Từ căng thẳng Iran đến biên độ tỷ giá: USD chợ đen chạm 26.506 đồng, DXY neo tại 99,23 điểm

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Báo Công Thương ngày 28/5/2026 ghi nhận thị trường ngoại hối trong nước có diễn biến trái chiều: tỷ giá trung tâm tại Ngân hàng Nhà nước giảm nhẹ 1 đồng, trong khi giá USD tại các ngân hàng thương mại giảm mạnh hơn và chợ đen tiếp tục tăng. Cụ thể, tỷ giá trung tâm được niêm yết ở 25.137 đồng/USD. Tại Vietcombank, giá mua vào giảm 21 đồng, xuống 26.113 đồng/USD; giá bán ra giảm 1 đồng, còn 26.393 đồng/USD.

Biên độ giao dịch giữa các ngân hàng khá rộng: ngân hàng VietBank mua tiền mặt USD ở mức thấp nhất 25.540 đồng/USD, trong khi HSBC mua tiền mặt cao nhất 26.187 đồng/USD. Ở chiều bán, ACB bán thấp nhất 26.390 đồng/USD, VPBank và VRB bán cao nhất 26.393 đồng/USD. Sự phân hóa này phản ánh thanh khoản không đồng đều giữa các tổ chức tín dụng.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Điểm đáng chú ý đầu tiên là sự tách rời giữa tỷ giá chính thức và thị trường tự do. Trong khi ngân hàng thương mại giảm giá mua USD tới 21 đồng, chợ đen lại tăng 4 đồng, đẩy chênh lệch giữa giá bán chính thức (26.393 đồng) và chợ đen (26.506 đồng) lên khoảng 113 đồng/USD. Điều này cho thấy một bộ phận nhu cầu ngoại tệ đang tìm đến kênh phi chính thức, nơi có thể đáp ứng khối lượng giao dịch linh hoạt hơn, bất chấp mức giá cao hơn.

Trên thị trường quốc tế, chỉ số DXY dừng ở 99,23 điểm, tăng nhẹ 0,08%. Động lực chính đến từ xung đột Iran leo thang sau các cuộc không kích mới của Mỹ, làm suy giảm kỳ vọng về khả năng sớm nối lại hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz. Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết tiến trình đàm phán có thể kéo dài thêm vài ngày. Yếu tố địa chính trị này kích hoạt tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off), dẫn đến dòng tiền dịch chuyển vào USD như một tài sản trú ẩn an toàn trên quy mô toàn cầu.

Diễn biến tỷ giá trong nước cũng chịu tác động từ áp lực nhập siêu. Tính đến 15/5, nhập siêu đạt kỷ lục 14 tỷ USD. Điều này tạo ra nhu cầu ngoại tệ liên tục từ các doanh nghiệp nhập khẩu, trong khi nguồn cung từ xuất khẩu và giải ngân FDI có độ trễ nhất định, gây sức ép lên tỷ giá. Sự kết hợp giữa căng thẳng địa chính trị toàn cầu và cán cân thương mại trong nước đang đẩy thị trường ngoại hối vào trạng thái căng thẳng cục bộ.

Bên cạnh đó, đồng yên Nhật suy yếu về gần 160 yên/USD, phản ánh sự duy trì chính sách tiền tệ cực kỳ lỏng lẻo của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ). Trái lại, đồng đô la New Zealand bật tăng mạnh sau tín hiệu có thể sớm nâng lãi suất từ Ngân hàng Dự trữ New Zealand (RBNZ). Sự phân hóa này tạo ra các cơ hội arbitrage trên thị trường forex, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng biến động ngắn hạn cho các cặp tiền chéo.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thứ nhất, diễn biến xung đột Iran vẫn là biến số trung tâm. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang, DXY có thể vượt ngưỡng 100 điểm, kéo theo áp lực lên tỷ giá USD/VND. Ngược lại, nếu có bất kỳ tín hiệu ngừng bắn hoặc đàm phán tiến triển, dòng tiền có thể quay trở lại các tài sản rủi ro hơn (EUR, GBP, hàng hóa cơ bản).

Thứ hai, chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn cần được giám sát chặt. Bài học từ lịch sử cho thấy những giai đoạn DXY duy trì trên 98 điểm thường đi kèm với dòng vốn rút ròng khỏi thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam. Dữ liệu lạm phát hạ nhiệt tại Australia và tín hiệu hawkish từ RBNZ cho thấy sự phân hóa chính sách đang hiện hữu, tạo ra các luồng chảy vốn đa chiều.

Thứ ba, cán cân thương mại nội địa với mức nhập siêu kỷ lục 14 tỷ USD (tính đến 15/5) sẽ tiếp tục tạo áp lực lên tỷ giá trong trung hạn. Các doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, năng lượng có thể đối mặt với chi phí vốn tăng nếu tỷ giá duy trì ở vùng cao. Cổ phiếu của các doanh nghiệp có gánh nặng nợ vay ngoại tệ cao (như hàng không, thép, năng lượng) cần được theo dõi chặt về rủi ro tỷ giá.

Thứ tư, thị trường chứng khoán Việt Nam có thể chịu tác động gián tiếp từ xu hướng này. Nếu dòng tiền ngoại tệ tiếp tục dịch chuyển ra thị trường tự do hoặc chảy ra nước ngoài tìm kiếm lợi suất cao hơn, thanh khoản hệ thống ngân hàng sẽ bị thu hẹp, ảnh hưởng đến mặt bằng lãi suất liên ngân hàng. Đây là yếu tố thường gây áp lực lên định giá cổ phiếu (P/E), đặc biệt với nhóm ngành nhạy cảm lãi suất như bất động sản, chứng khoán và ngân hàng.