Mercosur–Canada tăng tốc đàm phán FTA: Chiến lược đa dạng hóa thương mại và tác động đến dòng chảy hàng hóa toàn cầu

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo thông tin từ Bộ Ngoại giao Paraguay (chủ tịch luân phiên Mercosur), vòng đàm phán thứ 10 về FTA giữa Mercosur và Canada đã diễn ra từ ngày 25 đến 29/5/2026. Các đoàn kỹ thuật và trưởng đoàn đàm phán hai bên đã thảo luận nhiều lĩnh vực trọng yếu. Sau 5 ngày làm việc, các cuộc trao đổi và họp điều phối đã giúp làm rõ hơn những nội dung còn tồn đọng, đồng thời xác định các lĩnh vực có thể đạt được đồng thuận trong thời gian tới.

Nội dung đàm phán bao gồm: thương mại hàng hóa, quy tắc xuất xứ, sở hữu trí tuệ, thương mại dịch vụ, dịch vụ tài chính, thương mại điện tử, viễn thông, tạo thuận lợi cho di chuyển tạm thời của doanh nhân, thương mại gắn với phát triển bền vững và các vấn đề pháp lý, thể chế.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Việc tăng tốc đàm phán FTA giữa Mercosur và Canada phản ánh chiến lược dịch chuyển dòng chảy thương mại khỏi sự phụ thuộc vào một thị trường đơn lẻ. Đối với Canada, động thái này nằm trong bối cảnh Ottawa đang đa dạng hóa đối tác sau các căng thẳng thương mại với Mỹ, như được phản ánh trong tuyên bố của Thủ tướng Carney rằng Canada sẵn sàng làm việc trên một thỏa thuận dỡ bỏ thuế quan nhưng không vội vàng theo đuổi một 'thỏa thuận nhỏ' với Mỹ. Về phía Mercosur, khối này đang thúc đẩy mạnh chiến lược mở rộng quan hệ kinh tế với các đối tác ngoài khu vực, mà FTA với EU là minh chứng rõ rệt.

Dưới góc độ tài chính – thương mại, các FTA này tác động đến chi phí vốn và biên lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất nhập khẩu trong các lĩnh vực hàng hóa nông sản (đậu nành, thịt bò, ngũ cốc từ Mercosur) và chế tạo, công nghệ (Canada). Việc giảm thuế quan và hài hòa quy tắc xuất xứ có thể cải thiện dòng tiền ròng của các công ty đa quốc gia hoạt động tại hai khu vực, đồng thời tạo áp lực cạnh tranh lên các nhà cung cấp nội địa.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

FTA Mercosur – EU đã có hiệu lực tạm thời từ ngày 1/5/2026, sau hơn 25 năm thương lượng. Hiệp định này bao phủ thị trường khoảng 720 triệu dân, tạo ra một khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới tính theo quy mô dân số. Trong khi đó, tiến trình đàm phán với Canada diễn ra song song và độc lập, thể hiện tham vọng của Mercosur trong việc thiết lập mạng lưới FTA đa chiều.

Mercosur hiện gồm bốn thành viên chính: Brazil, Argentina, Uruguay và Paraguay. Các nước này đang trong giai đoạn phục hồi kinh tế không đồng đều, với Brazil và Uruguay có triển vọng tăng trưởng ổn định hơn so với Argentina đang đối mặt với lạm phát cao và khủng hoảng nợ. Canada, với nền kinh tế phát triển và nhu cầu nhập khẩu nông sản, năng lượng, có thể trở thành đối tác bổ sung cho các nền kinh tế Mercosur.

Nhà đầu tư và trader cần theo dõi các yếu tố sau: (1) Tiến độ cụ thể của các vòng đàm phán tiếp theo, đặc biệt là các vấn đề về tiếp cận thị trường nông sản và bảo hộ sở hữu trí tuệ; (2) Phản ứng của các ngành công nghiệp nội địa tại Canada và Mercosur; (3) Tác động từ chính sách thương mại của Mỹ, vốn là đối tác thương mại lớn nhất của cả Canada và các nước Mercosur (đặc biệt là Brazil); (4) Khả năng mở rộng thành viên Mercosur, khi Colombia và Venezuela đã đề nghị gia nhập khối (theo thông tin từ tin liên quan của Vietnam+).