Sầu riêng vẫn là 'vua rau quả': Xuất khẩu khởi sắc nhờ lợi thế mùa vụ - Góc nhìn từ dòng tiền hàng hóa

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo báo cáo của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, lũy kế 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu rau quả Việt Nam ước đạt 4,76 tỉ USD. Con số này tăng 23% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 7-2026, kim ngạch đạt hơn 1 tỉ USD.

Ông Đặng Phúc Nguyên, Tổng thư ký Hiệp hội Rau quả Việt Nam, khẳng định sầu riêng đóng góp khoảng 35-40% tổng kim ngạch xuất khẩu rau quả từ đầu năm. Trong tháng 7, tỉ trọng này lên tới 55-60%.

Giá thu mua sầu riêng tại kho phổ biến: sầu riêng Thái loại A 65.000-73.000 đồng/kg, loại B 45.000-56.000 đồng/kg. Sầu riêng Ri6 dao động 25.000-41.000 đồng/kg tùy loại. So với nửa tháng trước, giá đã tăng 4.000-7.000 đồng/kg.

Nhiều đại lý cho biết lượng xuất đi Trung Quốc tăng là nguyên nhân chính khiến giá khởi sắc. Tuy vậy, so với mức cao các năm trước, giá hiện tại đã giảm khoảng 30%.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dòng tiền vào ngành sầu riêng đang được hỗ trợ bởi yếu tố mùa vụ. Thái Lan thu hoạch sầu riêng chủ yếu từ tháng 3 đến tháng 7. Campuchia, Lào, Malaysia cũng có lịch tương tự. Trong khi đó, vùng Tây Nguyên của Việt Nam thu hoạch từ tháng 7 đến tháng 10, với sản lượng dự báo tăng mạnh.

Ông Nguyên nhận định: nếu chất lượng ổn định, Việt Nam gần như độc quyền cung cấp sầu riêng tươi cho thị trường Trung Quốc trong quý 3. Điều này giúp giảm áp lực cạnh tranh và hỗ trợ giá xuất khẩu.

Bên cạnh kênh tươi, sầu riêng đông lạnh đang trở thành động lực tăng trưởng mới. Theo ông Nguyên, sản lượng sầu riêng đông lạnh xuất khẩu năm 2025 tăng gấp 20 lần so với năm 2023. Riêng quý 1-2026, xuất khẩu mặt hàng này đạt gần 11.600 tấn, với giá bình quân 4.302 USD/tấn, tăng hơn 20% so với cùng kỳ.

Bà Ngô Tường Vy, Tổng giám đốc Công ty XNK Trái cây Chánh Thu, cho biết các doanh nghiệp đang đẩy mạnh chế biến và cấp đông khi giá xuất khẩu tươi xuống thấp. Sản phẩm đông lạnh không chỉ xuất sang Trung Quốc mà còn mở rộng sang Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ với tốc độ tăng trưởng nhanh.

Dòng tiền đầu tư vào chế biến sâu đang tạo ra giá trị gia tăng, giúp ngành hàng giảm phụ thuộc vào biến động giá tươi. Điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch từ xuất khẩu thô sang sản phẩm chế biến, phù hợp với chiến lược dài hạn của ngành nông sản Việt Nam.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Các chuyên gia dự báo nếu thuận lợi, lượng xuất khẩu sầu riêng Việt Nam năm 2026 có thể đạt khoảng 1 triệu tấn. Nhờ đó, tổng kim ngạch xuất khẩu có thể ổn định dù giá xuất thấp hơn nhiều so với các năm gần đây.

Những yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới:

• Diễn biến sản lượng và chất lượng sầu riêng vụ Tây Nguyên (tháng 7-10).
• Chính sách nhập khẩu của Trung Quốc đối với nông sản Việt Nam, đặc biệt các quy định về kiểm dịch và mã vùng trồng.
• Giá sầu riêng Thái Lan trên thị trường Trung Quốc sau khi mùa vụ Thái kết thúc.
• Tiến độ cấp mã số vùng trồng cho sầu riêng Tây Nguyên – hiện mới chỉ 1/4 diện tích được cấp.
• Xu hướng xuất khẩu sầu riêng đông lạnh và khả năng thâm nhập thị trường mới (Hàn Quốc, Nhật, Mỹ).

Đối với nhà đầu tư, ngành sầu riêng mang đến cơ hội tiếp cận một mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực. Các doanh nghiệp niêm yết có liên quan đến chế biến và xuất khẩu trái cây có thể hưởng lợi từ chu kỳ tăng trưởng này. Tuy nhiên, rủi ro từ biến động giá và phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc vẫn hiện hữu.