Kỷ lục phát hành trái phiếu chính phủ hợp vốn: Áp lực chi tiêu và tín hiệu từ thị trường nợ toàn cầu

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Theo dữ liệu từ Bloomberg, các quốc gia đã phát hành 504 tỷ USD trái phiếu chính phủ hợp vốn (syndicated bond) từ đầu năm đến nay. Con số này vượt qua mức phát hành trong nửa đầu năm 2020, thời điểm chi tiêu công tăng mạnh để hỗ trợ nền kinh tế trong đại dịch Covid-19.

Chi tiêu công gia tăng sau khủng hoảng tài chính toàn cầu và đạt đỉnh trong đại dịch khi lãi suất xuống thấp kỷ lục. Hiện nay, thâm hụt ngân sách tiếp tục mở rộng do các chính phủ tăng chi tiêu quốc phòng, bảo vệ hộ gia đình trước cú sốc giá từ cuộc chiến Mỹ - Iran. Dân số già hóa và lãi suất tăng tạo thêm áp lực lên ngân sách.

Ông Jens Peter Sorensen, chuyên gia phân tích chính tại Danske Bank AS, cho biết động lực chính của phát hành nợ là chi tiêu công tăng, dẫn đến nhu cầu huy động ngân sách lớn hơn. Các khoản chi lớn hơn dành cho quân sự, cơ sở hạ tầng và chuyển đổi năng lượng sạch.

Dữ liệu cụ thể từ các quốc gia:

Australia và Mexico cũng nằm trong top 10 quốc gia phát hành lớn nhất năm nay. Trong 10 năm qua, có 8 năm Italy đứng đầu về vay nợ trên thị trường trái phiếu hợp vốn.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Phát hành trái phiếu hợp vốn qua ngân hàng là kênh huy động phổ biến ở châu Âu. Đây có thể là lựa chọn ít rủi ro hơn khi thị trường biến động, giúp các nhà quản lý nợ kiểm soát thời điểm bán ra tốt hơn.

Phân tích của ngân hàng Natixis SA cho thấy từ đầu năm đến nay, giao dịch tái cấp vốn của các quốc gia khu vực đồng euro tăng 26% so với cùng kỳ năm ngoái. Mức tăng này vượt qua mức tăng 11% của phát hành trái phiếu hợp vốn trong cùng thời kỳ.

Ông Theophile Legrand, chiến lược gia lãi suất tại Natixis, nhận xét: “Khoảng cách này cho thấy lượng phát hành trái phiếu hợp vốn trong nửa đầu năm lập kỷ lục chủ yếu do các trái phiếu cũ đáo hạn, chứ không phải do các chính phủ tranh thủ cơ hội trước khi lãi suất tăng.”

Tuy nhiên, có dấu hiệu cho thấy một số quốc gia châu Âu có thể đang tìm cách chốt mức lãi suất thấp hơn. Trong tháng 5, các khoản trái phiếu đáo hạn thực tế giảm so với cùng kỳ năm trước, nhưng khối lượng phát hành trái phiếu hợp vốn tăng từ 32 tỷ euro lên 45 tỷ euro. Ông Legrand cho biết điều này cho thấy ít nhất có một mức độ tranh thủ cơ hội trước khi lãi suất tăng.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Lợi suất trái phiếu chính phủ toàn cầu chịu áp lực từ cú sốc lạm phát do chiến tranh ở Vịnh Ba Tư. ECB được dự báo sẽ tăng lãi suất lần đầu tiên kể từ năm 2023 trong tuần này. Fed được cho là sẽ thắt chặt chính sách tiền tệ vào cuối năm nay, dù đường đi của lãi suất sau đó vẫn chưa rõ ràng.

Các cuộc đấu giá trái phiếu của Bộ Tài chính Mỹ chịu ảnh hưởng từ biến động lợi suất mạnh mẽ trong tháng 3. Kể từ đó, nhà đầu tư vẫn quan tâm đến trái phiếu chính phủ nhưng yêu cầu lợi suất cao hơn. Một cuộc đấu giá trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 30 năm vào tháng 5 có lợi suất trên 5%, lần đầu tiên kể từ năm 2007.

Sự gia tăng phát hành nợ của các chính phủ được thúc đẩy bởi các đợt đáo hạn trái phiếu dồn dập hơn bình thường, khi các trái phiếu phát hành trong thời kỳ Covid bắt đầu đến kỳ thanh toán. Tốc độ phát hành trái phiếu hợp vốn trong phần còn lại của năm có thể phụ thuộc vào hành động tiếp theo của các ngân hàng trung ương.