Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Báo cáo thường niên và công bố thông tin định kỳ năm 2025 từ các doanh nghiệp nhà nước lớn gồm Viettel, SCIC, ACV và GVR đã hé lộ bức tranh chi tiết về thu nhập bình quân người lao động tại từng đơn vị. Theo Tuổi Trẻ, các số liệu này phản ánh sự phân hóa rõ rệt giữa công ty mẹ và toàn tập đoàn, cũng như giữa các ngành nghề.
| Doanh nghiệp | Thu nhập/lương bình quân công ty mẹ (triệu đồng/tháng) | Thu nhập bình quân hợp nhất (triệu đồng/tháng) |
|---|---|---|
| Viettel | 53,7 | 36,0 |
| SCIC | 52,7 (gồm lương, thưởng, thu nhập khác) | N/A |
| ACV | 31,0 (tiền lương, không bao gồm thưởng/khác) | N/A |
| GVR | Không công bố riêng | Không công bố riêng |
Viettel báo cáo thu nhập bình quân tại công ty mẹ đạt 53,7 triệu đồng/người/tháng, vượt kế hoạch 1,6 triệu đồng. Thu nhập bình quân hợp nhất toàn tập đoàn đạt 36 triệu đồng/người/tháng, vượt kế hoạch 2,3 triệu đồng. Chênh lệch 17,7 triệu đồng giữa hai chỉ tiêu phản ánh cấu trúc lương thưởng tập trung cao hơn tại khối công ty mẹ.
SCIC cho biết tiền lương bình quân đạt 40,3 triệu đồng/tháng, tiền thưởng và thu nhập khác bình quân đạt 12,4 triệu đồng/tháng, tổng cộng khoảng 52,7 triệu đồng/tháng. Với chỉ 174,5 lao động bình quân trong năm, SCIC là đơn vị có quy mô nhân sự nhỏ nhất trong nhóm phân tích.
ACV báo cáo tiền lương bình quân 31 triệu đồng/người/tháng, tương đương 372 triệu đồng/người/năm, với 10.643 lao động thực tế sử dụng bình quân. Tổng chi phí nhân viên đạt 4.223 tỉ đồng, nhưng khoản này bao gồm bảo hiểm, phụ cấp và các chi phí khác, không hoàn toàn là lương thực nhận.
GVR ghi nhận tổng doanh thu và thu nhập khác hợp nhất đạt 32.431 tỉ đồng, hoàn thành 104,47% kế hoạch, tăng 12,85% so với năm 2024. Lợi nhuận trước thuế hợp nhất đạt 7.107 tỉ đồng, tăng 26,7%. Tuy nhiên, báo cáo thường niên không công bố thu nhập bình quân cụ thể của người lao động.
| Doanh nghiệp | Doanh thu hợp nhất (tỉ đồng) | Lợi nhuận trước thuế (tỉ đồng) | Tăng trưởng LNTT |
|---|---|---|---|
| Viettel | 223.084 | 57.688 | +10% (vượt kế hoạch) |
| ACV | 25.973 | 12.465 (sau thuế) | +7% (sau thuế) |
| GVR | 32.431 | 7.107 | +26,7% |
| SCIC | 13.719 (doanh thu đầu tư) | 13.196 | +4% |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Các số liệu trên cho thấy dòng tiền lương và chi phí nhân sự tại các doanh nghiệp nhà nước đang có sự phân hóa mạnh theo đặc thù ngành và quy mô lao động. Viettel dẫn đầu về thu nhập tuyệt đối, nhưng cũng chịu áp lực từ khoản nợ phải trả tăng 28% lên 172.051 tỉ đồng, trong khi tổng tài sản tăng 17%. Hệ số nợ/vốn có xu hướng đi lên, tiềm ẩn rủi ro chi phí tài chính.
SCIC với biên lợi nhuận cực cao (lợi nhuận trước thuế đạt 96% doanh thu đầu tư) phản ánh mô hình quản lý vốn nhà nước tinh gọn. Mức thu nhập bình quân 52,7 triệu đồng/tháng trên 174,5 lao động cho thấy hiệu quả kinh tế theo đầu người rất cao, nhưng không phản ánh áp lực tạo việc làm cho số đông.
ACV với hơn 10.000 lao động, mức lương bình quân 31 triệu đồng/tháng vẫn nằm trong top cao so với mặt bằng chung, đặc biệt khi ngành hàng không phục hồi sau đại dịch. Tăng trưởng doanh thu 15% và lợi nhuận sau thuế 7% cho thấy biên lợi nhuận đang thu hẹp nhẹ, có thể do chi phí khai thác và đầu tư hạ tầng gia tăng.
GVR ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận 26,7% trên nền doanh thu tăng 12,85%, phản ánh cải thiện biên lợi nhuận nhờ giá cao su và hóa chất thuận lợi. Tuy nhiên, việc không công bố thu nhập bình quân cụ thể khiến giới đầu tư khó đánh giá mức độ phân phối lợi nhuận cho người lao động so với cổ đông.
Chênh lệch giữa thu nhập công ty mẹ và hợp nhất tại Viettel (53,7 triệu so với 36 triệu) là một tín hiệu quan trọng. Nó cho thấy các công ty con, liên kết trong hệ sinh thái Viettel có mức lương thấp hơn đáng kể, tạo khoảng cách nội bộ trong cùng tập đoàn. Về dài hạn, điều này có thể ảnh hưởng đến khả năng giữ chân nhân tài tại các đơn vị thành viên.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Trở lại câu chuyện thu nhập bình quân được Tuổi Trẻ phản ánh, giới phân tích cần lưu ý các yếu tố sau:
- Khái niệm thu nhập bình quân tại mỗi doanh nghiệp không đồng nhất. Viettel và SCIC dùng