Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 10-7, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố báo cáo thị trường dầu mỏ hàng tháng. Trong đó, IEA nhận định nhu cầu dầu toàn cầu đang trên đà phục hồi từ mức đáy tháng 5-2026.
Theo hãng tin AFP, cơ quan này điều chỉnh dự báo mức giảm nhu cầu dầu năm 2026 từ 1,1 triệu thùng/ngày xuống còn 1 triệu thùng/ngày. Mức cắt giảm này chủ yếu do xung đột Trung Đông làm gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz.
Về phía nguồn cung, IEA ghi nhận sự phục hồi mạnh mẽ. Sản lượng dầu toàn cầu tháng 6 đạt 98,8 triệu thùng/ngày, tăng 4,1 triệu thùng/ngày so với tháng 5.
Dưới đây là các số liệu chính từ báo cáo:
| Chỉ tiêu | Giá trị / Thay đổi | Ghi chú |
|---|---|---|
| Nhu cầu dầu toàn cầu 2026 (dự báo điều chỉnh) | Giảm 1,0 triệu thùng/ngày | Trước đó giảm 1,1 triệu thùng/ngày |
| Sản lượng toàn cầu tháng 6-2026 | 98,8 triệu thùng/ngày | Tăng 4,1 triệu thùng/ngày so với tháng 5 |
| Mức thiếu hụt so với trước xung đột | -9,4 triệu thùng/ngày | Sản lượng vẫn thấp hơn đáng kể |
| Xuất khẩu vùng Vịnh tháng 6-2026 | 16,1 triệu thùng/ngày | Tăng 6,5 triệu thùng/ngày so với tháng 5 |
| Mức trung bình xuất khẩu vùng Vịnh trước xung đột | 24 triệu thùng/ngày | - |
| Dự kiến tăng cung năm tới | +7,5 triệu thùng/ngày | Nếu dòng chảy qua Hormuz cải thiện |
IEA lưu ý, dự trữ dầu toàn cầu đã tăng trở lại lần đầu tiên kể từ ngày 28-2-2026. Tuy nhiên, lượng dầu dự trữ tại các quốc gia giàu nhất thế giới lại giảm do nhập khẩu thấp.
Các cuộc tấn công qua lại giữa lực lượng Mỹ và Iran trong tuần này đang phủ bóng lên triển vọng thị trường. IEA nhấn mạnh sự cần thiết của một thỏa thuận hòa bình lâu dài để ổn định thị trường.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dữ liệu từ IEA cho thấy bức tranh cung-cầu vẫn đang trong trạng thái tái cân bằng mong manh. Sự phục hồi nguồn cung 4,1 triệu thùng/ngày trong tháng 6 là tín hiệu tích cực.
Tuy nhiên, khoảng trống 9,4 triệu thùng/ngày so với thời điểm trước xung đột vẫn duy trì áp lực lên giá. Độ trễ chính sách (policy lag) từ các cuộc không kích có thể tiếp tục ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng.
Xuất khẩu từ vùng Vịnh dù tăng vọt 6,5 triệu thùng/ngày lên 16,1 triệu thùng/ngày, nhưng vẫn thấp hơn 7,9 triệu thùng/ngày so với mức trung bình 24 triệu thùng/ngày trước chiến sự. Điều này phản ánh rủi ro thanh khoản trên thị trường vật chất vẫn hiện hữu.
Việc dự trữ dầu toàn cầu bắt đầu tăng trở lại là một điểm sáng. Nhưng sự sụt giảm trong dự trữ của các nước giàu cho thấy tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) vẫn chi phối dòng tiền nhập khẩu.
Các cuộc đấu hỏa lực tái diễn giữa Mỹ và Iran càng nhấn mạnh độ nhạy cảm của thị trường với các sự kiện địa chính trị. Nhà đầu tư cần theo dõi sát sao biến động tại eo biển Hormuz, nơi có vai trò then chốt đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
IEA dự báo nguồn cung dầu có thể tăng thêm 7,5 triệu thùng/ngày trong năm 2027. Điều kiện tiên quyết là dòng chảy qua eo biển Hormuz tiếp tục được cải thiện và xung đột hạ nhiệt.
Iran đang đẩy mạnh tiếp cận các khách hàng lớn tại châu Á. Lệnh miễn trừ trừng phạt kéo dài 60 ngày từ Mỹ chính thức có hiệu lực, tạo cơ hội cho Tehran tăng xuất khẩu.
Các yếu tố cần theo dõi trong ngắn hạn:
- Tình hình chiến sự và các cuộc không kích giữa Mỹ và Iran.
- Sản lượng khai thác từ các nước vùng Vịnh, đặc biệt qua Hormuz.
- Diễn biến dự trữ dầu toàn cầu, nhất là tại OECD.
- Động thái từ OPEC+ và mức điều chỉnh sản lượng.
- Giá dầu WTI/Brent và phản ứng của thị trường tài chính rộng hơn.
Trở lại trường hợp được phản ánh qua AFP, IEA kết luận: các cuộc đấu hỏa lực tái diễn càng cho thấy rủi ro của việc không đạt được thỏa thuận hòa bình lâu dài. Đây là điều kiện cần thiết để thị trường dầu mỏ trở lại trạng thái bình thường.