Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 15/6/2026, Bộ Công Thương công bố kết luận kiểm tra việc thực hiện phân quyền, phân cấp tại 11 tỉnh, thành phố. Kết luận cho thấy tỷ lệ phân cấp ngành Công Thương hiện đạt 55,7%.
Cụ thể, Chính phủ, Thủ tướng, Bộ trưởng đã phân cấp cho chính quyền địa phương 208 nhiệm vụ. Đồng thời phân định thẩm quyền của cấp huyện đối với 39 nhiệm vụ.
| Chỉ tiêu | Số liệu |
|---|---|
| Tỷ lệ phân cấp | 55,7% |
| Số nhiệm vụ phân cấp cho địa phương | 208 |
| Số nhiệm vụ phân định thẩm quyền cấp huyện | 39 |
| Số tỉnh, thành được kiểm tra | 11 |
| Tỷ lệ cán bộ cấp xã kiêm nhiệm | 80% |
Nguồn: Bộ Công Thương, theo VietnamPlus.
Bản chất dòng chảy chính sách và tác động đến môi trường đầu tư
Việc phân cấp, phân quyền là yếu tố then chốt trong cải cách hành chính, ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí tuân thủ và thời gian xử lý thủ tục cho doanh nghiệp. Tỷ lệ 55,7% cho thấy mức độ chuyển giao thẩm quyền còn dư địa lớn.
Theo Đoàn kiểm tra, tỷ lệ phân cấp từ cấp tỉnh xuống cấp xã chưa cao, chưa đáp ứng tinh thần “phân cấp mạnh hơn cho cấp nào sát thực tế, gần dân”. Điều này tạo ra rủi ro về độ trễ trong thực thi chính sách tại địa phương.
Đáng chú ý, 80% cán bộ cấp xã phụ trách lĩnh vực Công Thương đang kiêm nhiệm, chưa phù hợp với Nghị định 361/2025/NĐ-CP yêu cầu 1 vị trí chuyên trách. Đây là nút thắt nguồn nhân lực có thể ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi.
Đối với nhà đầu tư, sự chậm trễ trong phân cấp có thể dẫn đến chi phí giao dịch cao hơn, đặc biệt trong các lĩnh vực quản lý đặc thù như an toàn điện, hóa chất, xúc tiến thương mại.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bộ Công Thương tiếp tục rà soát, đánh giá và đẩy mạnh phân cấp theo nguyên tắc “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm”. Cơ quan Trung ương chỉ làm nhiệm vụ quản lý vĩ mô.
Đoàn kiểm tra đề nghị các địa phương bố trí đủ công chức chuyên trách, khắc phục tình trạng kiêm nhiệm, chuẩn hóa năng lực cán bộ. Đồng thời, có kế hoạch đào tạo, tập huấn trong khuôn khổ địa phương.
Một điểm cần theo dõi: Bộ Công Thương đã ban hành Thông tư 26/2026/TT-BCT sửa đổi, đơn giản hóa thủ tục hành chính trong 8 lĩnh vực. Điều này có thể tác động tích cực đến tốc độ xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp.
- Tiến độ phân cấp thêm từ cấp tỉnh xuống cấp xã.
- Khả năng tuyển dụng và đào tạo cán bộ chuyên trách.
- Thực tế triển khai Thông tư 26/2026/TT-BCT tại địa phương.
Nhà đầu tư cần theo dõi các báo cáo tiếp theo của Bộ Công Thương về tiến độ phân cấp, vì đây là yếu tố ảnh hưởng đến môi trường kinh doanh và chi phí tuân thủ trong trung hạn.