Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo thông tin từ TTXVN, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (Vinachem) do ông Phùng Quang Hiệp, Chủ tịch Hội đồng thành viên dẫn đầu, đã có chuyến công tác xúc tiến thương mại tại Nam Phi từ ngày 24/6/2026.
Điểm nhấn là sự kiện Kết nối Doanh nghiệp (B2B Business Networking) tại Johannesburg, thu hút hơn 20 doanh nghiệp, nhà đầu tư hàng đầu Nam Phi.
Tại sự kiện, hai bên đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MoU) giữa Vinachem và Hiệp hội Công nghiệp Hóa chất và Các ngành liên quan Nam Phi (CAIA).
Các số liệu chính được ghi nhận:
| Chỉ tiêu | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Doanh thu Vinachem | Trên 2,5 tỷ USD/năm | Báo cáo của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam |
| Xếp hạng Fortune SEA 500 | Thứ 148 (năm 2026) | Fortune Southeast Asia 500 |
| Quốc gia xuất khẩu | Hơn 80 quốc gia, vùng lãnh thổ | Tập đoàn Hóa chất Việt Nam |
| Đóng góp của ngành hóa chất Nam Phi vào GDP | Khoảng 5% | CAIA |
| Giá trị sản lượng ngành hóa chất Nam Phi (2025) | 951 tỷ Rand (~51 tỷ USD) | CAIA |
| Số việc làm ngành hóa chất Nam Phi (2025) | Hơn 182.000 | CAIA |
| Nhu cầu nhập khẩu quặng phốt phát của Vinachem | Khoảng 1 triệu tấn/năm | Phùng Quang Hiệp (Chủ tịch Vinachem) |
| Nhu cầu nhập khẩu than đá của Vinachem | Khoảng 2 triệu tấn/năm | Phùng Quang Hiệp (Chủ tịch Vinachem) |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc Vinachem mở rộng quan hệ đối tác tại Nam Phi phản ánh chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng trong bối cảnh biến động chuỗi cung ứng toàn cầu.
Về dòng xuất khẩu, Vinachem kỳ vọng đẩy mạnh các mặt hàng thế mạnh như phân bón (hiện đã xuất sang Nigeria, Kenya), săm lốp xe (top 50 thế giới, xuất sang Mỹ, Brazil), hóa chất tẩy rửa, pin ắc quy và hóa chất siêu tinh khiết phục vụ công nghiệp bán dẫn.
Về dòng nhập khẩu, tập đoàn đặt mục tiêu tìm nguồn cung quặng phốt phát (1 triệu tấn/năm) và than đá (2 triệu tấn/năm) từ Nam Phi. Đây là các nguyên liệu đầu vào chiến lược cho sản xuất phân bón và năng lượng.
Bà Deidre Penfold, CEO CAIA, cho biết ngành hóa chất Nam Phi phụ thuộc khoảng 40% nguyên liệu thô nhập khẩu. Việc hợp tác với Vinachem giúp Nam Phi tìm kiếm đối tác cung cấp giá cạnh tranh trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu biến động.
Đại sứ Việt Nam tại Nam Phi Hoàng Sỹ Cường nhấn mạnh vai trò cầu nối của Đại sứ quán trong việc thúc đẩy hợp tác thực chất, khỏa lấp các rào cản giao thương song phương.
Ông Alan Mukoki, CEO Phòng Thương mại và Công nghiệp Nam Phi (SACCI), đánh giá cao năng lực sản xuất của doanh nghiệp Việt Nam và chia sẻ cơ hội đầu tư tại Nam Phi.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
MoU giữa Vinachem và CAIA tập trung vào một số lĩnh vực cốt lõi:
- Trao đổi, kết nối và nghiên cứu cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực: phân bón, hóa chất nông nghiệp; hóa chất cơ bản; cao su, lốp xe; chất giặt rửa; điện hóa, pin-ắc quy; logistics và an toàn hóa chất.
- Phối hợp trao đổi thông tin về chính sách, quy định, tiêu chuẩn kỹ thuật và xu hướng thị trường.
- Kết nối các đơn vị thành viên của Vinachem với hội viên và đối tác của CAIA để tìm kiếm cơ hội thương mại, cung ứng và đầu tư.
- Tổ chức hội thảo, đoàn công tác xúc tiến thương mại và chia sẻ kinh nghiệm về chương trình tự nguyện "Responsible Care®", quản lý an toàn hóa chất, môi trường, logistics và phát triển bền vững.
Ông Phùng Quang Hiệp cho biết Vinachem đang nghiên cứu phương án mở văn phòng đại diện tại Nam Phi nhằm tối ưu hóa chi phí vận chuyển và đưa sản phẩm tới người tiêu dùng.
Tháp tùng Chủ tịch trong chuyến công tác là Tổng giám đốc của 10 đơn vị thành viên chủ lực, gồm: Supe phốt phát Lâm Thao, DAP-Vinachem, Phân bón Miền Nam, Apatit Việt Nam, Bột giặt LIX và Cao su Miền Nam (Casumina).
Ngành hóa chất Nam Phi đóng góp khoảng 5% GDP, với giá trị sản lượng 951 tỷ Rand (~51 tỷ USD) và tạo ra hơn 182.000 việc làm tính đến năm 2025. Ngành này phụ thuộc khoảng 40% nguyên liệu thô nhập khẩu.