Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 16/6, Thượng viện Uruguay đã thông qua Hiệp định Thương mại Tự do (FTA) giữa Khối Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur) và Hiệp hội Mậu dịch Tự do châu Âu (EFTA). Văn kiện được chuyển sang Hạ viện để hoàn tất quy trình phê chuẩn trong nước. Thông tin được TTXVN dẫn lại qua VietnamPlus.
Chính phủ và Quốc hội Uruguay đặt mục tiêu hoàn tất toàn bộ quy trình phê chuẩn ngay trong tuần này. Thượng nghị sỹ Daniel Caggiani (liên minh cầm quyền Mặt trận Rộng) nhấn mạnh khoảng 97% kim ngạch thương mại song phương sẽ được hưởng các điều kiện tiếp cận ưu đãi.
Hiệp định được ký kết tại Rio de Janeiro, Brazil ngày 16/9/2025. Các thành viên gồm Mercosur (Argentina, Brazil, Paraguay, Uruguay) và EFTA (Na Uy, Iceland, Liechtenstein, Thụy Sĩ).
| Bên ký kết | Danh mục ưu đãi | Thời hạn / Điều kiện |
|---|---|---|
| EFTA | Xóa bỏ hoàn toàn thuế quan với hàng công nghiệp và thủy sản từ Mercosur | Ngay khi hiệp định có hiệu lực |
| EFTA | Hạn ngạch miễn thuế/ưu đãi cho nông sản (cà phê, thịt bò, gia cầm, lợn, ethanol, rượu vang) | Theo hạn ngạch |
| Mercosur | Dỡ bỏ thuế nhập khẩu hàng công nghiệp từ EFTA | Tối đa 15 năm (lộ trình từng bước) |
Hiệp định chỉ có hiệu lực sau khi tất cả cơ quan lập pháp thành viên phê chuẩn. Tuần trước, Hạ viện Brazil cũng đã thông qua văn kiện này.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự kiện này phản ánh xu hướng mở rộng thương mại đa phương tại Nam Mỹ. Mercosur đang tìm cách giảm phụ thuộc vào các đối tác thương mại truyền thống.
FTA Mercosur-EFTA tạo ra một thị trường với khoảng 300 triệu người tiêu dùng. Con số này cho thấy quy mô dòng chảy hàng hóa và dịch vụ tiềm năng.
Đối với Uruguay, 97% kim ngạch song phương được hưởng ưu đãi là một yếu tố giảm rủi ro chi phí thương mại. Các doanh nghiệp xuất khẩu của nước này sẽ được hưởng lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ ngoài khối.
Thượng nghị sỹ Andrés Ojeda (đảng Colorado đối lập) ủng hộ hiệp định và kêu gọi xây dựng chiến lược chuyển hóa cam kết thành tăng trưởng xuất khẩu, đầu tư và việc làm. Điều này cho thấy sự đồng thuận chính trị tương đối cao.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Mercosur đang đẩy mạnh đàm phán với nhiều đối tác khác. Ngày 30/5/2026, Mercosur và Canada kết thúc vòng đàm phán thứ 10. Các bên đã làm rõ nhiều khác biệt, tạo động lực cho tiến trình FTA song phương.
Ngày 29/4/2026, Tổng thống Brazil ban hành thỏa thuận FTA Mercosur-EU. Hai bên sẽ xóa bỏ hơn 90% dòng thuế: Mercosur loại bỏ 91% thuế với hàng EU, EU dỡ bỏ 92% thuế với hàng Mercosur.
Ngày 18/3/2026, Hạ viện Paraguay phê chuẩn FTA Mercosur-EU. Hiệp định được đánh giá là hình thành khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới.
Những yếu tố cần theo dõi về tác động đến thị trường tài chính:
- Dòng vốn FDI vào các nước Mercosur (đặc biệt là Uruguay và Brazil) có thể gia tăng nhờ mở cửa thị trường.
- Giá các mặt hàng nông sản chủ lực (thịt bò, gia cầm, ethanol) có thể chịu áp lực điều chỉnh do cạnh tranh từ hàng nhập khẩu EFTA.
- Tỷ giá các đồng tiền Nam Mỹ (Uruguay Peso, Brazil Real) có thể biến động theo kỳ vọng thương mại.
- Năng lượng: Dầu thô và khí đốt từ Na Uy có thể có lợi thế tiếp cận thị trường Mercosur.
Theo TTXVN, Hội đồng EU cũng đã thông qua cơ chế phòng vệ cho nông sản nhằm bảo vệ nông dân nội khối trước các cú sốc thị trường.