Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 9/7/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 273 về quản lý hải quan đối với hoạt động kinh doanh hàng miễn thuế. Văn bản này thay thế các quy định cũ, siết chặt kiểm soát đối với thuốc lá, xì gà, rượu, bia.
Theo nghị định, hàng hóa được bán tại cửa hàng miễn thuế gồm: hàng tạm nhập từ nước ngoài, khu phi thuế quan, kho ngoại quan và hàng từ nội địa được phép lưu thông. Các mặt hàng thuộc danh mục cấm nhập khẩu, tạm ngừng nhập khẩu không được đưa vào bán.
Đối với thuốc lá, xì gà, rượu, bia, doanh nghiệp phải dán tem 'VIET NAM DUTY NOT PAID' do Bộ Tài chính phát hành trước khi bày bán hoặc giao cho người mua. Tem được dán cố định theo vị trí quy định.
| Yếu tố quy định | Nội dung chính |
|---|---|
| Đối tượng mua | Người xuất cảnh, quá cảnh, nhập cảnh; hành khách trên các chuyến bay quốc tế |
| Đồng tiền giao dịch | VND, USD, EUR, đồng biên giới, đồng quốc gia nơi chuyến bay quá cảnh |
| Hàng hóa bị cấm bán | Hàng đổ vỡ, hư hỏng, hết hạn sử dụng, không được bán; phải tiêu hủy có xác nhận hải quan |
| Quản lý hàng mẫu | Doanh nghiệp tự quản lý, sử dụng đúng mục đích và báo cáo quyết toán |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Quy định mới tạo ra chi phí tuân thủ bổ sung cho doanh nghiệp kinh doanh hàng miễn thuế. Chi phí in ấn, dán tem và thủ tục hải quan gia tăng làm tăng chi phí vận hành, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận của các nhà bán lẻ tại sân bay, cảng biển.
Dòng tiền từ người tiêu dùng quốc tế (hành khách xuất nhập cảnh) được kiểm soát chặt hơn qua đồng tiền giao dịch cho phép (VND, USD, EUR). Việc giới hạn ngoại tệ có thể làm giảm thanh khoản ròng trong các giao dịch mua bán tại cửa hàng miễn thuế.
Đối với các công ty niêm yết như Sabeco (SAB), Habeco (BHN) hay các nhà phân phối rượu, bia, thuốc lá, quy định về tem và kiểm soát hàng tồn kho có thể tác động đến chi phí lưu kho và vòng quay hàng tồn. Doanh nghiệp cần điều chỉnh kế hoạch nhập hàng và quản lý hạn sử dụng để tránh tổn thất.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Nghị định 273 có hiệu lực từ ngày ký ban hành (9/7/2025). Các doanh nghiệp cần rà soát lại quy trình quản lý kho và tem nhãn để đảm bảo tuân thủ.
Yếu tố cần theo dõi:
- Tiến độ in ấn và cung ứng tem 'VIET NAM DUTY NOT PAID' từ Bộ Tài chính
- Phản ứng điều chỉnh giá bán hàng miễn thuế của các nhà bán lẻ để bù đắp chi phí tuân thủ
- Khả năng chuyển dịch dòng tiền mua sắm từ hàng miễn thuế sang kênh bán lẻ nội địa nếu chi phí tăng cao
- Tác động đến lợi nhuận quý III và quý IV năm 2025 của các doanh nghiệp ngành hàng miễn thuế
Nhìn chung, quy định mới mang tính kỹ thuật và kiểm soát, không thay đổi căn bản cấu trúc thị trường nhưng tạo ra gánh nặng hành chính trong ngắn hạn. Nhà đầu tư nên theo dõi báo cáo tài chính của các công ty liên quan để đánh giá mức độ ảnh hưởng thực tế.