Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo TTXVN, Nghị quyết số 10-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài được kỳ vọng tạo bước chuyển quan trọng trong tư duy phát triển của Việt Nam.
Luật sư Nguyễn Hồng Chung, Phó Chủ tịch thường trực Liên Chi hội Tài chính khu công nghiệp Việt Nam, nhận định Nghị quyết 10 là một trong những nghị quyết quan trọng nhất về kinh tế đối ngoại kể từ Nghị quyết 50-NQ/TW năm 2019.
Điểm đặc biệt: Việt Nam không còn đặt trọng tâm thu hút càng nhiều vốn càng tốt mà chuyển sang lựa chọn dòng vốn có chất lượng, giá trị gia tăng cao, chuyển giao công nghệ và lan tỏa tới nền kinh tế trong nước.
| Tiêu chí cũ | Tiêu chí mới |
|---|---|
| Thu hút số lượng vốn lớn | Chọn lọc dự án chất lượng cao |
| Ưu đãi thuế, giá thuê đất | Môi trường đầu tư ổn định, minh bạch |
| Quy mô vốn, diện tích đất | Năng lực R&D, chuyển giao công nghệ, tỷ lệ nội địa hóa |
| Ngắn hạn, ít ràng buộc | Cam kết dài hạn, phát triển bền vững, chuyển đổi xanh và số |
Luật sư Chung lưu ý: các nhà đầu tư ngày nay không còn hỏi nhiều về ưu đãi thuế hay giá thuê đất. Họ quan tâm đến sự ổn định, minh bạch, nguồn nhân lực và khả năng đồng hành dài hạn.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Sự chuyển dịch tư duy phản ánh độ trễ chính sách (policy lag) khi Việt Nam đã trải qua nhiều thập kỷ thu hút FDI dồi dào nhưng chưa tối ưu hóa lan tỏa công nghệ.
Nghị quyết 10 là phản ứng trước sự thay đổi của dòng vốn toàn cầu: nhà đầu tư chiến lược tìm kiếm hệ sinh thái, không chỉ ưu đãi. Điều này làm thay đổi dòng tiền ròng FDI, hướng tới các dự án thâm dụng tri thức.
Luật sư Chung nhấn mạnh: “Địa phương nào cạnh tranh bằng hệ sinh thái, chất lượng dịch vụ và năng lực đồng hành cùng doanh nghiệp sẽ tạo được lợi thế bền vững.” Điều này hàm ý sự phân hóa mạnh giữa các địa phương trong thu hút vốn.
Áp lực chi phí vốn và rủi ro thanh khoản từ các thị trường tài chính toàn cầu càng thúc đẩy nhà đầu tư nước ngoài chọn lọc kỹ càng. Việt Nam, bằng cách nâng chuẩn, có thể lọc được dòng vốn chất lượng cao hơn, giảm rủi ro phụ thuộc vào vốn nóng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Luật sư Chung chỉ ra những thuận lợi lớn nhất: cải cách thể chế, tinh gọn bộ máy, chuyển đổi số, phát triển hạ tầng chiến lược và tái cấu trúc không gian phát triển đang được triển khai đồng thời.
Thách thức: thay đổi tư duy và cách làm tại các địa phương và cơ quan xúc tiến đầu tư. Địa phương nào vẫn cạnh tranh bằng ưu đãi sẽ sớm hết dư địa.
Các tiêu chí đánh giá dự án trong tương lai không chỉ dựa vào quy mô vốn hay diện tích đất mà bao gồm:
- Nghiên cứu phát triển (R&D) và chuyển giao công nghệ
- Tỷ lệ nội địa hóa và phát triển nhà cung ứng Việt Nam
- Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số
Luật sư Chung kết luận: Nghị quyết 10 là cam kết mạnh mẽ về môi trường đầu tư ổn định, minh bạch và hướng tới giá trị dài hạn. Đối với nhà đầu tư, đây là cơ hội cho các tập đoàn công nghệ, doanh nghiệp sản xuất giá trị gia tăng cao và các nhà đầu tư có chiến lược phát triển dài hạn tại Việt Nam.