Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 1/6/2026, Bộ Tài chính Nhật Bản công bố dữ liệu chính thức về các đợt can thiệp ngoại hối. Theo đó, nước này đã chi 11,73 nghìn tỷ yên, tương đương 73,6 tỷ USD, trong giai đoạn từ 28/4 đến 27/5 để hỗ trợ đồng yên. Đây là lần đầu tiên Chính phủ Nhật Bản xác nhận can thiệp kể từ năm 2024.
Đồng yên đã có thời điểm giảm xuống mức 160,72 yên/USD trong giai đoạn này. Quy mô can thiệp thực tế vượt xa ước tính trước đó dựa trên dữ liệu dòng tiền của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ). Các tính toán trước đây cho rằng Tokyo đã chi tối đa 10,08 nghìn tỷ yên sau hai đợt can thiệp.
Số liệu chi tiết về các đợt can thiệp bao gồm:
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Tổng quy mô can thiệp | 11,73 nghìn tỷ yên (73,6 tỷ USD) | Bộ Tài chính Nhật Bản |
| Giai đoạn can thiệp | 28/4 - 27/5 | Bộ Tài chính Nhật Bản |
| Đáy đồng yên | 160,72 yên/USD | Bloomberg |
| Ước tính trước đó (dựa trên BOJ) | Tối đa 10,08 nghìn tỷ yên | Bloomberg |
| Dự trữ ngoại tệ (cuối tháng 4) | 1,17 nghìn tỷ USD | Bộ Tài chính Nhật Bản |
Ông Rinto Maruyama, chiến lược gia cấp cao về ngoại hối và lãi suất tại SMBC Nikko Securities, nhận định với Bloomberg rằng Nhật Bản đã âm thầm mua yên khi tỷ giá dao động trong vùng 158,5-159,5 yên/USD. Tuy nhiên, việc đồng yên sau đó vẫn tiếp tục mất giá cho thấy biện pháp can thiệp đơn phương thường chỉ có tác dụng hạn chế.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Động thái can thiệp quy mô kỷ lục này phản ánh trực tiếp áp lực từ chênh lệch lãi suất lớn giữa Mỹ và Nhật Bản. Chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) duy trì lãi suất cao trong khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) vẫn giữ lãi suất ở mức rất thấp, tạo ra dòng tiền ròng chảy ra khỏi yên để tìm kiếm lợi suất cao hơn bằng USD.
Việc Tokyo chi 73,6 tỷ USD để mua vào yên là một nỗ lực nhằm bù đắp dòng tiền ròng bán yên trên thị trường. Tuy nhiên, theo nhận định của chuyên gia SMBC Nikko Securities, hiệu quả của các đợt can thiệp đơn phương là hạn chế. Điều này cho thấy tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) vẫn chi phối thị trường ngoại hối, khi các nhà đầu tư tiếp tục bán yên để nắm giữ USD.
Một yếu tố quan trọng khác là nguồn lực tài trợ cho các đợt can thiệp. Trong các đợt can thiệp từ năm 2022, Nhật Bản từng bán một phần trái phiếu kho bạc Mỹ trong danh mục dự trữ ngoại hối để có USD mua vào yên. Nếu kịch bản này lặp lại, động thái bán trái phiếu kho bạc Mỹ quy mô lớn có thể gây sức ép đẩy lợi suất trái phiếu Mỹ tăng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent gần đây cho rằng biến động mạnh trên thị trường ngoại hối là điều không mong muốn. Nhận định này được xem là tín hiệu cho thấy Washington không phản đối việc Tokyo can thiệp để hạn chế biến động quá mức của đồng yên.
Tuy nhiên, vấn đề có thể phức tạp hơn nếu Nhật Bản bán trái phiếu kho bạc Mỹ để mua yên. Bộ Tài chính Mỹ thường công bố báo cáo ngoại hối vào tháng 6. Báo cáo sắp tới sẽ là một dữ kiện cần theo dõi.
Các mốc thời gian quan trọng tiếp theo:
- Đầu tháng 8: Bộ Tài chính Nhật Bản dự kiến công bố số liệu quý 2, bao gồm thời điểm và quy mô can thiệp cụ thể theo từng ngày.
- Trước đó: Bộ Tài chính Nhật Bản dự kiến công bố báo cáo chi tiết về dự trữ ngoại hối tính đến cuối tháng 5, cho biết nguồn tiền được huy động từ đâu.
- Tháng 6: Bộ Tài chính Mỹ công bố báo cáo ngoại hối.
Dữ liệu cho thấy dự trữ ngoại tệ của Nhật Bản tính đến cuối tháng 4 là 1,17 nghìn tỷ USD. Quy mô này cung cấp dư địa tài chính đáng kể cho các đợt can thiệp tiếp theo, nhưng hiệu quả lâu dài vẫn phụ thuộc vào sự thay đổi trong chính sách lãi suất của BOJ và FED.