Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo Sở Tài chính tỉnh Phú Thọ, tính đến ngày 12/6/2026, toàn tỉnh có 1.542 cơ sở nhà, đất thuộc diện phải sắp xếp, xử lý sau quá trình sáp nhập đơn vị hành chính.
Đến nay, địa phương đã hoàn thành xử lý 1.004 cơ sở, đạt tỷ lệ trên 65%. Số lượng còn lại là 538 cơ sở đang tiếp tục hoàn thiện các thủ tục theo quy định.
Toàn bộ 538 cơ sở này đã được cấp có thẩm quyền ban hành quyết định chuyển giao để quản lý, xử lý theo hình thức giao đất hoặc cho thuê đất.
| Chỉ tiêu | Số liệu | Nguồn |
|---|---|---|
| Tổng số cơ sở nhà, đất phải xử lý | 1.542 | Sở Tài chính tỉnh Phú Thọ |
| Đã xử lý xong | 1.004 (trên 65%) | Như trên |
| Đang xử lý | 538 | Như trên |
| Chuyển giao về UBND cấp xã | 433 | Như trên |
| Giao Trung tâm Phát triển quỹ đất | 105 | Như trên |
Trong đó, 433 cơ sở được chuyển giao về Ủy ban Nhân dân cấp xã quản lý. 105 cơ sở còn lại giao cho các Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực.
Việc chuyển giao mới chỉ hoàn thành bước đầu trong quy trình xử lý. Các đơn vị được giao quản lý đang triển khai rà soát, đưa các khu đất đủ điều kiện vào kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Quá trình xử lý tài sản công dôi dư gặp nhiều khó khăn. Nguyên nhân chính đến từ tính phức tạp của trình tự, thủ tục pháp lý.
Lĩnh vực này liên quan đến nhiều quy định pháp luật về đất đai, tài sản công, quy hoạch đô thị và quy hoạch nông thôn. Thời gian thực hiện kéo dài do phải điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất đồng bộ với định hướng phát triển địa phương.
Nhiều cơ sở chưa đủ điều kiện để đưa vào đấu giá quyền sử dụng đất ngay. Điều này tạo ra độ trễ trong việc chuyển hóa tài sản công thành nguồn thu ngân sách.
Để hạn chế tình trạng bỏ hoang tài sản, các Trung tâm Phát triển quỹ đất và UBND các xã, phường đã đề xuất UBND tỉnh cho phép khai thác quỹ đất theo hình thức cho thuê ngắn hạn. Giải pháp này vừa tạo nguồn thu ngân sách, vừa giảm thiểu lãng phí tài sản công trong thời gian chờ xử lý dứt điểm.
Từ góc độ tài chính công, việc chậm xử lý 538 cơ sở đặt ra bài toán về chi phí cơ hội. Mỗi tháng chậm trễ đồng nghĩa với việc mất đi dòng tiền cho thuê hoặc giá trị thanh khoản từ đấu giá.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Chủ tịch UBND tỉnh Trần Duy Đông đã giao Sở Tài chính chủ trì, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng cùng các đơn vị liên quan. Nhiệm vụ là làm việc trực tiếp với các xã, phường để hướng dẫn xử lý từng trường hợp cụ thể.
Mục tiêu được đặt ra là không để tài sản hư hỏng, xuống cấp hoặc kéo dài gây lãng phí. Phương châm thực hiện là "làm đến đâu ban hành đến đấy" đối với bảng giá cho thuê nhà theo Nghị định số 108/2024/NĐ-CP.
Các dữ kiện cần theo dõi trong giai đoạn tới bao gồm:
- Tiến độ ban hành bảng giá cho thuê nhà đất đối với các cơ sở đủ điều kiện khai thác.
- Khả năng Chính phủ ban hành cơ chế đặc thù mới theo Nghị quyết số 31/2026/NQ-CP.
- Số lượng cơ sở được đưa vào kế hoạch đấu giá quyền sử dụng đất năm 2026.
- Kết quả thanh tra chuyên đề của Thanh tra tỉnh về quản lý, sử dụng tài sản công.
- Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào cập nhật cơ sở dữ liệu tài sản công.
Sở Xây dựng được giao nghiên cứu giải pháp khai thác hiệu quả quỹ nhà, đất công theo hướng hình thành không gian phát triển mới. Thanh tra tỉnh xây dựng kế hoạch thanh tra chuyên đề để phát hiện, xử lý các trường hợp thất thoát, lãng phí hoặc chậm triển khai.
Các Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực có trách nhiệm khẩn trương tiếp nhận cơ sở đã được chuyển giao, xây dựng phương án khai thác hiệu quả. Chủ tịch UBND các xã, phường chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý tài sản, chủ động đề xuất chuyển đổi công năng phục vụ văn hóa, giáo dục, y tế và sinh hoạt cộng đồng.