Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo số liệu từ Văn phòng Thương vụ - Đại sứ quán Việt Nam tại Israel (dẫn bởi TTXVN/Vietnam+), kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam-Israel trong 6 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 1,93 tỷ USD, tăng 5,5% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, xuất khẩu của Việt Nam sang Israel đạt 555 triệu USD (tăng 35,7%), trong khi nhập khẩu từ Israel đạt 1,13 tỷ USD (giảm nhẹ 0,8%).
| Chỉ tiêu | Giá trị 6T/2026 | So với 6T/2025 |
|---|---|---|
| Kim ngạch thương mại song phương | 1,93 tỷ USD | +5,5% |
| Xuất khẩu Việt Nam sang Israel | 555 triệu USD | +35,7% |
| Nhập khẩu từ Israel | 1,13 tỷ USD | -0,8% |
Dự báo cho cả năm 2026, nếu thị trường quốc tế không biến động lớn, kim ngạch thương mại hai chiều có thể vượt 3,9 tỷ USD, cao hơn mức gần 3,65 tỷ USD của năm 2025. Đáng chú ý, xuất khẩu của Việt Nam có thể lần đầu vượt mốc 1 tỷ USD.
Các mặt hàng chủ lực: thủy sản đạt 40 triệu USD trong 6 tháng đầu năm, tăng 30,7% so với cùng kỳ. Riêng xuất khẩu cá ngừ quý 1/2026 đạt gần 10 triệu USD, tăng 33%. Israel hiện là thị trường nhập khẩu cá ngừ lớn nhất của Việt Nam tại Trung Đông.
Về đầu tư, tính lũy kế đến hết tháng 6/2026, Israel có 46 dự án tại Việt Nam với tổng vốn đăng ký khoảng 156 triệu USD. Ngược lại, doanh nghiệp Việt Nam đầu tư khoảng 78,25 triệu USD vào Israel, trong đó thương vụ lớn nhất là VinES (Vingroup) góp 40 triệu USD sở hữu 5% cổ phần của StoreDot – doanh nghiệp công nghệ pin sạc siêu nhanh.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Hiệu ứng từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam-Israel (VIFTA) có hiệu lực từ tháng 11/2024 đang tác động rõ nét lên dòng chảy thương mại. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu 35,7% cho thấy doanh nghiệp Việt đã tận dụng ưu đãi thuế quan để đẩy mạnh hàng hóa sang thị trường Israel.
Đáng lưu ý, nhập khẩu từ Israel giảm nhẹ (-0,8%) trong khi xuất khẩu tăng mạnh, khiến cán cân thương mại nghiêng về phía Việt Nam hơn. Điều này phản ánh sự dịch chuyển trong cấu trúc nguồn cung: Việt Nam đang thay thế một phần hàng nhập khẩu bằng sản xuất nội địa hoặc tìm nguồn thay thế khác, đồng thời gia tăng năng lực cạnh tranh nhờ VIFTA.
Dòng vốn đầu tư hai chiều cũng cho thấy chiến lược dài hạn. Khoản đầu tư 40 triệu USD của VinES vào StoreDot không chỉ là góp vốn mà còn mở ra cơ hội chuyển giao công nghệ pin sạc siêu nhanh, một lĩnh vực có giá trị gia tăng cao trong chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.
Về mặt vĩ mô, thặng dư thương mại với Israel (ước tính khoảng -575 triệu USD trong 6T/2026 nếu tính nhập siêu, nhưng xuất khẩu tăng mạnh có thể thu hẹp nhập siêu) tác động tích cực đến cán cân thanh toán quốc gia. Tuy nhiên, rủi ro thanh khoản từ biến động thị trường quốc tế (xung đột địa chính trị, lạm phát, chính sách tiền tệ của các NHTW lớn) vẫn là yếu tố cần theo dõi.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Các bên đã thống nhất thúc đẩy thực thi hiệu quả VIFTA và sớm tổ chức họp Ủy ban liên Chính phủ để rà soát, mở rộng lĩnh vực hợp tác. Các lĩnh vực mới được xác định gồm:
- Trí tuệ nhân tạo (AI)
- An ninh mạng
- Công nghệ nông nghiệp
- Y tế và đổi mới sáng tạo
Phía Israel đánh giá Việt Nam là thị trường giàu tiềm năng với quy mô dân số hơn 100 triệu người, đang trở thành trung tâm sản xuất quan trọng. Điều này củng cố triển vọng thu hút FDI từ Israel trong các lĩnh vực công nghệ cao.
Những yếu tố cần theo dõi trong nửa cuối năm 2026:
- Diễn biến thị trường quốc tế: xung đột Trung Đông, chính sách lãi suất của FED, ECB có thể ảnh hưởng đến nhu cầu nhập khẩu của Israel.
- Tốc độ giải ngân vốn đầu tư từ các dự án Israel tại Việt Nam (46 dự án, 156 triệu USD).
- Khả năng mở rộng xuất khẩu thủy sản, đặc biệt là cá ngừ, khi Israel là thị trường nhập khẩu lớn nhất tại Trung Đông.
- Kết quả cuộc họp Ủy ban liên Chính phủ và các thỏa thuận hợp tác mới về AI, an ninh mạng.
Dữ liệu từ TTXVN/Vietnam+ cho thấy nền tảng thương mại song phương đang được củng cố vững chắc nhờ VIFTA. Tuy nhiên, các nhà đầu tư cần đánh giá rủi ro từ độ trễ chính sách (policy lag) và biến động tỷ giá USD/VND khi dòng tiền dịch chuyển.