Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 15/7, Chính phủ Mỹ thông báo áp thuế bổ sung 25% đối với một số hàng hóa nhập khẩu từ Brazil. Quyết định này được đưa ra sau cuộc điều tra kéo dài một năm về chính sách thương mại của Brazil.
Theo một quan chức cấp cao của Chính phủ Mỹ, mức thuế mới có hiệu lực từ ngày 22/7. Hàng nghìn mặt hàng nhập khẩu từ Brazil sẽ chịu tác động.
Một số nhóm hàng xuất khẩu lớn của Brazil được miễn trừ. Cụ thể gồm: dầu khí, thịt bò, cà phê, cam và linh kiện máy bay. Ethanol của Brazil thuộc diện chịu thuế mới.
| Yếu tố | Chi tiết |
|---|---|
| Mức thuế bổ sung | 25% |
| Ngày hiệu lực | 22/7 |
| Cơ sở pháp lý | Điều 301, Đạo luật Thương mại Mỹ |
| Nhóm hàng miễn trừ | Dầu khí, thịt bò, cà phê, cam, linh kiện máy bay |
| Nhóm hàng chịu thuế | Ethanol và hàng nghìn mặt hàng khác |
| Phản ứng từ Brazil | Không loại trừ khả năng áp dụng biện pháp đáp trả |
Chính quyền Tổng thống Donald Trump cho rằng Brazil đã áp dụng chính sách thương mại không công bằng đối với Mỹ. Đây là lần thứ hai trong vòng hai năm, Mỹ điều chỉnh thuế với Brazil.
Năm ngoái, Mỹ từng áp thuế 40% lên nhiều mặt hàng xuất khẩu của Brazil. Sau cuộc gặp tháng 11 giữa Tổng thống Trump và Tổng thống Lula da Silva, Washington đã hủy bỏ một phần các mức thuế này.
Tháng 2 năm nay, Tòa án Tối cao Mỹ phán quyết việc sử dụng luật tình trạng khẩn cấp để áp thuế là không phù hợp. Điều này buộc Chính phủ Mỹ dỡ bỏ phần thuế còn lại với Brazil và một số quốc gia khác.
Sau đó, Washington áp mức thuế tạm thời 10% với gần như toàn bộ hàng hóa nhập khẩu. Mức thuế này sẽ hết hiệu lực trong tháng 7 này.
Tháng 7/2025, Mỹ khởi động cuộc điều tra theo Điều 301. Đây là cơ sở pháp lý cho mức thuế mới từ tuần tới.
Chính quyền Mỹ hiện đang sử dụng Điều 301 để chuẩn bị thêm hai gói thuế quan khác. Các gói này có thể áp dụng đối với hàng chục quốc gia.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc áp thuế 25% lên hàng Brazil tạo ra một cú sốc chi phí nhập khẩu đối với các doanh nghiệp Mỹ. Các mặt hàng chịu thuế sẽ có giá đầu vào tăng, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận.
Ethanol Brazil chịu thuế mới là điểm đáng chú ý. Ethanol là nguyên liệu quan trọng trong ngành năng lượng tái tạo và nhiên liệu sinh học.
Việc miễn trừ cho dầu khí, thịt bò, cà phê, cam và linh kiện máy bay cho thấy Mỹ muốn tránh gây sốc giá lên các mặt hàng tiêu dùng thiết yếu và năng lượng. Đây là một phép tính chính trị và kinh tế.
Brazil với tư cách là nhà xuất khẩu nông sản và năng lượng lớn, có thể chịu áp lực lên đồng nội tệ (BRL) nếu các biện pháp đáp trả làm leo thang căng thẳng. Dòng tiền ròng có thể dịch chuyển khỏi các tài sản rủi ro tại Brazil trong ngắn hạn.
Đối với thị trường hàng hóa, giá ethanol Brazil có thể giảm do mất thị phần tại Mỹ. Ngược lại, giá ethanol nội địa Mỹ có thể được hỗ trợ do nguồn cung nhập khẩu bị hạn chế.
Các mặt hàng được miễn trừ như dầu khí, thịt bò, cà phê có thể giữ được dòng chảy thương mại ổn định. Tuy nhiên, rủi ro leo thang thuế quan vẫn hiện hữu nếu Brazil đáp trả.
Trên thị trường ngoại hối, cặp USD/BRL có thể biến động mạnh. Đồng Real Brazil có thể suy yếu nếu căng thẳng thương mại kéo dài, làm tăng chi phí vốn cho các doanh nghiệp Brazil.
Đối với nhà đầu tư toàn cầu, đây là tín hiệu cho thấy chính sách thương mại của Mỹ dưới thời Trump vẫn duy trì tính chất Hawkish. Rủi ro phòng thủ tài sản (risk-off) có thể gia tăng trên diện rộng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Điều 301 của Đạo luật Thương mại Mỹ là công cụ pháp lý chính. Mỹ đã sử dụng điều khoản này để áp thuế lên Trung Quốc và nhiều quốc gia khác trong quá khứ.
Việc Mỹ chuẩn bị thêm hai gói thuế quan khác nhắm vào hàng chục quốc gia cho thấy xu hướng bảo hộ thương mại đang mở rộng. Các quốc gia như Ấn Độ, EU cũng đang trong quá trình đàm phán với Mỹ.
Brazil đã tuyên bố không loại trừ khả năng áp dụng các biện pháp đáp trả. Nếu Brazil trả đũa bằng thuế quan lên hàng Mỹ, căng thẳng thương mại song phương có thể leo thang.
Liên minh châu Âu đã gửi cho Mỹ danh sách các mặt hàng đề nghị giảm thuế. Hai bên đang thảo luận về danh sách đó, cho thấy các nền kinh tế lớn đang chủ động tìm kiếm giải pháp ngoại giao.
Mức thuế tạm thời 10% áp dụng cho gần như toàn bộ hàng hóa nhập khẩu sẽ hết hiệu lực trong tháng này. Điều này tạo ra một khoảng trống chính sách cần được lấp đầy.
Các nhà đầu tư cần theo dõi phản ứng từ Brazil trong những ngày tới. Quyết định đáp trả của Brazil sẽ quyết định mức độ lan rộng của cuộc chiến thương mại này.
Báo cáo của các tổ chức nghiên cứu như IMF, WB về tác động của thuế quan lên tăng trưởng toàn cầu sẽ là dữ liệu quan trọng. Các chỉ số như CPI, PPI của Mỹ và Brazil cũng cần được giám sát.