Phát triển đồng bộ thị trường vốn: Vốn hóa cổ phiếu đạt 10,8 triệu tỷ đồng và bài toán giảm phụ thuộc tín dụng ngân hàng

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 23/7/2026, Hội thảo "Giải pháp phát triển đồng bộ thị trường vốn" đã diễn ra với sự tham gia của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và Ngân hàng Nhà nước (NHNN).

Thông tin từ ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch UBCKNN, cho thấy bức tranh thị trường vốn 6 tháng đầu năm 2026 với nhiều tín hiệu tích cực.

Các số liệu chính được công bố tại hội thảo:

Bà Hà Thu Giang, Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN), lưu ý nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Dòng tiền tín dụng vẫn là kênh dẫn vốn chủ lực với dư nợ 20,1 triệu tỷ đồng, gấp gần 2 lần quy mô vốn hóa cổ phiếu (10,8 triệu tỷ đồng).

Điều này phản ánh cấu trúc thị trường vốn Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển tiếp: thị trường chứng khoán tăng trưởng nhanh nhưng chưa đủ sức thay thế vai trò của kênh tín dụng.

Mức tăng 15,83% của giá trị phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp cho thấy nỗ lực đa dạng hóa kênh huy động vốn trung và dài hạn.

Việc FTSE Russell nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam từ cận biên lên mới nổi thứ cấp tạo động lực cải cách thể chế, đặc biệt là bãi bỏ yêu cầu ký quỹ trước giao dịch cho nhà đầu tư nước ngoài.

Những cải cách này nhằm giảm chi phí vốn và rào cản gia nhập, qua đó thu hút dòng vốn quốc tế và giảm áp lực lên hệ thống ngân hàng.

Ông Hà Duy Tùng nhấn mạnh, không thể xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững nếu thiếu một thị trường chứng khoán đủ lớn, đủ sâu và đủ mạnh.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Nghị quyết 148/2026/NQ-CP và Nghị quyết 168/NQ-CP của Chính phủ đặt mục tiêu hoàn thiện cơ chế phát triển thị trường vốn theo hướng minh bạch, an toàn, hiệu quả.

Để duy trì vị thế thị trường mới nổi và đáp ứng tiêu chuẩn của FTSE Russell và MSCI, Việt Nam cần tiếp tục cải cách thể chế và vận hành thị trường.

Các chương trình tín dụng trọng điểm đang được triển khai hiệu quả trong các lĩnh vực: nông nghiệp, lúa gạo chất lượng cao, nhà ở xã hội, hạ tầng điện, giao thông và công nghệ.

Rủi ro chính: nếu thị trường vốn không phát triển đồng bộ, nền kinh tế sẽ tiếp tục phụ thuộc quá mức vào tín dụng ngân hàng, làm gia tăng rủi ro hệ thống.

Yếu tố cần theo dõi: tốc độ giải ngân vốn đầu tư công, tiến độ nâng hạng thị trường từ MSCI, và khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp qua kênh trái phiếu.