Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 10/7, tại tọa đàm “Kiểm toán Nhà nước đồng hành nâng cao hiệu quả đầu tư công”, ông Lại Xuân Nghị, Phó Kiểm toán trưởng Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành IV, nhấn mạnh yêu cầu hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số. Theo Nghị quyết Đại hội XIV và Kết luận số 18-KL/TW, phát triển đồng bộ hạ tầng là một trong ba đột phá chiến lược giai đoạn 2026-2030.
Quy mô kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn này đạt khoảng 8,22 triệu tỷ đồng. Con số này đặt ra bài toán hiệu quả, không chỉ dừng ở giải ngân mà còn phải đo đếm được giá trị kinh tế - xã hội cụ thể.
| Chỉ tiêu | Giá trị |
|---|---|
| Quy mô đầu tư công trung hạn 2026-2030 | 8,22 triệu tỷ đồng |
| Mục tiêu tăng trưởng | Hai con số |
| Nghị quyết định hướng | Đại hội XIV, Kết luận 18-KL/TW |
Nguồn: Vietnam+ (VietnamPlus) dẫn phát biểu của ông Lại Xuân Nghị và các văn bản chính thức.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền đầu tư công quy mô lớn đang đối mặt với nhiều điểm nghẽn. Ông Lại Xuân Nghị chỉ ra công tác giải phóng mặt bằng gặp khó khăn do dữ liệu đất đai hạn chế trong quá trình chuyển đổi từ làng xã lên đô thị hiện đại.
Công tác chuẩn bị đầu tư ở các dự án nhỏ còn thiếu kinh nghiệm, trình độ chuyên môn cơ sở chưa đồng đều. Điều này dẫn đến thẩm định, đánh giá chưa chính xác. Một bộ phận cán bộ chưa thực hiện đầy đủ trách nhiệm, cộng với biến động nguồn vật liệu xây dựng ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ.
Tiến sỹ Nguyễn Đức Kiên, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội, bổ sung rằng các báo cáo kiểm toán trình Quốc hội đã chỉ ra tình trạng thiếu kết nối khi triển khai dự án trên cùng địa bàn. Vấn đề vật liệu xây dựng đã được nhận diện từ giai đoạn 2014-2015 khi triển khai cao tốc Bắc-Nam phía Đông.
Đến tháng 4/2021, Thủ tướng Chính phủ phải ký quyết định khẩn cấp, yêu cầu các mỏ vật liệu tại địa phương có công trình trọng điểm quốc gia ưu tiên cung ứng. Tuy nhiên, theo ông Kiên, do nhiều nguyên nhân, vấn đề chưa được xử lý triệt để.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Kiểm toán Nhà nước đang giao Kiểm toán Nhà nước chuyên ngành IV xây dựng Bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả dự án đầu tư. Bộ tiêu chí này dựa trên nguyên tắc tuân thủ Hiến pháp và Luật Kiểm toán Nhà nước, bảo đảm tính độc lập, minh bạch, công bằng và khách quan.
Bộ tiêu chí được xây dựng chuyên sâu theo từng lĩnh vực và đặc thù của từng dự án. Ông Nghị cho biết việc này nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong toàn ngành, hướng tới đo đếm giá trị kinh tế - xã hội cụ thể.
Các yếu tố cần theo dõi bao gồm: tiến độ xây dựng và áp dụng bộ tiêu chí; khả năng tháo gỡ điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng và vật liệu xây dựng; sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương trong quản lý dự án.