Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh (PLO) ngày 02/06/2026 dẫn lời PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, Viện trưởng Viện Phát triển chính sách ĐHQG-HCM, Trường ĐH Kinh tế - Luật, định danh '5 đôi cánh' nền tảng giúp TP.HCM tháo gỡ điểm nghẽn.
Theo PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình, TP.HCM cần được trang bị đồng thời năm 'đôi cánh' nền tảng. Các yếu tố này cấu thành một chỉnh thể tương hỗ, tạo động lực tăng trưởng mới tương xứng với vị thế siêu đô thị.
Trong đó, thể chế được xem là 'đôi cánh' chủ đạo, chi phối toàn bộ quá trình phân bổ, huy động và giải phóng các nguồn lực còn lại. Khi quy mô kinh tế TP.HCM vượt ngưỡng 120 tỉ USD, việc tiếp tục áp dụng khung thể chế phổ quát sẽ gây ra độ trễ thể chế.
Bài viết cũng nêu số liệu cụ thể về dòng vốn cam kết tại Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC).
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|---|
| Vốn cam kết từ các nhà đầu tư và định chế tài chính vào VIFC | 19,1 tỉ USD |
| Số ngân hàng lên kế hoạch thành lập ngân hàng con 100% vốn sở hữu tại VIFC | 7 ngân hàng |
| Danh sách ngân hàng | Vietcombank, HDBank, SHB, MBBank, TPBank, LPBank, Nam A Bank |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình nhận định các cơ chế đặc thù hiện nay (Nghị quyết 222, 260, 188…) phần lớn mang tính phản ứng nhanh với thực tiễn. Quy trình lập pháp có độ trễ, khiến không ít cơ chế bỏ lỡ thời điểm vàng khi đi vào thực thi.
Cách tiếp cận theo từng chính sách đơn lẻ làm khung pháp lý phân mảnh, thiếu tính ổn định, khó tạo niềm tin dài hạn cho nhà đầu tư. Điều này tạo ra rủi ro về chi phí vốn và tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) trong bối cảnh thị trường tài chính toàn cầu biến động.
Việc xây dựng Luật Đô thị đặc biệt cho TP.HCM được kỳ vọng là bước chuyển mang tính tổng thể. Nếu được xây dựng theo hướng tích hợp, kế thừa và nâng cấp các cơ chế hiện có, luật này sẽ tạo ra công cụ pháp lý mới và không gian phát triển hoàn toàn khác.
Quyền tự chủ mở rộng giúp rút ngắn thời gian ra quyết định. Khung pháp lý ổn định, minh bạch và có khả năng dự báo sẽ tạo niềm tin cho các nhà đầu tư chiến lược. Cơ chế thử nghiệm thể chế (sandbox) mở đường cho các mô hình kinh tế mới.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Mục tiêu tăng trưởng hai con số của TP.HCM đặt ra yêu cầu về động lực mới mạnh mẽ hơn, đột phá hơn. Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị nêu rõ TP cần phát huy vai trò đô thị đặc biệt, tiên phong về mô hình phát triển, thể chế và phương thức quản trị hiện đại.
'5 đôi cánh' nền tảng được PGS-TS Đỗ Phú Trần Tình định danh bao gồm:
- Thể chế vượt trội
- Nguồn lực tài chính đa dạng, linh hoạt
- Hạ tầng chiến lược
- Nhân lực tinh hoa
- Liên kết vùng hiệu quả
Liên kết vùng được nhìn nhận như một 'đôi cánh' chiến lược. Năng lực cạnh tranh của TP.HCM phụ thuộc lớn vào mức độ gắn kết với các không gian kinh tế xung quanh. Khi liên kết vùng được thể chế hóa bằng thiết chế điều phối hiệu quả, TP.HCM có thể củng cố vai trò trung tâm, dẫn dắt các dòng chảy kinh tế khu vực phía Nam.
Luật Đô thị đặc biệt, nếu được xây dựng đúng hướng và triển khai hiệu quả, sẽ giúp TP.HCM tháo gỡ căn cơ các điểm nghẽn về thể chế, nguồn lực, hạ tầng và liên kết vùng. Điều này tạo nền tảng cho giai đoạn bứt phá dài hạn cho TP.HCM nói riêng và nền kinh tế quốc gia nói chung.
Dòng vốn 19,1 tỉ USD cam kết tại VIFC cùng kế hoạch thành lập ngân hàng con của 7 ngân hàng thương mại là tín hiệu về niềm tin của nhà đầu tư vào định hướng phát triển trung tâm tài chính quốc tế. Tuy nhiên, việc hiện thực hóa các cam kết này phụ thuộc vào tiến độ hoàn thiện khung pháp lý và cơ chế vận hành.