Thủ tướng Đặt Mục tiêu Tăng trưởng Hai Con Số từ 2026: Doanh nghiệp là Lực lượng Tiên phong

Tóm tắt 30 Giây

• Mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng: Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ đạo mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số từ năm 2026, coi đây là yêu cầu khách quan và khát vọng của quốc gia.
• Doanh nghiệp là trọng tâm phát triển: Cộng đồng doanh nghiệp, bao gồm khu vực tư nhân, nhà nước và FDI, được kỳ vọng đóng vai trò tiên phong, đổi mới mô hình tăng trưởng từ truyền thống sang dựa vào khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
• Kiến tạo chính sách đồng bộ: Chính phủ cam kết hoàn thiện thể chế, cải cách hành chính, sử dụng đầu tư công làm 'vốn mồi', kích cầu tiêu dùng, hỗ trợ xuất khẩu có mục tiêu và thu hút FDI chọn lọc để thúc đẩy các động lực tăng trưởng mới.

Phân tích Chuyên sâu

Bối cảnh và Tầm nhìn Chiến lược

Tại Hội nghị «Doanh nghiệp góp phần vào tăng trưởng hai con số và Thủ tướng Chính phủ tri ân doanh nghiệp» diễn ra sáng 27/3, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã đưa ra thông điệp mạnh mẽ về mục tiêu tăng trưởng kinh tế Việt Nam. Với bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều thách thức, Thủ tướng khẳng định mục tiêu chiến lược là không thay đổi, và ngay từ năm 2026, nền kinh tế phải đạt được mức tăng trưởng hai con số. Đây không chỉ là một mục tiêu định lượng mà còn là một khát vọng vươn lên của cả dân tộc, đòi hỏi sự nỗ lực kiên trì, kiên định.

Cộng đồng doanh nghiệp được xác định là lực lượng tiên phong trong việc thực hiện mục tiêu này, đóng vai trò then chốt trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội.

Vai trò Hiện tại và Tiềm năng của Khu vực Doanh nghiệp

Khu vực doanh nghiệp hiện đang là trụ cột của nền kinh tế Việt Nam với những đóng góp đáng kể:

• GDP và Lao động: Đóng góp khoảng 60% GDP và thu hút hơn 16 triệu lao động.
• Thương mại: Đóng góp chủ yếu vào tổng kim ngạch xuất nhập khẩu.
• Doanh nghiệp Nhà nước (DNNN): Tiếp tục giữ vai trò đầu tàu trong nhiều ngành, lĩnh vực trọng yếu, đảm bảo an ninh năng lượng, an ninh lương thực và ổn định kinh tế vĩ mô.
• Kinh tế Tư nhân: Là động lực quan trọng với bước tiến mạnh mẽ, lan tỏa tinh thần khởi nghiệp và hình thành các tập đoàn tầm cỡ khu vực.
• Doanh nghiệp FDI: Việt Nam thuộc nhóm 15 quốc gia thu hút FDI lớn nhất thế giới, khu vực FDI tiếp tục là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế.

Tổng vốn đầu tư toàn xã hội huy động từ khu vực doanh nghiệp cho phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2021-2025 đạt khoảng 33% GDP. Quy mô thị trường cổ phiếu dự kiến đạt khoảng 86,7% GDP và thị trường trái phiếu đạt khoảng 30% GDP vào cuối năm 2025.

Thách thức và Định hướng Đổi mới Mô hình Tăng trưởng

Bên cạnh những thành tựu, nền kinh tế và khu vực doanh nghiệp vẫn đối mặt với nhiều hạn chế, đặc biệt là về thể chế, pháp luật và các vấn đề pháp lý tồn đọng. Để tháo gỡ các nút thắt này và thúc đẩy tăng trưởng hai con số, Thủ tướng và các đại biểu đã đề xuất một loạt giải pháp:

• Hoàn thiện Thể chế và Cải cách Hành chính: Tiếp tục cắt giảm thực chất điều kiện kinh doanh, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đảm bảo quyền tự do kinh doanh và tiếp cận bình đẳng nguồn lực.
• Phát triển Kinh tế số và Công nghệ Mới: Hoàn thiện khung pháp lý cho các mô hình kinh tế mới như kinh tế số, tài chính số, AI, công nghệ chiến lược thông qua cơ chế «sandbox» có giới hạn rõ ràng về phạm vi và thời gian.
• Làm mới Động lực Tăng trưởng Truyền thống:
  • Đầu tư: Sử dụng đầu tư công như «vốn mồi dẫn dắt» để kéo đầu tư tư nhân vào hạ tầng chiến lược, năng lượng, logistics, công nghiệp hỗ trợ, hạ tầng số, bán dẫn, AI, công nghiệp chế tạo.
  • Tiêu dùng: Kích cầu có mục tiêu thông qua giảm thuế, phí, thúc đẩy thương mại điện tử, thanh toán số và du lịch nội địa.
  • Xuất khẩu: Chuyển từ hỗ trợ chung sang «bám sát từng thị trường, từng ngành, từng đơn hàng» để giải quyết rào cản kỹ thuật, tiêu chuẩn xanh và tận dụng FTA hiệu quả hơn.
• Kiến tạo Động lực Tăng trưởng Mới: Tập trung vào bán dẫn, AI, điện tử, năng lượng, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp chế tạo, kinh tế dữ liệu với các chương trình phát triển cụ thể về năng lực sản xuất, nhân lực, hạ tầng và tỷ lệ nội địa hóa.
• Đổi mới Vận hành DNNN: DNNN phải thực sự đóng vai trò mở đường, dẫn dắt trong các lĩnh vực tư nhân chưa làm hoặc khó làm, với cơ chế linh hoạt và đánh giá dựa trên hiệu quả sử dụng vốn, năng lực cạnh tranh và đổi mới công nghệ.
• Phát triển Doanh nghiệp Tư nhân: «Nuôi dưỡng người dẫn đầu» là các doanh nghiệp tư nhân quy mô lớn có năng lực dẫn dắt chuỗi, đồng thời phát triển tầng doanh nghiệp vừa và nhỏ đi theo.
• Thu hút FDI Chọn lọc: Gắn chặt với chuyển giao công nghệ, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cấp doanh nghiệp trong nước. Đảm bảo vốn chảy vào sản xuất, mở rộng năng lực, đổi mới công nghệ, tránh đầu cơ tài sản.
• Nâng cao Năng suất Lao động và Năng lực Cạnh tranh: Bằng các chương trình cụ thể về tự động hóa, quản trị số, đào tạo lại lao động, chú trọng kỹ năng số và kỹ năng xanh.

Thủ tướng cũng nhấn mạnh quán triệt «Bốn nguyên tắc» cốt lõi của Tổng Bí thư Tô Lâm (tăng trưởng thực chất, chất lượng, bền vững; ổn định kinh tế vĩ mô; tận dụng mọi nguồn lực; nhân dân được hưởng thụ) và yêu cầu thực hiện theo tinh thần «6 rõ» (Rõ người, Rõ việc, Rõ thời gian, Rõ trách nhiệm, Rõ kết quả, Rõ thẩm quyền) để đảm bảo hiệu quả thực thi chính sách.

Hàm ý Thị trường

Các chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ định hướng rõ ràng cho lộ trình phát triển kinh tế Việt Nam trong giai hạn tới, mang lại cả cơ hội và rủi ro cho nhà đầu tư.

Cơ hội Đầu tư

• Nhóm ngành Công nghệ và Chuyển đổi số: Các lĩnh vực như bán dẫn, AI, điện tử, kinh tế dữ liệu sẽ nhận được sự quan tâm và đầu tư mạnh mẽ từ chính phủ. Các doanh nghiệp trong ngành này có thể hưởng lợi từ các chính sách hỗ trợ, cơ chế «sandbox» và các chương trình phát triển quốc gia.
• Hạ tầng và Công nghiệp Hỗ trợ: Chính sách đẩy mạnh đầu tư công làm «vốn mồi» sẽ tạo động lực cho các doanh nghiệp xây dựng hạ tầng, năng lượng, logistics và các ngành công nghiệp hỗ trợ.
• Tiêu dùng và Bán lẻ: Các biện pháp kích cầu như giảm thuế, phí, thúc đẩy thương mại điện tử và du lịch nội địa có thể thúc đẩy sức mua, mang lại lợi ích cho các doanh nghiệp bán lẻ và dịch vụ.
• Doanh nghiệp Lớn và Dẫn đầu: Chính sách «nuôi dưỡng người dẫn đầu» hướng tới việc hình thành các tập đoàn tư nhân quy mô lớn, có năng lực dẫn dắt chuỗi. Các doanh nghiệp có nền tảng vững chắc và khả năng đổi mới sẽ có lợi thế cạnh tranh.

Rủi ro và Thách thức

• Rủi ro Thực thi: Mặc dù có định hướng rõ ràng, việc thực hiện các giải pháp theo tinh thần «6 rõ» đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ và hiệu quả cao. Nếu công tác tổ chức thực hiện yếu, mục tiêu tăng trưởng hai con số có thể khó đạt được.
• Thách thức Thể chế: Các vấn đề pháp lý và thể chế tồn đọng vẫn là điểm nghẽn lớn. Tốc độ cải cách và khả năng tháo gỡ triệt để các rào cản này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả đầu tư và hoạt động của doanh nghiệp.
• Cạnh tranh FDI: Thu hút FDI chọn lọc đi kèm với yêu cầu chuyển giao công nghệ và nâng cấp doanh nghiệp trong nước có thể tạo ra môi trường cạnh tranh khắt khe hơn cho các nhà đầu tư nước ngoài.
• Áp lực Phân bổ Vốn: Yêu cầu đảm bảo vốn chảy vào sản xuất, tránh đầu cơ tài sản đòi hỏi cơ chế giám sát chặt chẽ, có thể gây khó khăn cho các kênh đầu tư không trực tiếp phục vụ sản xuất.

Danh mục Kiểm tra Thực tế (Fact-check list)