Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 15/7/2026, Cục Thuế công bố Nghị định số 255/2026/NĐ-CP về quản lý thuế giao dịch liên kết. Văn bản có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026.
Nghị định gồm 4 chương, 24 điều, kế thừa cơ bản Nghị định 132/2020/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 20/2025/NĐ-CP).
Các điểm sửa đổi chính bao gồm:
- Bổ sung mối quan hệ liên kết qua mượn/cho mượn vốn, tương tự quan hệ vay/cho vay.
- Ngưỡng vốn góp phát sinh giao dịch: nhượng/chuyển nhượng ≥ 25% vốn chủ sở hữu, hoặc vay/mượn ≥ 10% vốn chủ sở hữu.
- Loại trừ quan hệ liên kết với chủ nợ, bên bảo lãnh là tổ chức Nhà nước sở hữu 100% vốn, không tham gia điều hành.
Nghị định bổ sung cơ sở dữ liệu quốc gia vào nguồn khai thác tin cậy. Thứ tự ưu tiên: cơ sở dữ liệu công bố công khai → thương mại → dữ liệu Cơ quan Thuế.
Ngưỡng doanh thu hợp nhất toàn cầu để lập Báo cáo lợi nhuận liên quốc gia chuyển sang tính theo năm tài chính liền kề trước năm báo cáo. Ngưỡng tương đương từ 750 triệu Euro, áp dụng tỷ giá trung tâm hoặc trung bình tỷ giá tính chéo tháng 12 do NHNN công bố.
Định dạng nộp báo cáo: XML mã hóa qua Hệ thống thông tin quản lý thuế. Thủ tục thông báo đối tượng nộp báo cáo chỉ cần nộp một lần duy nhất.
Ngưỡng doanh thu miễn lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết: dưới 500 tỷ đồng. Bãi bỏ tiêu chí 'kinh doanh với chức năng đơn giản' để mở rộng đối tượng rủi ro thấp.
Bảng tổng hợp các ngưỡng quan trọng:
| Chỉ tiêu | Ngưỡng cũ / Quy định trước | Ngưỡng mới (Nghị định 255/2026/NĐ-CP) |
|---|---|---|
| Miễn lập Hồ sơ giá giao dịch liên kết | Dưới 200 tỷ đồng (ước tính) | Dưới 500 tỷ đồng |
| Ngưỡng báo cáo lợi nhuận liên quốc gia | Theo kỳ tính thuế hiện tại | ≥ 750 triệu Euro (năm tài chính liền kề trước) |
| Ngưỡng vay/mượn để xác định quan hệ liên kết | Không quy định rõ | ≥ 10% vốn chủ sở hữu |
| Ngưỡng chuyển nhượng vốn để xác định quan hệ liên kết | Không quy định rõ | ≥ 25% vốn chủ sở hữu |
Nguồn: Vietnam+, Cục Thuế, Nghị định 255/2026/NĐ-CP.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Nghị định 255/2026/NĐ-CP phản ánh xu hướng siết chặt quản lý thuế đối với dòng vốn xuyên biên giới và giao dịch nội bộ tập đoàn.
Việc bổ sung quan hệ liên kết qua mượn/cho mượn vốn nhằm ngăn chặn hành vi chuyển giá thông qua các hợp đồng vay không chính thức. Điều này làm tăng chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp có cấu trúc vốn phức tạp.
Ngưỡng miễn lập hồ sơ nâng từ mức thấp lên dưới 500 tỷ đồng giúp giảm gánh nặng hành chính cho SME. Tuy nhiên, doanh nghiệp có doanh thu trên 500 tỷ đồng phải đối mặt với yêu cầu minh bạch cao hơn.
Quy định về báo cáo lợi nhuận liên quốc gia theo chuẩn OECD (750 triệu Euro) buộc các tập đoàn đa quốc gia phải đồng bộ dữ liệu tài chính. Áp lực này có thể làm chậm dòng vốn FDI vào Việt Nam trong ngắn hạn.
Cơ quan Thuế chuyển sang mô hình quản lý tuân thủ và hỗ trợ tự nguyện. Việc công bố tỷ suất lợi nhuận ngành giúp doanh nghiệp tham khảo, nhưng cũng tạo cơ sở để cơ quan thuế so sánh, kiểm tra.
Điều khoản chuyển tiếp cho doanh nghiệp đang được chuyển tiếp chi phí lãi vay theo Nghị định 20/2025/NĐ-CP giúp duy trì tính liên tục chính sách.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Nghị định 255/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/7/2026, áp dụng cho kỳ tính thuế năm 2026. Doanh nghiệp cần rà soát lại cấu trúc vốn và các giao dịch liên kết để đảm bảo tuân thủ.
Các yếu tố cần theo dõi:
- Tỷ giá trung tâm và tỷ giá tính chéo tháng 12 hàng năm do NHNN công bố, ảnh hưởng đến ngưỡng 750 triệu Euro.
- Danh sách tỷ suất lợi nhuận ngành do Cơ quan Thuế công bố, làm cơ sở so sánh.
- Hướng dẫn chi tiết về định dạng XML mã hóa cho báo cáo lợi nhuận liên quốc gia.
Tác động đến các nhóm doanh nghiệp:
- Doanh nghiệp FDI: chịu áp lực minh bạch hóa giao dịch nội bộ, đặc biệt về vay/mượn vốn.
- SME: hưởng lợi từ ngưỡng miễn lập hồ sơ 500 tỷ đồng, giảm chi phí tuân thủ.
- Tập đoàn đa quốc gia: phải đồng bộ báo cáo lợi nhuận liên quốc gia theo chuẩn OECD, tăng chi phí kiểm toán.
Thông tin được trích dẫn từ Vietnam+ và Cục Thuế. Không có khuyến nghị đầu tư nào được đưa ra.