Lâm Đồng: Dữ liệu số trở thành nguồn lực tăng trưởng mới — Câu chuyện từ 'pháo đài số' cấp xã

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Sau cuộc đại hợp nhất địa giới hành chính, tỉnh Lâm Đồng đang triển khai mô hình phát triển mới dựa trên dữ liệu số. Các địa phương cấp cơ sở trở thành “phòng thí nghiệm” sống động, nơi dữ liệu biến thành giá trị kinh tế và sự hài lòng của người dân.

Thông tin từ bài viết trên VietnamPlus (ngày 01/06/2026) cho thấy những chỉ số định lượng cụ thể từ các xã, phường trên địa bàn tỉnh.

Xã Cát Tiên – địa phương vùng xa còn nhiều khó khăn – đã hướng dẫn nông dân ứng dụng nhật ký điện tử và mã QR truy xuất nguồn gốc. Dự kiến cuối tháng 6/2026, một số diện tích sầu riêng của xã sẽ được chứng nhận mã vùng trồng, đủ điều kiện xuất khẩu.

Phường 1, thành phố Bảo Lộc liên tục dẫn đầu toàn tỉnh về chất lượng phục vụ trên Cổng dịch vụ công quốc gia. Tại xã Hàm Thuận, các mô hình “Hồ sơ không bản giấy”, “Hồ sơ không hẹn”, “Hồ sơ phi địa giới hành chính” đã được triển khai.

Bản chất dòng tiền và nguồn lực đang vận hành ra sao

Dòng vốn đầu tư cho hạ tầng số tại Lâm Đồng đang được phân bổ theo hướng phi tập trung, từ tỉnh xuống tận cấp xã. Hơn 150 cán bộ kỹ thuật viễn thông được biệt phái về các xã, cùng dự án trang bị máy tính hiện đại cho 100% cán bộ cấp xã.

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Lâm Đồng, ông Võ Thành Công, cho biết sở đang rà soát để đầu tư đồng bộ trang thiết bị cho cả ủy ban cấp xã và sở ngành cấp tỉnh, nhằm đáp ứng yêu cầu vận hành hệ thống phần mềm.

Trong nông nghiệp, dữ liệu về khí tượng, thổ nhưỡng, nguồn nước và thị trường giúp nâng cao khả năng dự báo, giảm chi phí sản xuất và truy xuất nguồn gốc. Trong du lịch, dữ liệu du khách hỗ trợ điều tiết dòng khách, phát triển sản phẩm mới và nâng cao trải nghiệm.

Trong lĩnh vực quy hoạch, hệ thống GIS và cơ sở dữ liệu dùng chung giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, giảm chi phí tiếp cận thông tin cho doanh nghiệp. Khi các cơ sở dữ liệu dân cư, đất đai, doanh nghiệp và hạ tầng được liên thông, môi trường đầu tư trở nên minh bạch hơn.

Xã Cát Tiên đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP 11,05% trong năm 2026. Điểm mấu chốt là nâng giá trị sản xuất bình quân lên 70 triệu đồng/ha thông qua kinh tế số nông nghiệp. Việc cấp mã vùng trồng cho sầu riêng là bước đi cụ thể để gia nhập chuỗi giá trị toàn cầu.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Mô hình “cụm dân cư – cụm dịch vụ” tại xã Nhân Cơ sau thí điểm từ tháng 2/2026 cho thấy hạ tầng số được tận dụng để tái cấu trúc không gian nông thôn, hình thành các vùng sản xuất quy mô lớn liên kết theo chuỗi giá trị.

Mạng lưới 2.765 Tổ công nghệ số cộng đồng với hơn 16.880 thành viên trên toàn tỉnh là lực lượng nòng cốt hiện thực hóa chỉ đạo “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Nhờ đó, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn tỉnh đạt kỷ lục gần 80%, riêng quý I/2026 đạt 90,11%.

Các yếu tố cần theo dõi trong giai đoạn tới:

• Tiến độ cấp mã vùng trồng cho sầu riêng Cát Tiên vào cuối tháng 6/2026 và khả năng mở rộng ra các cây trồng chủ lực khác.
• Mức độ liên thông dữ liệu giữa các cấp chính quyền sau hợp nhất và tác động đến thời gian xử lý thủ tục đầu tư.
• Hiệu quả kinh tế từ mô hình xã thương mại điện tử Nhân Cơ sau giai đoạn thí điểm.
• Khả năng nhân rộng các mô hình “Hồ sơ không bản giấy” và “Hồ sơ phi địa giới hành chính” ra các địa phương khác trong tỉnh.

Dữ liệu đang chuyển từ vai trò hỗ trợ hành chính thành nguồn lực sản xuất mới. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc vào tốc độ liên thông cơ sở dữ liệu và khả năng tận dụng của doanh nghiệp cũng như người dân tại Lâm Đồng.