Từ cảnh báo của Goldman Sachs: Dự trữ diesel Mỹ thấp nhất kể từ 2003 và nguy cơ đứt gãy nguồn cung năng lượng toàn cầu

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngân hàng Goldman Sachs công bố báo cáo về tình trạng dự trữ dầu diesel tại Mỹ đang ở mức thấp nhất kể từ năm 2003. Dữ liệu từ Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA) xác nhận xu hướng này.

Tính đến tuần kết thúc ngày 22/5/2026, lượng dự trữ dầu diesel của Mỹ chỉ còn đủ đáp ứng khoảng 28 ngày tiêu thụ. Mức này giảm mạnh so với 36 ngày ghi nhận hồi cuối tháng 1/2026.

Goldman Sachs cảnh báo nếu đà sụt giảm tiếp diễn, nguồn cung nhiên liệu của nền kinh tế lớn nhất thế giới có nguy cơ chạm ngưỡng tới hạn, chỉ còn đủ dùng trong 20 ngày, dự kiến vào tháng 8/2026.

Nguyên nhân cốt lõi được xác định từ chiến sự tại Iran, làm đảo lộn thị trường dầu mỏ toàn cầu. Xung đột khiến lưu lượng vận tải từ các quốc gia vùng Vịnh qua eo biển Hormuz sụt giảm nghiêm trọng.

Ông Daan Struyven, đồng Giám đốc nghiên cứu hàng hóa toàn cầu của Goldman Sachs, nhấn mạnh trong 8 tuần qua, thị trường đã chứng kiến mức sụt giảm dự trữ dầu lớn nhất trong lịch sử nước Mỹ.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Gián đoạn nguồn cung từ Hormuz tạo ra cú sốc vật chất trực tiếp lên thị trường năng lượng. Trước khi chiến sự nổ ra (ngày 28/2/2026), tuyến hàng hải này trung chuyển tới 20% tổng lưu lượng dầu và LNG toàn cầu.

Hiện tại, chỉ khoảng 10% đến 15% lưu lượng dầu thông thương qua Hormuz, tương đương 2-3 triệu thùng/ngày, tiếp tục hoạt động. Việc thống kê gặp khó khăn do tàu vận tải tắt thiết bị nhận dạng để tránh bị nhắm mục tiêu.

Để bù đắp thiếu hụt, các nhà máy lọc dầu tại Mỹ liên tục rút cạn kho dự trữ nội địa. Giới phân tích cảnh báo giải pháp tình thế này đẩy Mỹ đến gần một điểm đứt gãy nếu Hormuz không sớm khôi phục.

Tình trạng khan hiếm đẩy giá nhiên liệu tăng vọt. Theo AAA, giá bán lẻ dầu diesel trung bình tại Mỹ đã tăng 45% kể từ cuối tháng 2/2026, vượt mốc 5,43 USD/gallon.

Chi phí nhiên liệu và phân bón tăng cao tác động trực tiếp đến nền kinh tế thực. Deere & Co. - nhà sản xuất máy nông nghiệp lớn nhất thế giới - ghi nhận doanh số bán máy kéo sụt giảm mạnh trong tháng trước.

Phản ứng từ chính sách: IEA đã công bố kế hoạch cung ứng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp từ tháng 3/2026. Tính đến nay, khoảng 164 triệu thùng trong số đó đã được đưa ra thị trường. Tốc độ giải phóng kho dự trữ được đẩy mạnh trong tháng 4/2026.

Giá dầu Brent hiện vẫn cao hơn khoảng 30% so với thời điểm trước xung đột. Tuy nhiên, trong phiên ngày 2/6, giá dầu thô đã hạ nhiệt nhờ kỳ vọng vào một thỏa thuận ngừng bắn do Tổng thống Donald Trump thúc đẩy.

Dữ liệu từ IEA cho thấy lượng dầu dự trữ toàn cầu giảm 117 triệu thùng trong tháng 4/2026, sau khi giảm 129 triệu thùng vào tháng 3/2026. Mức giảm kỷ lục này diễn ra ngay sau các hoạt động quân sự tại Iran.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành IEA, cuối tháng 5/2026 cảnh báo lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang sụt giảm với tốc độ chóng mặt. Ông nhấn mạnh các kho dự trữ thương mại đang cạn kiệt rất nhanh và kêu gọi các nước nhận thức rõ thực tế rằng nguồn cung dự trữ này không phải là vô tận.

Mối lo ngại về thiếu hụt năng lượng càng trở nên cấp bách khi mùa du lịch Hè ở Bắc bán cầu đang đến gần. Các hãng hàng không đã cảnh báo thế giới có thể đối mặt với tình trạng khan hiếm nhiên liệu bay chỉ trong vài tuần tới nếu chuỗi cung ứng tiếp tục đứt gãy.

Căng thẳng năng lượng bắt nguồn từ việc Iran phong tỏa eo biển Hormuz đối với tàu chở dầu, nhằm đáp trả các cuộc không kích của Mỹ và Israel hồi cuối tháng 2/2026. Thỏa thuận ngừng bắn hiện tại được mô tả là hết sức mong manh.

Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:

• Khả năng gia hạn lệnh ngừng bắn tại Trung Đông và tác động đến hoạt động vận tải qua Hormuz.
• Diễn biến lưu lượng dầu thông qua eo biển Hormuz (hiện chỉ ~10-15% so với mức bình thường).
• Tốc độ xả kho dự trữ chiến lược từ IEA và các nước thành viên.
• Số liệu dự trữ diesel & dầu thô hàng tuần từ EIA.
• Mức tiêu thụ nhiên liệu tại Mỹ trong mùa hè và phản ứng từ các ngành vận tải, nông nghiệp.