Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo bài viết trên VietnamPlus, thị trường Halal đang nổi lên như một động lực tăng trưởng chiến lược cho doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh dư địa từ các thị trường truyền thống thu hẹp.
Các số liệu chính từ nguồn được tổng hợp như sau:
| Chỉ tiêu | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Quy mô nền kinh tế Halal toàn cầu (hiện tại) | 2.500 - 3.000 tỷ USD/năm | Ông Vũ Bá Phú, Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) |
| Quy mô dự báo năm 2028 | ~10.000 tỷ USD | Cục Xúc tiến thương mại |
| Số lượng người tiêu dùng Hồi giáo toàn cầu | ~2 tỷ người | VietnamPlus |
| Tỷ lệ doanh nghiệp Việt Nam có chứng nhận Halal | 0,2% | Bà Hồ Thị Quyên, Phó Giám đốc ITPC |
| Tỷ lệ nhập khẩu lương thực của Trung Đông | 85-90% | VietnamPlus |
Ông Imam Abbas Mieu, Chủ tịch Halal Việt Nam, nhấn mạnh rằng Halal hiện là biểu tượng của tính minh bạch, đạo đức trong chuỗi cung ứng, vượt xa phạm vi chứng nhận tôn giáo.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền toàn cầu đang dịch chuyển theo hướng tìm kiếm các tài sản gắn với tiêu chuẩn ESG và truy xuất nguồn gốc minh bạch. Halal đáp ứng đồng thời cả hai yêu cầu này.
Xét từ góc độ chi phí vốn, các doanh nghiệp đạt chứng nhận Halal có thể tiếp cận thị trường tài chính Hồi giáo (Sukuk) với chi phí thấp hơn nhờ tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.
Khu vực Trung Đông phụ thuộc 85-90% vào nhập khẩu lương thực, trong khi Việt Nam có thế mạnh về nông sản và thủy sản. Điều này tạo ra một kênh xuất khẩu mới với biên lợi nhuận cao hơn so với thị trường truyền thống.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất nằm ở năng lực tổ chức hệ sinh thái Halal trong nước. Nhiều doanh nghiệp vẫn xem Halal là một chứng nhận đơn lẻ, thay vì một hệ thống tiêu chuẩn bao trùm toàn bộ chuỗi giá trị.
Thực tế cho thấy Australia, Canada và Brazil - các quốc gia không phải Hồi giáo - vẫn nằm trong nhóm xuất khẩu sản phẩm Halal lớn nhất thế giới. Điều này chứng minh tiêu chuẩn Halal có thể được áp dụng độc lập với yếu tố tôn giáo.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bà Hồ Thị Quyên cung cấp dữ liệu cho thấy khoảng cách rất lớn giữa tiềm năng và khả năng khai thác: chỉ 0,2% doanh nghiệp Việt có sản phẩm đạt chứng nhận Halal.
Hiện chưa có hệ thống chứng nhận Halal thống nhất toàn cầu. Mỗi quốc gia có tiêu chuẩn, cơ chế quản lý và quy trình kiểm định riêng. Điều này tạo ra chi phí tuân thủ cao cho doanh nghiệp muốn xuất khẩu đa thị trường.
Các lĩnh vực Halal đang mở rộng sang:
- Mỹ phẩm
- Dược phẩm
- Thời trang
- Logistics
- Tài chính
- Du lịch và dịch vụ
Việt Nam có lợi thế về môi trường chính trị ổn định, không xung đột văn hóa với các quốc gia Hồi giáo, và vị thế kết nối giữa ASEAN với thị trường Trung Đông.
Các mặt hàng chủ lực có tiềm năng gồm gạo, cà phê, hạt điều, hồ tiêu, thủy sản, rau quả chế biến và thực phẩm đóng gói.