Lãi suất huy động trái chiều: Từ biến động Big4 nhìn về áp lực chi phí vốn hệ thống ngân hàng

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Khảo sát biểu lãi suất ngày 1/6/2026 của VnEconomy ghi nhận diễn biến điều chỉnh trái chiều giữa các ngân hàng. Một số ngân hàng giảm lãi suất huy động tại quầy và trực tuyến. Trong khi đó, BIDV tăng lãi suất online ở một số kỳ hạn dài để phù hợp với mặt bằng nhóm Big4.

Ở chiều giảm, Sacombank điều chỉnh giảm 0,25 điểm phần trăm (đpt) lãi suất huy động tại quầy kỳ hạn 1 và 3 tháng xuống còn 4,5%/năm. Kỳ hạn 6 tháng và 9 tháng cùng giảm 0,1 đpt xuống còn 6,2%/năm. Kỳ hạn 12 tháng giảm 0,2 đpt xuống 5,9%/năm. Kỳ hạn 24 tháng giảm 0,1 đpt xuống 6,7%/năm.

MB đồng thời giảm 0,1 đpt lãi suất huy động kỳ hạn 12 tháng tại quầy xuống 6,2%/năm. Kỳ hạn 24 tháng giảm 0,2 đpt xuống 7%/năm. Lũy kế từ ngày 13/4 đến 1/6/2026, MB đã giảm lãi suất kỳ hạn 24 tháng tổng cộng 0,5 đpt.

Với lãi suất huy động trực tuyến (online), MBV đồng loạt giảm 0,2 đpt ở các kỳ hạn 6-12 tháng so với cuối tháng 5, từ 7,2%/năm xuống 7%/năm.

Ở chiều ngược lại, BIDV vừa điều chỉnh tăng lãi suất huy động trực tuyến. Biểu lãi suất online mới công bố ghi nhận:

Động thái điều chỉnh của BIDV khiến mặt bằng lãi suất tiền gửi trực tuyến tại nhóm Big4 trở nên gần tương đồng hơn. Hiện, ngoại trừ Vietcombank niêm yết lãi suất 6,3%/năm cho kỳ hạn 24 tháng, các ngân hàng còn lại có mức lãi suất tương đối sát nhau ở các kỳ hạn dài.

Trở lại bối cảnh đầu tháng 4/2026, mặt bằng lãi suất huy động chịu áp lực tăng mạnh. Nhiều ngân hàng ghi nhận mức lãi suất cao, thậm chí xuất hiện chương trình ưu đãi đưa lãi suất lên tới 9,2%/năm đối với một số khoản tiền gửi đáp ứng điều kiện nhất định. Ở kỳ hạn dài từ 12 đến 24 tháng, lãi suất phổ biến dao động 6% - 7,5%/năm.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Việc các ngân hàng thương mại cổ phần như Sacombank và MB giảm lãi suất huy động trong khi BIDV tăng lãi suất online cho thấy hai nhóm chiến lược rõ rệt.

Nhóm giảm lãi suất phản ánh chính sách tiết giảm chi phí vốn đầu vào. Sau chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn tại cuộc họp ngày 9/4/2026, NHNN và các ngân hàng thương mại đã đạt đồng thuận về việc ổn định mặt bằng lãi suất.

Nhóm tăng lãi suất, cụ thể là BIDV, cho thấy nhu cầu thu hút dòng tiền nhàn rỗi để cân đối thanh khoản nội bộ. Mức tăng tới 1,2 đpt ở kỳ hạn 6-11 tháng là rất mạnh, đưa lãi suất online của BIDV lên 6,6%/năm.

Xét về độ trễ chính sách (policy lag), hiệu ứng từ cuộc họp giữa NHNN và các ngân hàng vào đầu tháng 4/2026 mới bắt đầu ngấm dần vào thị trường 1,5 tháng sau đó. Các mức lãi suất ưu đãi lên tới 9,2%/năm trong tháng 4 cho thấy căng thẳng thanh khoản cục bộ đã từng rất lớn.

Đối với dòng tiền nội bộ hệ thống, việc BIDV — một ngân hàng Big4 — phải tăng mạnh lãi suất online báo hiệu chi phí vốn kỳ hạn 6-12 tháng của toàn nhóm Big4 đang neo ở vùng cao. Điều này tác động trực tiếp đến chi phí vốn trung bình của các ngân hàng và biên lãi ròng (NIM).

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thứ nhất, xu hướng phân hóa lãi suất giữa các nhóm ngân hàng có thể kéo dài. Các ngân hàng quốc doanh (Big4) có lợi thế chi phí vốn thấp hơn nhưng vẫn phải tăng lãi suất để giữ thị phần. Các ngân hàng thương mại cổ phần đang giảm lãi suất để điều chỉnh margin.

Thứ hai, cần theo dõi diễn biến lãi suất kỳ hạn 24 tháng tại MB. Đây là lần giảm thứ hai trong vòng 3 tháng qua. Lũy kế 0,5 đpt cho thấy MB đang chủ động hạ chi phí vốn dài hạn, trái ngược với BIDV.

Thứ ba, mặt bằng lãi suất Big4 sau điều chỉnh của BIDV đã gần tương đồng hơn. Ngoại trừ Vietcombank đang niêm yết 6,3%/năm cho kỳ hạn 24 tháng, các ngân hàng Big4 khác có lãi suất sát nhau ở các kỳ hạn dài.

Thứ tư, bối cảnh tháng 4/2026 với mức lãi suất ưu đãi lên tới 9,2%/năm là dữ kiện cho thấy áp lực thanh khoản thực tế. Các kỳ hạn phổ biến 6%-7,5%/năm vẫn đang là vùng lãi suất hấp dẫn so với mặt bằng lãi suất điều hành.

Thứ năm, nhà đầu tư cần theo dõi chỉ đạo tiếp theo của NHNN sau khi đã đạt đồng thuận với các ngân hàng thương mại. Các quyết định về lãi suất điều hành và tín dụng sẽ tác động trực tiếp đến dòng tiền liên ngân hàng và thị trường mở (OMO).