Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Báo cáo từ Cục Thống kê lao động Mỹ (BLS) ngày 10/6 cho thấy CPI tháng 5 tăng 0,5% so với tháng trước và tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước. Đây là lần đầu tiên lạm phát giá tiêu dùng vượt 4% trong 3 năm, cao nhất kể từ tháng 4/2023.
CPI lõi (loại trừ thực phẩm và năng lượng) tăng 0,2% MoM và 2,9% YoY, thấp hơn mức tăng 0,4% MoM của tháng 4. Cả hai chỉ số đều phù hợp dự báo Dow Jones.
| Chỉ số | Tháng 5 (MoM) | Tháng 5 (YoY) | So với dự báo |
|---|---|---|---|
| CPI tổng thể | +0,5% | +4,2% | Phù hợp |
| CPI lõi | +0,2% | +2,9% | Thấp hơn dự báo 0,3% |
Năng lượng tăng 3,9% MoM và 23,5% YoY, là yếu tố chính đẩy lạm phát. Hàng hóa cơ bản lõi giảm 0,1% MoM, cho thấy áp lực thuế quan suy yếu.
Giá thực phẩm tăng 0,2% MoM. Chi phí nhà ở tăng 0,3% MoM và 3,4% YoY, thấp hơn mức 0,6% MoM của tháng 4. Dịch vụ vận tải giảm 0,6% MoM.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Lạm phát lõi hạ nhiệt cho thấy áp lực giá cốt lõi đang dịu bớt, phù hợp với nhận định của nhà kinh tế trưởng Chris Rupkey (Fwdbonds): rủi ro lạm phát hàng hóa tiêu dùng cốt lõi suy yếu.
Tuy nhiên, giá năng lượng leo thang do căng thẳng Mỹ - Iran tạo rủi ro lan tỏa. Nhà kinh tế trưởng Heather Long (Navy Federal Credit Union) nhấn mạnh: “Người Mỹ đang chịu áp lực tài chính từ lạm phát cao nhất 3 năm”.
Fed dự kiến giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp kết thúc ngày 17/6. Thị trường chờ đợi đánh giá của các quan chức về lạm phát. Sự phân hóa giữa CPI tổng thể và CPI lõi phản ánh độ trễ chính sách: Fed có thể duy trì lập trường hawkish nếu giá năng lượng tiếp tục tăng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
- Geopolitics: Chiến tranh Mỹ - Iran leo thang có thể đẩy giá dầu tăng mạnh, ảnh hưởng đến lạm phát năng lượng và lan sang các lĩnh vực khác.
- Fed stance: Quyết định lãi suất ngày 17/6 và dự báo dot plot. Dấu hiệu về thời điểm cắt giảm lãi suất có thể thay đổi kỳ vọng thị trường.
- Dữ liệu khác: CPI lõi tháng 5 thấp hơn dự báo, cùng với chi phí nhà ở chậm lại (0,3% MoM so với 0,6% tháng 4), cho thấy áp lực cơ bản đang hạ nhiệt.
- Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off): Nhà đầu tư theo dõi diễn biến giá dầu và đồng USD; vàng và trái phiếu có thể hưởng lợi nếu bất ổn gia tăng.
Báo cáo BLS cũng cho thấy dịch vụ trừ năng lượng chưa bị ảnh hưởng rộng, nhưng rủi ro từ giá xăng dầu cao vẫn hiện hữu. Tổng thống Trump tỏ ra tự tin, nhưng số liệu lạm phát tổng thể vẫn đặt ra thách thức cho Fed trong việc cân bằng giữa kiểm soát giá và hỗ trợ tăng trưởng.