Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo bài viết trên Báo Pháp Luật TP. Hồ Chí Minh (PLO), hệ thống thanh toán xuyên biên giới tại Việt Nam đang mở rộng nhanh chóng. Sau Thái Lan, Lào, Campuchia, hành trình thanh toán này tiếp tục kết nối với Trung Quốc và Hàn Quốc.
Mục tiêu du lịch quốc gia được đặt ra rõ ràng: đón 25 triệu lượt khách quốc tế trong năm 2026. Bốn tháng đầu năm 2026, cả nước đã đón gần 8,8 triệu lượt, hoàn thành 35% kế hoạch. Lần đầu tiên ghi nhận bốn tháng liên tiếp vượt mốc 2 triệu lượt/tháng.
Các giải pháp thanh toán QR xuyên biên giới đang được triển khai bởi nhiều đơn vị. Dưới đây là các dữ kiện chính:
| Đơn vị triển khai | Giải pháp | Phạm vi / Đối tác |
|---|---|---|
| Payoo | Tích hợp VietQRGlobal lên máy POS | Cho phép du khách quốc tế thanh toán bằng ứng dụng ngân hàng nước họ |
| MoMo | Mở rộng giải pháp QR xuyên biên giới | Phục vụ du lịch, học tập, lao động, giao thương quốc tế |
| Vietcombank | Hợp tác với Alipay+ | Người dùng VCB Digibank thanh toán tại hơn 50 quốc gia (Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore, Malaysia, châu Âu, châu Mỹ) |
| BIDV | VietQR Pay | Khách quốc tế từ Hàn Quốc, Trung Quốc thanh toán tại Việt Nam bằng ứng dụng nội địa của họ |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Ông Nguyễn Đăng Hùng - Phó tổng giám đốc NAPAS cho biết, trước đây du khách quốc tế phải đổi tiền lẻ, tiền mặt để chi tiêu, gây bất tiện. Thanh toán bằng thẻ lại khiến người bán chịu chi phí lớn.
Giải pháp thanh toán số và thanh toán xuyên biên giới được kỳ vọng thúc đẩy thói quen chi tiêu, nâng trải nghiệm du khách và gia tăng lượng khách quốc tế. Điều này phản ánh sự dịch chuyển của dòng tiền từ kênh tiền mặt sang kênh số hóa, giảm chi phí trung gian.
Ông Ngô Trung Lĩnh, Tổng Giám Đốc Payoo, nhấn mạnh: rào cản lớn nhất trước đây với doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh là tiếp cận hạ tầng thanh toán quốc tế. Quy mô nhỏ và lượng giao dịch chưa đủ lớn khiến họ khó đáp ứng yêu cầu về hồ sơ và uy tín tín dụng để được cấp máy POS.
VietQRGlobal thay đổi cách tiếp cận bằng mô hình triển khai đơn giản và chi phí thấp. Chỉ cần một ứng dụng trên điện thoại hoặc mã QR đặt tại quầy, cửa hàng đã có thể chấp nhận thanh toán quốc tế. Quy trình kích hoạt được hoàn tất ngay trong ngày.
Lợi ích trải đều ở cả hai phía:
- Du khách (đặc biệt từ Trung Quốc, Hàn Quốc, Đông Nam Á) dùng ứng dụng ngân hàng hoặc ví điện tử nội địa, giao dịch hiển thị bằng đồng nội tệ, kèm xác thực sinh trắc học hoặc Smart OTP.
- Doanh nghiệp nhận tiền VNĐ chuyển thẳng về tài khoản với tỉ giá minh bạch, không phải xử lý ngoại tệ thủ công, giảm thao tác tiền mặt tại điểm bán.
Như vậy, dòng tiền số đang thay thế dần dòng tiền mặt truyền thống trong giao dịch du lịch và thương mại quốc tế. Chi phí vốn cho hạ tầng POS giảm, rào cản gia nhập đối với doanh nghiệp nhỏ được hạ thấp.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN), nhấn mạnh: trong nền kinh tế số, niềm tin là hạ tầng vô hình nhưng đóng vai trò quan trọng. Người dân sẽ không sử dụng thanh toán số nếu không cảm thấy an toàn, trong bối cảnh lừa đảo công nghệ cao và deepfake ngày càng tinh vi.
Ông Tuấn nêu rõ: thanh toán thông minh chỉ phát triển bền vững khi người dân và doanh nghiệp tin tưởng, tổ chức cung ứng dịch vụ có trách nhiệm, cơ quan quản lý có đủ năng lực giám sát rủi ro.
Thanh toán đang trở thành một phần của năng lực cạnh tranh quốc gia. Các quốc gia không chỉ cạnh tranh bằng hàng hóa mà còn bằng khả năng kết nối dòng tiền, dữ liệu và dịch vụ.
Theo ông Lĩnh, hệ sinh thái thanh toán số của Việt Nam đã trải qua nhiều bước tiến: từ VietQR (nội địa), đến VietQR Pay, và gần đây nhất là VietQRGlobal. Mạng lưới kết nối quốc tế liên tục được mở rộng, từ Trung Quốc, Hàn Quốc, đến lộ trình tiếp theo gồm Singapore, Đài Loan, Malaysia, Nhật Bản và nhiều thị trường khác.
Các yếu tố cần theo dõi trong giai đoạn tới:
- Tốc độ mở rộng mạng lưới VietQRGlobal sang các thị trường mới (Singapore, Đài Loan, Nhật Bản).
- Mức độ chấp nhận của doanh nghiệp SME và hộ kinh doanh, đặc biệt ở các điểm du lịch ngoài trung tâm.
- Rủi ro an ninh mạng và lừa đảo công nghệ cao (deepfake) có thể ảnh hưởng đến niềm tin người dùng.
- Chính sách giám sát của NHNN và các cơ quan quản lý để đảm bảo an toàn giao dịch.
Bài viết dẫn lời ông Phạm Anh Tuấn: