Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo số liệu từ Tổng cục Hải quan Trung Quốc, thương mại hàng hóa song phương Trung-Mỹ đạt 2.000 tỷ nhân dân tệ (295 tỷ USD) trong nửa đầu năm 2026, chiếm 7,9% tổng kim ngạch ngoại thương của Trung Quốc.
Đà phục hồi diễn ra sau quý I sụt giảm 18,7% so với cùng kỳ năm ngoái, nhưng quý II tăng vọt 13,7% so với cùng kỳ.
| Chỉ tiêu | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Thương mại H1/2026 | 2.000 tỷ CNY (295 tỷ USD) | Tổng cục Hải quan Trung Quốc |
| Tỷ trọng trong ngoại thương Trung Quốc | 7,9% | Tổng cục Hải quan Trung Quốc |
| Thay đổi Q1/2026 (YoY) | -18,7% | Tổng cục Hải quan Trung Quốc |
| Thay đổi Q2/2026 (YoY) | +13,7% | Tổng cục Hải quan Trung Quốc |
Trong vòng tham vấn tháng 5/2026, Trung Quốc và Mỹ đạt thỏa thuận khung cắt giảm thuế quan đối đẳng thông qua Hội đồng thương mại mới thành lập.
Thỏa thuận dự kiến bao gồm hàng hóa trị giá 30 tỷ USD trở lên của mỗi nước, với các lĩnh vực như dệt may, giày dép, hàng tiêu dùng, linh kiện điện tử, phụ tùng máy móc công nghiệp, hóa chất, nhựa và nông sản.
Các lĩnh vực chất bán dẫn tiên tiến và tài nguyên chiến lược được loại trừ.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự phục hồi thương mại Trung-Mỹ phản ánh tín hiệu dòng tiền toàn cầu quay lại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, nhưng vẫn bị chi phối bởi các yếu tố chiến lược.
Theo ông Diao Daming, Đại học Nhân dân Trung Quốc, những tiến triển đàm phán củng cố niềm tin kinh doanh, tạo điều kiện cho thương mại và đầu tư dễ dự đoán hơn.
Bà Yu Xinding, Đại học Kinh tế thương mại đối ngoại Bắc Kinh, nhận định khung thuế quan mới sẽ hỗ trợ tăng trưởng thương mại và tạo tiền lệ giải quyết tranh chấp qua đối thoại.
Tuy nhiên, dòng tiền phòng thủ (risk-off) vẫn chi phối ở các lĩnh vực nhạy cảm. Việc loại trừ chất bán dẫn tiên tiến khỏi thỏa thuận cho thấy cạnh tranh công nghệ cao vẫn là rào cản cấu trúc.
Nhà nghiên cứu Ma Xue tại Viện Nghiên cứu Mỹ (CICIR) cảnh báo cạnh tranh chiến lược trong AI, bán dẫn và khoáng sản quan trọng sẽ gia tăng.
Điều này tác động trực tiếp đến các quỹ đầu tư chuyên ngành công nghệ, chuỗi cung ứng chất bán dẫn và giá cổ phiếu của các công ty phụ thuộc vào thương mại xuyên Thái Bình Dương.
- Độ trễ chính sách (policy lag) từ các thỏa thuận thuế quan đến dòng chảy thương mại thực tế thường kéo dài 2-3 quý.
- Chi phí vốn tăng cao tại Mỹ (Fed duy trì lãi suất cao) tạo áp lực lên nhu cầu nhập khẩu.
- Xu hướng dịch chuyển sản xuất (China+1) có thể làm giảm tác động dài hạn của các thỏa thuận song phương.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Thương mại H1/2026 đạt 295 tỷ USD, chiếm 7,9% tổng ngoại thương Trung Quốc, phản ánh mức độ phụ thuộc vẫn đáng kể dù có xu hướng giảm dần.
Danh sách sản phẩm được cắt giảm thuế quan chưa được công bố cuối cùng; dự kiến bao gồm hàng dệt may, giày dép, hàng tiêu dùng, linh kiện điện tử, phụ tùng máy móc, hóa chất, nhựa và nông sản.
Các yếu tố cần theo dõi:
- Tiến trình thành lập và vận hành của Hội đồng thương mại Trung-Mỹ.
- Phản ứng từ các bên liên quan (EU, ASEAN, Nhật Bản) trước sự phục hồi thương mại song phương Mỹ-Trung.
- Chính sách kiểm soát xuất khẩu của Mỹ đối với chất bán dẫn và AI (các lĩnh vực bị loại trừ).
- Dữ liệu CPI và PPI của Trung Quốc và Mỹ trong các quý tiếp theo, ảnh hưởng đến sức mua và lạm phát nhập khẩu.
- Căng thẳng địa chính trị tại Biển Đông, eo biển Đài Loan có thể tái tạo rủi ro.
Thông tin mang tính tham khảo, không phải khuyến nghị đầu tư. Nhà đầu tư cần đánh giá rủi ro riêng.