Nghị quyết 10-NQ/TW: Tái định vị FDI – Từ ưu đãi chi phí sang lợi thế thể chế

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Nghị quyết số 10-NQ/TW ngày 8/6/2026 của Bộ Chính trị tái định vị vai trò của khu vực FDI trong chiến lược phát triển kinh tế quốc gia.

Theo Savills Việt Nam, giá trị cốt lõi của Nghị quyết không nằm ở mục tiêu 200-300 tỷ USD vốn FDI đăng ký, mà ở việc định hình mô hình tăng trưởng dựa trên công nghệ, tri thức và đổi mới sáng tạo.

Ông Sử Ngọc Khương, Giám đốc cấp cao Bộ phận Tư vấn Đầu tư Savills Việt Nam, nhận định: Nghị quyết 10 đánh dấu sự chuyển dịch từ tư duy thu hút vốn sang tư duy kiến tạo năng lực cạnh tranh quốc gia.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Trong hơn ba thập kỷ, Việt Nam thu hút FDI nhờ vị trí địa lý, chính trị ổn định, lao động cạnh tranh và mạng lưới FTA rộng khắp.

Tuy nhiên, dư địa cạnh tranh bằng chi phí đang thu hẹp. Sự xuất hiện của thuế tối thiểu toàn cầu và quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng quốc tế khiến tập đoàn đa quốc gia thay đổi tiêu chí lựa chọn địa điểm đầu tư.

Theo Savills, nhà đầu tư hiện đánh giá quốc gia dựa trên tính minh bạch, khả năng dự báo chính sách, hiệu quả thực thi pháp luật, bảo vệ quyền tài sản và chất lượng quản trị quốc gia.

Ông Sử Ngọc Khương cho rằng lợi thế cạnh tranh bền vững không nằm ở mức ưu đãi cao hơn, mà nằm ở khả năng tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư. Niềm tin đến từ sự ổn định chính sách, tính nhất quán trong thực thi và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của doanh nghiệp.

Nghị quyết 10 cam kết bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ, quyền sở hữu tài sản, bảo vệ vốn đầu tư và nguyên tắc không áp dụng hồi tố theo hướng bất lợi – những yếu tố được cộng đồng đầu tư quốc tế đặc biệt quan tâm.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Định hướng chuyển trọng tâm từ thu hút dòng vốn sang thu hút các nguồn lực tạo năng suất dài hạn. Danh mục ưu tiên gồm bán dẫn, AI, Big Data, điện toán đám mây, công nghệ sinh học, công nghệ năng lượng, logistics hiện đại và nhiều ngành công nghệ cao khác.

Việt Nam đặt mục tiêu thu hút các trung tâm R&D, trung tâm dữ liệu, trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm điều hành khu vực và dịch vụ dùng chung của tập đoàn đa quốc gia.

Mục tiêu đến 2030 có khoảng 10.000 doanh nghiệp Việt Nam tham gia chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng của khu vực FDI – thể hiện trọng tâm nâng cao hiệu ứng lan tỏa đối với doanh nghiệp trong nước.

Các chuyên gia Savills Việt Nam nhận định: “Đây là điều kiện quan trọng để nền kinh tế Việt Nam từng bước nâng cao năng lực cạnh tranh nội tại và giảm sự phụ thuộc vào các lợi thế chi phí truyền thống.”

Theo ông Sử Ngọc Khương, cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phát triển cơ sở hạ tầng hiện đại và bảo đảm tính nhất quán trong thực thi chính sách giữa các cấp quản lý sẽ là điều kiện tiên quyết để hiện thực hóa mục tiêu.