Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Luật Thuế thu nhập cá nhân năm 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Theo quy định tại Điều 4, 21 khoản thu nhập tiếp tục được miễn thuế.
Chính sách này nhằm bảo đảm an sinh xã hội, hỗ trợ người dân và thúc đẩy đầu tư, đổi mới sáng tạo.
Dưới đây là các nhóm thu nhập được miễn thuế theo Luật:
| Nhóm thu nhập | Các khoản cụ thể được miễn thuế |
|---|---|
| Bất động sản | Chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng giữa vợ chồng, cha mẹ con, ông bà cháu, anh chị em ruột. Chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất. Giá trị quyền sử dụng đất được giao. Chuyển đổi đất nông nghiệp. |
| Tài chính - Ngân hàng | Lãi trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương. Lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng. Lãi hợp đồng bảo hiểm nhân thọ. Thu nhập từ kiều hối. Lãi trái phiếu xanh và chuyển nhượng lần đầu trái phiếu xanh. Thu nhập từ chuyển nhượng tín chỉ carbon. |
| Lao động - Tiền lương | Phần chênh lệch tiền lương làm thêm giờ, làm đêm. Tiền lương ngày không nghỉ phép. Lương hưu từ quỹ BHXH, quỹ hưu trí bổ sung và tự nguyện. |
| Khoa học - Khởi nghiệp | Thu nhập từ nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thu nhập từ quyền tác giả khi thương mại hóa. Thu nhập của nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia từ dự án khởi nghiệp sáng tạo. Thu nhập từ góp vốn vào quỹ đầu tư mạo hiểm. |
| Khác | Thu nhập từ sản xuất nông nghiệp, thủy sản chưa qua chế biến. Thu nhập từ hoạt động khai thác thủy sản xa bờ. Học bổng. Bồi thường bảo hiểm, tai nạn lao động. Thu nhập từ tổ chức từ thiện, viện trợ nước ngoài. Tiền lương thuyền viên, chuyên gia ODA. Thu nhập sau thuế TNDN của chủ doanh nghiệp tư nhân, chủ công ty TNHH 1 TV. |
Nguồn: VietnamPlus trích dẫn Luật Thuế TNCN 2025.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc giữ nguyên 21 khoản miễn thuế tạo ra một khung chính sách ổn định cho dòng tiền cá nhân. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh chi phí vốn và độ trễ chính sách (policy lag) đang ảnh hưởng đến quyết định phân bổ tài sản.
Nhóm miễn thuế tài chính – ngân hàng tác động trực tiếp đến hành vi tiết kiệm và đầu tư. Cụ thể:
- Lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng được miễn thuế, duy trì sức hấp dẫn của kênh tiền gửi so với các kênh đầu tư rủi ro cao hơn. Điều này có thể làm giảm tốc độ dịch chuyển dòng tiền sang chứng khoán hoặc bất động sản khi lãi suất tiền gửi còn hấp dẫn.
- Lãi trái phiếu Chính phủ và trái phiếu chính quyền địa phương được miễn thuế, củng cố vị thế của trái phiếu như một tài sản trú ẩn an toàn (risk-off).
- Thu nhập từ kiều hối được miễn thuế, hỗ trợ dòng kiều hối chảy vào nền kinh tế. Kiều hối thường là nguồn cung ngoại tệ ổn định, gián tiếp tác động đến tỷ giá và thanh khoản hệ thống.
Nhóm bất động sản (chuyển nhượng giữa người thân, nhà đất duy nhất) tiếp tục được ưu đãi. Chính sách này có thể kích thích giao dịch trong nhóm đối tượng có quan hệ thân thích, nhưng không làm thay đổi căn bản cấu trúc cung – cầu trên thị trường mở.
Nhóm khởi nghiệp sáng tạo và khoa học công nghệ là điểm nhấn đáng chú ý. Việc miễn thuế cho nhà đầu tư cá nhân, chuyên gia và sáng lập viên doanh nghiệp khởi nghiệp có thể kích hoạt dòng vốn mạo hiểm (venture capital) vào các lĩnh vực công nghệ cao. Đây là tín hiệu tích cực cho thị trường cổ phiếu công nghệ và các quỹ đầu tư mạo hiểm trong dài hạn.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Luật có hiệu lực từ 1/7/2026, tạo ra khoảng thời gian chuyển tiếp để thị trường và người nộp thuế thích nghi.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm:
- Phản ứng của dòng tiền cá nhân: Liệu việc miễn thuế lãi tiền gửi có làm chậm dòng tiền vào chứng khoán và bất động sản hay không? Cần quan sát số liệu thanh khoản ròng (net flow) trên thị trường chứng khoán và giao dịch bất động sản trong quý 3 và quý 4/2026.
- Tác động đến thị trường trái phiếu: Miễn thuế lãi trái phiếu chính phủ và trái phiếu xanh có thể thu hút thêm nhà đầu tư cá nhân vào thị trường trái phiếu, làm giảm chi phí huy động vốn cho ngân sách và các dự án xanh.
- Dòng vốn khởi nghiệp: Số lượng và quy mô các quỹ đầu tư mạo hiểm, số lượng startup được cấp vốn sẽ là chỉ báo cho hiệu quả của chính sách ưu đãi thuế này.
- Kiều hối và tỷ giá: Duy trì miễn thuế kiều hối giúp ổn định nguồn cung USD, hỗ trợ tỷ giá USD/VND. Cần theo dõi số liệu kiều hối từ Ngân hàng Nhà nước trong năm 2026.
Nhìn chung, Luật Thuế TNCN 2025 giữ nguyên các ưu đãi hiện hành, tạo ra một khung chính sách thuế ổn định và có thể dự báo được. Điều này giúp các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức có cơ sở để hoạch định chiến lược phân bổ tài sản dài hạn.