Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo tại phiên họp thứ 30 của Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực (chiều 18/6), Phó Trưởng Ban Nội chính Trung ương Đặng Văn Dũng cho biết Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm tập thể, cá nhân để xảy ra tình trạng 3.896 cơ sở nhà, đất bỏ trống, xuống cấp, sử dụng kém hiệu quả.
Đến nay, các bộ, ngành, địa phương đã hoàn thành xử lý vướng mắc cho 1.531 dự án tồn đọng, kéo dài, lãng phí. Con số này tăng hơn 500 dự án so với cuộc họp tháng 3/2026 của Thường trực Ban Chỉ đạo.
Các số liệu chính được công bố tại buổi họp báo:
| Chỉ tiêu | Số liệu |
|---|---|
| Số cơ sở nhà, đất bỏ trống, xuống cấp | 3.896 |
| Số dự án đã xử lý vướng mắc | 1.531 |
| Trong đó: số dự án đã đưa vào khai thác | 273 |
| Diện tích đất tương ứng | 4.000 ha |
| Tổng vốn đầu tư các dự án đã khai thác | 286.000 tỉ đồng |
| Tổng số dự án tồn đọng đã rà soát (tính đến nay) | 4.492 |
| Tổng số cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp | 30.595 |
| Số dự án có phương án xử lý khác | 2.248 |
Theo ông Đặng Văn Dũng, Tổng Bí thư yêu cầu trong tháng 7/2026, Chính phủ phải ban hành một nghị quyết đặc thù về xử lý các cơ sở nhà, đất dôi dư; trong quý III phải có phương án cụ thể; và trong năm 2026 phải hoàn thành xử lý dứt điểm toàn bộ dự án, công trình tồn đọng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Số liệu từ cuộc họp cho thấy một bức tranh rõ nét về nguồn lực tài sản công đang bị “đóng băng”. Với 3.896 cơ sở nhà đất bỏ trống và 4.492 dự án tồn đọng, lượng vốn ứ đọng là rất lớn. Chỉ riêng 273 dự án đã khơi thông được 286.000 tỉ đồng – tương đương khoảng 1,05 tỉ USD.
Nếu toàn bộ số dự án còn lại (khoảng 4.219 dự án) được xử lý, dòng tiền giải phóng có thể lên tới hàng triệu tỉ đồng, tác động trực tiếp đến:
- Thị trường bất động sản: nguồn cung đất đai và dự án được đưa vào khai thác, giảm áp lực giá.
- Thị trường vốn: các doanh nghiệp có dự án tồn đọng sẽ cải thiện dòng tiền, giảm nợ xấu cho ngân hàng.
- Ngân sách nhà nước: tăng thu từ đấu giá, thuế, phí sau khi đất đai được sử dụng hiệu quả.
Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản ngắn hạn vẫn hiện hữu nếu quá trình xử lý kéo dài. Độ trễ chính sách (policy lag) giữa nghị quyết và thực thi có thể làm chậm dòng chảy vốn. Áp lực lên ngân sách khi phải duy trì các khoản chi cho duy tu, bảo trì tài sản bỏ trống cũng là yếu tố cần theo dõi.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Tổng Bí thư yêu cầu phải tổng kiểm kê, số hóa, rà soát, đánh giá các nguồn lực và trả lời năm câu hỏi: nguồn lực nào đang tồn đọng? phân bổ sai? chưa định giá đúng? phải kiến tạo mới? ai chịu trách nhiệm tháo gỡ? Điều này đồng nghĩa với việc minh bạch hóa dữ liệu tài sản công.
Các mốc thời gian cụ thể:
- Tháng 7/2026: Chính phủ ban hành nghị quyết đặc thù về xử lý nhà đất dôi dư.
- Quý III/2026: các địa phương phải có phương án xử lý cụ thể cho từng dự án.
- Năm 2026: hoàn thành xử lý dứt điểm toàn bộ dự án tồn đọng, kéo dài.
Theo ông Đặng Văn Dũng, công tác phòng chống lãng phí đã được đặt ra từ Nghị quyết Trung ương 3 khóa X và được bổ sung vào Ban Chỉ đạo từ tháng 10/2024. Giải pháp được nhấn mạnh gồm xây dựng văn hóa tiết kiệm, hoàn thiện tiêu chuẩn định mức kinh tế kỹ thuật, và tăng cường trách nhiệm người đứng đầu.
Nhà đầu tư cần theo dõi tiến độ ban hành nghị quyết đặc thù và các phương án xử lý cụ thể từng địa phương, bởi đây là yếu tố có thể tạo ra biến động cục bộ trên thị trường chứng khoán và bất động sản trong nửa cuối năm 2026.