Nghiên cứu Visa Consumer 360 vừa công bố chỉ ra Việt Nam đang dẫn đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương (APAC) về mức độ sẵn sàng cho tương lai tiêu dùng số. Hai chỉ số chính là mức độ chấp nhận AI trong mua sắm và tỉ lệ sử dụng thẻ đa ngoại tệ.
Báo cáo của Visa khẳng định tâm lý lạc quan của người tiêu dùng Việt Nam hiện nằm trong nhóm cao nhất khu vực. Điều này trái ngược với bức tranh trồi sụt, không đồng đều tại nhiều quốc gia lân cận.
Bà Đặng Tuyết Dung, Giám đốc Visa Việt Nam và Lào, nhận định niềm tin mạnh mẽ của người tiêu dùng phản ánh đà tăng trưởng tích cực của kinh tế Việt Nam. Bà cũng nhấn mạnh tốc độ phát triển nhanh của nền kinh tế số và bệ đỡ từ chương trình chuyển đổi số quốc gia.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo kết quả từ nghiên cứu Visa Consumer 360, hai xu hướng chuyển dịch rõ nét nhất của thị trường Việt Nam so với mặt bằng chung khu vực được ghi nhận.
Thứ nhất, tỉ lệ người tiêu dùng Việt Nam sẵn sàng để AI tham gia hỗ trợ, tối ưu hóa quá trình mua sắm trực tuyến đạt 57%. Con số này vượt trội so với mức trung bình 50% của khu vực APAC.
Thứ hai, tỉ lệ người dùng Việt sở hữu thẻ đa ngoại tệ đạt 56%, cao hơn trung bình APAC (52%). Tỉ lệ người dùng sử dụng thẻ đa ngoại tệ giữa Việt Nam và APAC lần lượt là 34% và 28%.
| Chỉ số | Việt Nam | APAC (Trung bình) |
|---|---|---|
| Sẵn sàng dùng AI trong mua sắm | 57% | 50% |
| Sở hữu thẻ đa ngoại tệ | 56% | 52% |
| Sử dụng thẻ đa ngoại tệ | 34% | 28% |
Nghiên cứu của Visa cũng chỉ ra những thách thức đi kèm tốc độ tăng trưởng. Các rủi ro bao gồm nguy cơ rò rỉ dữ liệu cá nhân, sai lệch thông tin từ AI và rủi ro giao dịch ngoài ý muốn.
Ông Kelvin Utomo, Trưởng bộ phận sản phẩm và giải pháp của Visa Việt Nam, Campuchia và Lào, cho biết đơn vị này tập trung mở rộng hạ tầng thanh toán QR. Visa cũng nâng cao năng lực sẵn sàng cho AI và hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận công nghệ số an toàn.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự gia tăng tỉ lệ chấp nhận AI và thanh toán số phản ánh sự dịch chuyển của dòng tiền tiêu dùng từ kênh truyền thống sang kênh số. Dòng tiền ròng (net flow) đang chảy mạnh vào các nền tảng thương mại điện tử và dịch vụ thanh toán số.
Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) đang giảm dần khi niềm tin tiêu dùng được củng cố bởi chương trình chuyển đổi số quốc gia. Điều này tạo ra môi trường thuận lợi cho các doanh nghiệp công nghệ tài chính (Fintech) và ngân hàng số.
Chi phí vốn cho các giao dịch xuyên biên giới cũng giảm nhờ tỉ lệ sử dụng thẻ đa ngoại tệ cao (34%). Điều này thúc đẩy nhu cầu chi tiêu quốc tế và du lịch, làm tăng thanh khoản ròng cho thị trường ngoại hối.
Rủi ro thanh khoản từ phía người tiêu dùng vẫn tồn tại khi rủi ro rò rỉ dữ liệu và giao dịch ngoài ý muốn gia tăng. Yêu cầu về tính minh bạch thông tin và trách nhiệm pháp lý của các bên cung ứng dịch vụ trở nên cấp thiết hơn.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Chính phủ Việt Nam đặt mục tiêu giá trị thanh toán không dùng tiền mặt gấp 30 lần GDP vào năm 2030. Đây là một trong những yếu tố vĩ mô quan trọng thúc đẩy quá trình chuyển đổi số.
Bà Đặng Tuyết Dung nhấn mạnh việc xây dựng một hệ sinh thái thanh toán mở, đáng tin cậy và bảo mật là yếu tố cốt lõi. Điều này bảo vệ cả doanh nghiệp lẫn người tiêu dùng trong bối cảnh Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số.
Các dữ kiện cần theo dõi bao gồm tốc độ mở rộng hạ tầng thanh toán QR của Visa. Ngoài ra, cần theo dõi mức độ áp dụng AI trong các nền tảng thương mại điện tử và phản ứng của cơ quan quản lý về bảo mật dữ liệu.
Sự khác biệt về tỉ lệ chấp nhận AI giữa Việt Nam (57%) và trung bình APAC (50%) cho thấy tiềm năng tăng trưởng cho các cổ phiếu công nghệ và thanh toán số trên thị trường chứng khoán Việt Nam.