Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell, trong bài phát biểu đầu tiên tại Boston sau khi kết thúc nhiệm kỳ chủ tịch vào tháng 5/2026, đã cảnh báo Fed đang phải đối mặt với một 'bài kiểm tra sức ép' nghiêm trọng. Theo Financial Times, ông Powell nhấn mạnh rằng những nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm sa thải một số quan chức Fed đã làm suy yếu nguyên tắc pháp quyền và uy tín của ngân hàng trung ương.
Ông Powell hiện tiếp tục ở lại Fed với tư cách thống đốc sau 8 năm giữ chức chủ tịch. Đây là lần đầu tiên trong gần 80 năm một cựu chủ tịch Fed ở lại ngân hàng trung ương sau nhiệm kỳ. Quyết định này được cho là xuất phát từ lo ngại về việc can thiệp chính trị vào các quyết định độc lập của Fed.
Các sự kiện chính và số liệu liên quan:
| Yếu tố | Diễn biến / Số liệu |
|---|---|
| Điều tra hình sự ông Powell | Bà Jeanine Pirro – chưởng lý Mỹ tại Quận Columbia, đồng minh ông Trump – mở cuộc điều tra liên quan dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2,5 tỷ USD. |
| Bội chi dự án trụ sở Fed | 700 triệu USD. Bộ Tư pháp Mỹ chuyển trách nhiệm điều tra cho tổng thanh tra của Fed. |
| Vụ kiện bà Lisa Cook | Ông Trump tìm cách sa thải thống đốc Fed Lisa Cook với cáo buộc gian lận hồ sơ vay thế chấp nhà. Bà Cook phủ nhận, đâm đơn kiện ngược lại. Tòa án Tối cao Mỹ cho phép bà ở lại Fed chờ phán quyết. |
| Lời chỉ trích từ ông Trump | Ông Trump từng gọi ông Powell là 'kẻ ngốc' vì không hạ lãi suất mạnh tay. |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Rủi ro thanh khoản và định giá tài sản toàn cầu chịu ảnh hưởng trực tiếp từ uy tín và tính độc lập của Fed. Khi niềm tin vào khả năng đưa ra quyết định chính sách dựa trên dữ liệu kinh tế thay vì áp lực chính trị bị suy giảm, chi phí vốn dài hạn có thể tăng thông qua kênh bù rủi ro (risk premium).
Xung đột giữa nhánh hành pháp và Fed tạo ra độ trễ chính sách (policy lag). Các nhà đầu tư tổ chức, đặc biệt trong lĩnh vực Fixed Income và Forex, buộc phải định giá lại kỳ vọng lãi suất. Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) có thể gia tăng đối với USD-denominated assets nếu các vụ kiện tụng leo thang.
Vụ bội chi 700 triệu USD và điều tra hình sự là tín hiệu về rủi ro pháp lý đối với chính cấu trúc tài chính của Fed. Dù đây là hiện tượng vi mô, nó có thể khuếch đại tác động tiêu cực đến định giá đồng USD nếu kết quả điều tra cho thấy sai phạm có hệ thống.
Theo luật Mỹ, Fed có quyền thiết lập lãi suất độc lập với nhánh hành pháp và chỉ chịu trách nhiệm trước Quốc hội. Bất kỳ sự xói mòn nào đối với nguyên tắc này đều làm thay đổi kỳ vọng về lộ trình chính sách tiền tệ, đặc biệt trong bối cảnh nhiệm kỳ của các thống đốc Fed đang bị thách thức.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ trong vụ kiện của bà Lisa Cook là yếu tố cần theo dõi. Nếu tòa ra phán quyết bảo vệ quyền miễn trừ của thống đốc Fed, áp lực chính trị sẽ giảm. Nếu phán quyết ngược lại, rủi ro can thiệp hành pháp vào nhân sự Fed sẽ gia tăng.
Cuộc điều tra bội chi 700 triệu USD do tổng thanh tra Fed thực hiện có thể đưa ra kết luận trong quý III/2026. Kết quả này sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hình ảnh quản trị của Fed.
Lộ trình lãi suất của Fed trong bối cảnh này sẽ bị chi phối bởi ba yếu tố: (1) dữ liệu lạm phát và việc làm Mỹ; (2) kết quả các vụ kiện liên quan đến thống đốc Fed; (3) tín hiệu từ các cuộc họp chính sách kín của FOMC. Các nhà giao dịch trên thị trường Forex cần đặc biệt chú ý đến các biến động tăng/giảm của cặp USD/JPY và EUR/USD trong các phiên có tin ra.
Ông Powell, với tư cách thống đốc, vẫn có thể phát biểu công khai. Mọi phát ngôn của ông trong thời gian tới sẽ được thị trường giải mã gấp đôi vì ông vừa có kinh nghiệm chủ tịch vừa đang là 'người trong cuộc'.