Nigeria vượt Mỹ: Sự dịch chuyển nguồn cung nhiên liệu hàng không và áp lực dư cung tại châu Âu

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo dữ liệu từ S&P Global Commodity Insights, Nigeria đã xuất khẩu khoảng 466.000 tấn nhiên liệu hàng không sang châu Âu trong tháng 6/2026. Con số này tương đương 582,5 triệu lít, với giá trị ước tính 757 tỷ naira (khoảng 553 triệu USD).

Đây là mức xuất khẩu cao nhất kể từ khi Nhà máy lọc dầu Dangote đi vào vận hành năm 2024. Sự kiện này đánh dấu lần đầu Nigeria trở thành quốc gia xuất khẩu ròng nhiên liệu hàng không, vượt qua Mỹ về khối lượng cung cấp cho châu Âu.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Sự vươn lên của Nigeria diễn ra trong bối cảnh thị trường nhiên liệu hàng không châu Âu đang dư cung. Giá đã giảm mạnh từ mức kỷ lục 1.694,25 USD/tấn hồi tháng 3 xuống còn 981,75 USD/tấn vào cuối tháng 6, tương đương mức giảm 42%.

Nguyên nhân chính đến từ hai phía. Thứ nhất, các nhà máy lọc dầu tại châu Âu gia tăng sản lượng. Thứ hai, nhu cầu đi lại bằng đường hàng không trong mùa Hè thấp hơn dự báo, làm suy yếu động lực tiêu thụ.

Lượng nhiên liệu hàng không từ Mỹ giảm từ 560.000 tấn (tháng 5) xuống 399.000 tấn (tháng 6), trong khi Nigeria tăng gần gấp đôi. Sự thay thế này cho thấy sự linh hoạt của chuỗi cung ứng toàn cầu.

Nhà máy lọc dầu Dangote đóng vai trò trung tâm trong sự thay đổi này. Đây là nhà máy lọc dầu lớn nhất châu Phi, phù hợp với chiến lược mở rộng lọc hóa dầu và tăng cường xuất khẩu năng lượng của tập đoàn.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thị trường nhiên liệu hàng không châu Âu đang đối mặt với tình trạng dư cung kéo dài. Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:

• Sự gia tăng sản lượng từ các nhà máy lọc dầu châu Âu.
• Nhu cầu đi lại mùa Hè thấp hơn dự báo, ảnh hưởng đến giá và biên lợi nhuận.
• Khả năng duy trì xuất khẩu của Nigeria từ nhà máy Dangote.
• Xu hướng giảm xuất khẩu của Mỹ, có thể do chuyển hướng sang thị trường khác hoặc giảm sản lượng.

Giá nhiên liệu hàng không tại Tây Bắc châu Âu đã giảm 42% so với đỉnh tháng 3. Nếu dư cung tiếp diễn, áp lực giảm giá có thể lan sang các thị trường năng lượng khác.

Chi phí nhiên liệu hàng không bền vững hiện cao gấp 2-5 lần so với truyền thống, theo một bài viết liên quan. Điều này tạo ra rủi ro chi phí cho các hãng hàng không trong dài hạn.

Ngành hàng không châu Âu cũng đang đặt cược vào máy bay điện lai như một giải pháp giảm tiêu thụ nhiên liệu, nhưng công nghệ này vẫn trong giai đoạn phát triển ban đầu.