Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo cảnh báo từ các chuyên gia kinh tế được Vietnam+ dẫn lại, hiện tượng El Nino giai đoạn 2026-2027 có thể phát triển thành một đợt "siêu El Nino." Điều này làm gián đoạn sản xuất nông nghiệp toàn cầu và đẩy giá lương thực tăng cho đến năm 2028.
Chuỗi cung ứng toàn cầu đang đối mặt với "cú sốc kép": xung đột Trung Đông vốn đã đẩy giá thực phẩm lên mức cao nhất trong ba năm, kết hợp với thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu.
Các dữ liệu định lượng chính từ NOAA và các tổ chức tài chính:
| Chỉ số / Dự báo | Giá trị / Mức độ | Nguồn |
|---|---|---|
| Khả năng nhiệt độ mặt nước biển cao hơn bình thường trên 2°C | 63% | NOAA (Mỹ) |
| Mức tăng giá nông sản toàn cầu dự kiến | 15,8% | Goldman Sachs |
| Mức tăng giá thực phẩm tại Eurozone dự kiến | Khoảng 1,3% | Goldman Sachs |
| Sản lượng nông nghiệp toàn cầu giảm (kịch bản cực đoan) | 14,3% (tương đương 342 tỷ USD) | UniCredit |
| Mức tăng giá gạo, dầu cọ, đường, cà phê | Từ 50% đến hơn 100% | UniCredit |
| Nhiệt độ vùng giám sát chính Thái Bình Dương tính từ tháng 6/2026 | Tăng thêm 1,6°C | NOAA |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dự báo từ Goldman Sachs cho thấy El Nino có thể khiến giá các mặt hàng nông sản toàn cầu tăng 15,8%. Trong khi đó, giá thực phẩm tại Eurozone dự kiến chỉ tăng khoảng 1,3% do mức độ phơi nhiễm thấp hơn.
Theo nhận định của UniCredit, nếu xảy ra một đợt El Nino cực đoan, sản lượng nông nghiệp toàn cầu có thể giảm 14,3%, tương đương khoảng 342 tỷ USD. Giá gạo, dầu cọ, đường và cà phê có thể tăng từ 50% đến hơn 100%.
UBS cho rằng tác động của El Nino sẽ không đồng nhất về mặt địa lý. Hạn hán tại Ấn Độ có thể làm giảm nguồn cung lúa mì, gạo và mía. Đông Nam Á có nguy cơ giảm sản lượng dầu cọ, cà phê và ca cao.
Tác động lên giá có độ trễ chính sách (policy lag) rõ rệt. Do mỗi loại cây trồng có thời gian gieo trồng và thu hoạch khác nhau, cùng với khó khăn trong vận chuyển, biến động giá chỉ có thể được phản ánh đầy đủ vào nửa cuối năm 2028.
Các chuyên gia của UniCredit nhận định hiện tượng này buộc các ngân hàng trung ương phải giữ lãi suất ở mức cao trong thời gian dài để kiềm chế lạm phát. Điều này làm tăng chi phí vốn trên toàn hệ thống và duy trì tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) trên thị trường tài chính.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Nhiệt độ bề mặt nước biển ở khu vực xích đạo trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương đã tăng lên từ tháng Sáu. Nhiệt độ ở khu vực giám sát chính tăng thêm 1,6 độ C, theo dữ liệu từ NOAA.
Cường độ El Nino có thể từ mạnh đến siêu mạnh trong năm nay. Các dự báo hiện tại cho thấy nguy cơ xảy ra một đợt "siêu El Nino" gây nắng nóng, hạn hán và lũ lụt ở nhiều nơi trên thế giới.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo chuỗi cung ứng toàn cầu đang phải đối mặt với "cú sốc kép". Thế giới vừa chịu ảnh hưởng từ xung đột Trung Đông, vốn đã đẩy giá thực phẩm lên mức cao nhất trong ba năm, vừa đối diện thời tiết cực đoan do biến đổi khí hậu.
Đối với nhà đầu tư đa thị trường, cần theo dõi diễn biến giá của các mặt hàng nông sản chính (gạo, dầu cọ, đường, cà phê). Biến động này có thể tác động đến lạm phát kỳ vọng và quyết định chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn như FED và ECB.