Trong khuôn khổ Diễn đàn cấp cao chuyển đổi số Việt Nam – châu Á 2026, phiên toàn thể với chủ đề “Kiến tạo các động lực mới cho tăng trưởng hai con số” đã diễn ra sáng ngày 28/5/2026. Năm 2026 được xác định là năm bản lề, triển khai Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV với mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo các chuyên gia, Việt Nam không thể dựa vào động lực truyền thống, mà cần đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm cốt lõi.
Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh: Năm 2025, Việt Nam đã rà soát, sửa đổi gần như toàn bộ hành lang pháp lý cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đáng chú ý, lần đầu tiên Việt Nam ban hành Luật Chuyển đổi số, Luật Công nghiệp, công nghệ số, Luật Trí tuệ nhân tạo (AI) và Luật Dữ liệu. Đây là những luật hiếm có trên thế giới, kỳ vọng tạo khung pháp lý thúc đẩy chuyển đổi số toàn quốc.
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Samsung - doanh thu bằng % GDP | 13% GDP | Bộ KH&CN |
| Năng suất lao động Việt Nam | 6,7 USD/giờ | World Bank |
| Năng suất lao động Trung Quốc | 14,4 USD/giờ | World Bank |
| Năng suất lao động Malaysia | 27,7 USD/giờ | World Bank |
| Thời gian thủ tục xuất khẩu VN | 55 giờ/lô | Chuyên gia |
| Chi phí thủ tục xuất khẩu VN | 290 USD/lô | Chuyên gia |
| Thời gian thủ tục xuất khẩu Thái Lan | 13 giờ/lô | Chuyên gia |
| Thời gian thủ tục xuất khẩu Singapore | <2 giờ/lô | Chuyên gia |
Doanh nghiệp FDI đóng góp trên 70% xuất khẩu Việt Nam, nhưng doanh nghiệp trong nước chỉ thu hoạch phần nhỏ giá trị gia tăng. Các chuyên gia World Bank chỉ ra năng suất lao động Việt Nam thấp hơn nhiều so với các nước trong khu vực.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền đầu tư vào lĩnh vực công nghệ và đổi mới sáng tạo cần được thúc đẩy thông qua các cơ chế, chính sách mới. Tuy nhiên, giai đoạn 2025-2026 là thời điểm chạy đà và khởi động, chưa có kết quả cụ thể. Nhà đầu tư cần theo dõi tốc độ triển khai Luật Chuyển đổi số, Luật AI và các quỹ đầu tư công nghệ. Sự chênh lệch năng suất lao động và chi phí xuất khẩu cao là rào cản thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao. Trong khi đó, các doanh nghiệp nội địa có thể hưởng lợi từ quá trình số hóa nếu tận dụng được chính sách hỗ trợ.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Năm 2026, nhiệm vụ trọng tâm là chuyển hóa thể chế thành kết quả cụ thể, đưa chính sách vào cuộc sống. Các địa phương và doanh nghiệp cần chủ động đề xuất giải pháp ứng dụng công nghệ số. Nhà đầu tư quan tâm đến cổ phiếu công nghệ, hạ tầng số, và các doanh nghiệp có chiến lược chuyển đổi số mạnh mẽ. Rủi ro từ độ trễ chính sách và khả năng hấp thụ của nền kinh tế cần được cân nhắc.