Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo bài viết trên Tuổi Trẻ ngày 9-7-2026, tỉ giá USD/VND niêm yết tại Vietcombank đạt 26.466 đồng vào ngày 8-7. Mức này được xem là cao nhất trong vòng một năm, nhưng biên độ biến động thực tế chỉ ở mức hẹp.
Bà Đỗ Minh Trang, Giám đốc phân tích và chiến lược thị trường Chứng khoán ACB (ACBS), dẫn số liệu so sánh: tỉ giá tăng 0,63% so với cùng kỳ năm trước và chỉ 0,34% so với cuối năm 2025. Như vậy, mức mất giá của VND từ đầu năm nằm trong phạm vi mục tiêu điều hành của Ngân hàng Nhà nước.
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Tỉ giá USD/VND (8-7-2026) | 26.466 | Vietcombank |
| Biến động so với cùng kỳ 2025 | +0,63% | ACBS |
| Biến động từ cuối 2025 | +0,34% | ACBS |
| Nhập siêu 6 tháng đầu 2026 | 16,65 tỉ USD | Tuổi Trẻ |
| Thanh khoản HoSE (3 tháng gần đây) | ~13.000 tỉ đồng/phiên | ACBS |
| Mức giảm thanh khoản HoSE | -30% | ACBS |
Bên cạnh đó, Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (Fed) đang cân nhắc tăng lãi suất trong nửa cuối năm, tạo thêm áp lực lên tỉ giá các thị trường mới nổi.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Bà Đỗ Minh Trang nhấn mạnh rằng diễn biến tỉ giá là hệ quả của biến động lãi suất trên thị trường tiền tệ, chứ không phải nguyên nhân dẫn đến áp lực điều chỉnh của thị trường chứng khoán. Sự chênh lệch giữa lãi suất liên ngân hàng trong nước và lãi suất liên bang Mỹ là yếu tố tiên quyết.
Năm 2026, môi trường lãi suất Việt Nam duy trì ở mức tương đối cao so với USD, giúp gia tăng lợi thế nắm giữ VND. Tuy nhiên, việc neo tỉ giá ổn định vào mặt bằng lãi suất cao không có lợi cho thị trường chứng khoán, nhất là khi rủi ro địa chính trị còn hiện hữu. Nhà đầu tư có xu hướng thận trọng và đòi hỏi mức sinh lời cao hơn.
Kết quả là thanh khoản trên sàn HoSE giảm khoảng 30% trong 3 tháng gần đây, xuống còn khoảng 13.000 tỉ đồng mỗi phiên. Đây là dấu hiệu của tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) trong bối cảnh chi phí vốn tăng lên.
Ông Nguyễn Việt Anh, Chuyên gia Chứng khoán KBSV, bổ sung: khi tỉ giá chịu áp lực tăng, Ngân hàng Nhà nước thường phải hạn chế nới lỏng chính sách tiền tệ. Mặt bằng lãi suất cao hơn làm tăng chi phí vốn, hoạt động kinh doanh khó khăn hơn, từ đó tạo áp lực lên chứng khoán. Các doanh nghiệp sử dụng nhiều đòn bẩy tài chính hoặc mang tính chu kỳ chịu tác động rõ nhất.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
ACBS dự phóng tỉ giá USD/VND có thể mất giá 3% tính từ đầu năm 2026. Mục tiêu kiểm soát tỉ giá sẽ giảm dần mức độ ưu tiên, nhường chỗ cho mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng GDP đạt 11,9% trong 6 tháng cuối năm và đạt trên 10% cho cả năm 2026.
Việc đẩy mạnh tín dụng và giải ngân đầu tư công sẽ tạo thêm áp lực lên tỉ giá. Tuy nhiên, vị chuyên gia nhận định biến động tỉ giá nửa cuối 2026 sẽ không tác động đáng kể đến hoạt động giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài trên thị trường chứng khoán.
Khối ngoại liên tục bán ròng giai đoạn 2024-2026 tại các thị trường trọng điểm châu Á do ảnh hưởng của làn sóng đầu tư vào AI. Áp lực bán ròng được kỳ vọng hạ nhiệt khi Việt Nam chính thức được nâng hạng lên FTSE Emerging Market, thu hút dòng vốn mới.
Môi trường lãi suất hấp dẫn so với Mỹ là điểm tựa cho hoạt động đầu tư dài hạn. Những doanh nghiệp có nền tảng tài chính vững, nguồn thu bằng ngoại tệ (nhóm xuất khẩu) có thể hưởng lợi tương đối trong kịch bản tỉ giá tăng nhẹ.