Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
OPEC+ vừa quyết định nâng sản lượng thêm 188.000 thùng/ngày từ tháng 7/2026. Đây là lần tăng hạn ngạch thứ tư liên tiếp trong bốn tháng.
Tính từ tháng 4/2026, nhóm bảy thành viên chủ chốt (Saudi Arabia, Iraq, Kuwait, Algeria, Kazakhstan, Nga, Oman) đã nâng hạn ngạch tổng cộng gần 600.000 thùng/ngày.
Phản ứng của thị trường khác xa các giai đoạn trước. Giá dầu Brent vẫn dao động quanh ngưỡng 90 USD/thùng. Giới phân tích tiếp tục cảnh báo về nguy cơ thiếu hụt nguồn cung kéo dài.
| Chỉ tiêu | Giá trị (tháng 2/2026) | Giá trị (tháng 4/2026) |
|---|---|---|
| Sản lượng thực tế OPEC+ | 42,77 triệu thùng/ngày | 33,19 triệu thùng/ngày |
| Mức giảm sản lượng thực tế | -9,58 triệu thùng/ngày (-22,4%) | |
| Lượng dầu bổ sung từ tăng hạn ngạch | ~600.000 thùng/ngày (từ tháng 4) | |
Nguồn: VietnamPlus/Bloomberg. Sản lượng thực tế giảm mạnh do xung đột tại Trung Đông gây gián đoạn vận chuyển qua eo biển Hormuz từ cuối tháng 2/2026.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Thị trường dầu mỏ toàn cầu không còn vận hành theo quy luật cũ. Giá dầu không còn được quyết định chủ yếu bởi các thông báo tăng hay giảm sản lượng của OPEC+.
Yếu tố địa chính trị, đặc biệt là tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz, đang chi phối nguồn cung thực tế. Dù nhiều mỏ dầu vẫn duy trì khai thác, phần lớn lượng dầu không thể đến thị trường tiêu thụ.
Các tổ chức nghiên cứu và hãng giao dịch năng lượng ước tính thế giới đã mất từ 10-12 triệu thùng dầu mỗi ngày từ khu vực Vùng Vịnh. Con số này tương đương khoảng 10% nguồn cung toàn cầu.
Theo đánh giá của Bloomberg, đây có thể xem là cú sốc nguồn cung nghiêm trọng nhất trong lịch sử hiện đại của thị trường dầu mỏ. Quy mô nguồn cung bị ảnh hưởng lớn hơn rất nhiều so với lượng dầu OPEC+ đang bổ sung.
Bất chấp cú sốc lớn, giá dầu Brent vẫn chưa chạm mức 100 USD/thùng. Nhiều chuyên gia từng dự báo giá có thể vượt 150 USD/thùng, thậm chí 200 USD/thùng khi Hormuz bị phong tỏa hồi đầu năm.
Vai trò của Mỹ là yếu tố hạ nhiệt chính. Nhờ cuộc cách mạng dầu đá phiến, Mỹ đã trở thành một trong những nước xuất khẩu năng lượng lớn nhất thế giới. Trong tháng 5, lượng dầu thô và nhiên liệu xuất khẩu của Mỹ cao hơn hơn 2 triệu thùng/ngày so với mức bình quân năm 2025.
Mỹ cũng đẩy mạnh giải phóng dầu từ Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược. Một phần đáng kể lượng dầu này đã được chuyển tới châu Âu và châu Á.
Các nước sản xuất vùng Vịnh triển khai tuyến xuất khẩu thay thế. Saudi Arabia tăng cường vận chuyển qua hệ thống đường ống Đông-Tây ra Biển Đỏ. UAE đẩy mạnh xuất khẩu thông qua cảng Fujairah nằm ngoài Vùng Vịnh.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Trung Quốc đóng vai trò là biến số lớn nhất, nhưng theo chiều ngược lại so với hai thập kỷ qua. Lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc đã giảm mạnh.
Bloomberg dẫn số liệu của Vortexa cho thấy lượng dầu nhập khẩu của Trung Quốc trong tháng 5/2026 giảm gần 40% so với mức trung bình của năm 2025.
Lượng dầu vận chuyển bằng đường biển tới Trung Quốc trong 30 ngày qua chỉ còn khoảng 7,5 triệu thùng/ngày. So với mức khoảng 13 triệu thùng/ngày cùng kỳ năm 2025, mức giảm là 5,5 triệu thùng/ngày.
Mức sụt giảm này đủ để bù đắp từ một phần năm đến một phần ba lượng dầu bị mất do cuộc khủng hoảng tại Trung Đông.
Các yếu tố chính cần theo dõi: diễn biến địa chính trị tại Trung Đông; năng lực xuất khẩu thay thế của Mỹ và các nước vùng Vịnh; mức dự trữ dầu chiến lược của Trung Quốc và chính sách nhập khẩu của nước này.
Nhiều chuyên gia cho rằng Trung Quốc đang tận dụng dầu dự trữ tích lũy trong những năm gần đây. Nước này cũng yêu cầu các nhà máy lọc dầu giảm công suất và hạn chế xuất khẩu sản phẩm dầu mỏ.
Sự suy giảm nhu cầu dầu của Trung Quốc không chỉ là hiện tượng nhất thời. Nước này đã đẩy mạnh đầu tư vào xe điện, hệ thống đường sắt điện khí hóa và năng lượng tái tạo trong nhiều năm.