Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Bộ Chính trị vừa ban hành thông báo kết luận số 04-TB/TW về đề án Điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Văn bản này giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng các cơ quan khẩn trương sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 18 năm 2022 của Trung ương.
Trên cơ sở đó, đề xuất sửa đổi Luật Đất đai để trình Quốc hội xem xét, quyết định. Trao đổi với Tuổi Trẻ, PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến, Phó chủ tịch hội đồng Trường ĐH Luật Hà Nội, phân tích và đưa ra nhiều kiến nghị.
| Yếu tố | Nội dung từ nguồn |
|---|---|
| Mục tiêu | Tăng trưởng hai con số |
| Thời gian sửa luật | Trong năm 2026, trình Hội nghị Trung ương 3 |
| Vướng mắc chính | Tiếp cận đất đai, thủ tục hành chính, dữ liệu chưa đồng bộ, xác định tiền sử dụng đất |
| Nguồn thu từ đất | Tăng trong những năm gần đây |
Nguồn: Tuổi Trẻ Online, bài viết ngày 22/06/2026.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Động thái sửa Luật Đất đai diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp vẫn gặp khó trong tiếp cận đất đai. PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến chỉ ra ba điểm nghẽn cốt lõi.
Thứ nhất, trình tự thủ tục giao đất, cho thuê đất cần cắt giảm, đơn giản hơn thông qua ứng dụng công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) để giải quyết thủ tục thay cho cách giải quyết thủ công hiện nay.
Thứ hai, cần nhanh chóng hoàn thiện, chuẩn hóa thông tin cơ sở dữ liệu đất đai theo hướng đủ, sạch, sống. Khi cơ quan quản lý chưa nắm được thông tin chuẩn, mỗi cơ quan một số liệu thì sẽ không tích hợp, liên thông được.
Ví dụ, số liệu quản lý hành chính đất đai các địa phương thống kê được nhưng số liệu về một người có bao nhiêu mảnh đất, có đất ở địa phương nào chưa tích hợp được. Trường hợp đất nhờ người khác đứng tên để 'lách' cũng chưa nắm được.
Thứ ba là xác định tiền sử dụng đất, các nghĩa vụ tài chính đất đai ở mức phù hợp, hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận đất đai phục vụ sản xuất.
Về thu hồi đất, PGS.TS Nguyễn Quang Tuyến phân tích: Nhà nước phải sử dụng cơ chế hành chính cho các dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, mang lại lợi ích chung. Còn trường hợp doanh nghiệp thu hồi đất để phục vụ dự án riêng cần được thực hiện theo cơ chế dân sự.
Tiền bồi thường phải tính toán để người dân có thể lo được chỗ ở. Nếu không thì Nhà nước nên tạo lập quỹ nhà tái định cư.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Việc sửa Luật Đất đai hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, đồng thời điều chỉnh quy định cho phù hợp với bối cảnh chính quyền địa phương hai cấp.
Bộ Chính trị giao Đảng ủy Chính phủ chỉ đạo Đảng ủy Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng các cơ quan khẩn trương sơ kết việc thực hiện nghị quyết số 18 năm 2022 của Trung ương.
Trên cơ sở đó, đề xuất sửa đổi căn cơ chính sách đất đai, trình Hội nghị Trung ương 3 xem xét, cho ý kiến. Sau đó, đề xuất sửa đổi Luật Đất đai để trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Nguồn thu từ đất (thông qua đấu giá đất) đã tăng trong những năm gần đây, theo thông tin từ bài viết.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm tiến độ sửa luật, mức độ cắt giảm thủ tục hành chính, khả năng tích hợp dữ liệu đất đai quốc gia, và cơ chế xác định tiền sử dụng đất mới.