Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 24-6, tại TP.HCM, Diễn đàn Thương mại nông sản Việt Nam - Trung Quốc lần thứ nhất diễn ra với sự tham gia của các bộ ngành và hàng trăm doanh nghiệp hai nước.
Đại sứ Trung Quốc tại Việt Nam, ông Hà Vĩ, cho biết kim ngạch thương mại song phương năm 2025 vượt 290 tỷ USD. Trong đó, nông sản tăng trưởng nổi bật.
Riêng quý 1-2026, xuất khẩu nông sản và thực phẩm Việt Nam sang Trung Quốc tăng 37,4%. Mức này cao hơn gấp 6 lần so với tăng trưởng xuất khẩu chung là 5,9%.
Việt Nam hiện là nhà cung cấp rau quả lớn thứ hai của Trung Quốc, chiếm 22,55% thị phần. Năm 2025, xuất khẩu rau quả đạt 5,5 tỷ USD.
| Chỉ tiêu | Số liệu |
|---|---|
| Kim ngạch thương mại song phương 2025 | 290 tỷ USD |
| Tăng trưởng XK nông sản Q1/2026 | +37,4% |
| Thị phần rau quả Việt Nam tại Trung Quốc | 22,55% |
| Giảm thời gian thông quan | 30% |
| Giảm thời gian kiểm tra, kiểm dịch | 40% |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc xây dựng hải quan thông minh và cửa khẩu thông minh giữa hai nước đã rút ngắn thời gian xử lý thủ tục.
Theo đại diện phía Trung Quốc, thời gian thông quan giảm khoảng 30%. Thời gian kiểm tra, kiểm dịch giảm 40% so với trước.
Nhờ đó, nhiều loại trái cây tươi Việt Nam có thể đến siêu thị Trung Quốc ngay trong ngày hoặc chỉ sau một ngày vận chuyển.
Cơ chế "luồng xanh" cho nông sản và hệ thống kho lạnh hiện đại tại các cửa khẩu được đánh giá cao.
Hai bên đang chuyển lợi thế địa lý thành lợi thế cạnh tranh trong vận tải xuyên biên giới. Mạng lưới logistics đa phương thức hình thành với đường bộ chủ đạo, kết hợp đường sắt, đường biển và hàng không.
Dòng vốn đầu tư vào hệ thống logistics, kho lạnh, và nền tảng thương mại điện tử có thể tăng tốc. Yếu tố này tác động trực tiếp đến chi phí vận hành và biên lợi nhuận của doanh nghiệp xuất khẩu.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Thứ trưởng Thường trực Bộ Ngoại giao Việt Nam, ông Nguyễn Minh Vũ, đánh giá dư địa hợp tác còn rất lớn. Ông nhấn mạnh cần chuyển từ giao thương đơn thuần sang xây dựng chuỗi liên kết sản xuất, cung ứng và tiêu thụ bền vững.
Doanh nghiệp hai nước cần tận dụng các nền tảng thương mại điện tử và kinh tế số để giảm chi phí trung gian.
Ông Nguyễn Đình Tùng, Phó chủ tịch Hiệp hội Rau quả Việt Nam, đề nghị Tổng cục Hải quan Trung Quốc tăng cường năng lực kiểm tra trực tuyến cho các vùng trồng, cơ sở đóng gói. Ông cũng kêu gọi có cơ chế phù hợp cho các thủ tục xuất khẩu.
Việc đẩy nhanh quy trình mở cửa thị trường và cải thiện hạ tầng logistics là những yếu tố then chốt cần theo dõi.