Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Công ty cổ phần Thép Pomina (POM) vừa công bố ba báo cáo tài chính hợp nhất giai đoạn 2023 - 2025. Báo cáo do Công ty TNHH Kiểm toán AFC Việt Nam thực hiện kiểm toán độc lập, tất cả đều nhận ý kiến kiểm toán ngoại trừ.
Điểm chung nổi bật là kiểm toán đưa ra nhấn mạnh về sự không chắc chắn trọng yếu liên quan đến khả năng hoạt động liên tục của nhóm công ty Pomina.
| Chỉ tiêu tài chính (tại 31-12-2025) | Giá trị (tỉ đồng) | So sánh |
|---|---|---|
| Lỗ thuần năm 2025 | 835,7 | Giảm so với mức lỗ 1.011 tỉ đồng năm 2024 |
| Lỗ lũy kế đến 31-12-2025 | 3.492,4 | - |
| Nợ phải trả ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn | 7.428,3 | Tăng từ mức 6.414 tỉ đồng tại 1-1-2025 |
| Tổng tài sản | 8.860 | Giảm 10,2% so với đầu năm |
| Chi phí lãi vay năm 2025 | 711 | Tăng 3,3% so với năm 2024 |
Doanh thu thuần năm 2025 đạt hơn 2.206 tỉ đồng (giảm 7,2%), lợi nhuận gộp cải thiện lên 133 tỉ đồng (so với lỗ gộp 26 tỉ đồng năm 2024). Tuy nhiên, chi phí tài chính vẫn là gánh nặng lớn với 745 tỉ đồng, trong đó lãi vay chiếm 711 tỉ đồng.
Tài sản dở dang dài hạn chiếm 64,5% tổng tài sản (5.714 tỉ đồng), là chi phí xây dựng cơ bản tại nhà máy luyện phôi thép ở Bà Rịa - Vũng Tàu. Dự án đã ngưng thực hiện do cần bảo trì thiết bị lò cao, và toàn bộ giá trị hình thành được dùng làm tài sản đảm bảo cho vay ngân hàng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Vấn đề cốt lõi của Pomina là rủi ro thanh khoản cấp tính. Nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn tới 7.428 tỉ đồng, phản ánh cấu trúc nợ không bền vững. Chi phí lãi vay cao (711 tỉ đồng) ăn mòn toàn bộ lợi nhuận gộp, dẫn đến lỗ ròng kéo dài.
Kiểm toán AFC Việt Nam cho biết tại ngày phát hành báo cáo (29-5-2026), họ chưa được cung cấp kế hoạch tài chính khả thi để chứng minh Pomina có thể cải thiện tình hình. Điều này cho thấy độ trễ trong việc tái cấu trúc nguồn vốn và sự phụ thuộc vào các giải pháp mang tính tình thế.
Pomina đã đưa ra một số biện pháp nhằm giải quyết áp lực thanh khoản, bao gồm việc công ty mẹ (Công ty TNHH Thương mại và sản xuất Thép Việt) đăng ký bán 7,5 triệu cổ phiếu POM vào tháng 3-2026 để thu xếp dòng tiền trả nợ thay cho Pomina.
Ngày 30-1-2026, Pomina Group và Vinhomes ký hợp đồng hợp tác hỗ trợ nhu cầu vốn lưu động với thời hạn 2 năm. Đây là tín hiệu dòng tiền từ đối tác bất động sản lớn, nhưng chưa có chi tiết về giá trị hay điều khoản cụ thể.
Từ tháng 3-2026, Nhà máy thép Pomina 1 và Công ty cổ phần Thép Pomina 2 đã khôi phục sản xuất, bắt đầu tạo doanh thu và dòng tiền. Nhà máy Pomina 3 dự kiến vận hành trở lại trong tháng 7-2026.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bức tranh tài chính của Pomina phản ánh những thách thức điển hình của ngành thép trong giai đoạn suy giảm chu kỳ: giá thép giảm, chi phí nguyên liệu đầu vào cao, và gánh nặng lãi vay do đầu tư mở rộng trong quá khứ.
Các yếu tố cần theo dõi đối với Pomina bao gồm:
- Khả năng hoàn tất thương vụ bán 7,5 triệu cổ phiếu POM và mức giá thực tế giao dịch, qua đó đánh giá dòng tiền thu về để trả nợ.
- Kết quả hoạt động của 3 nhà máy thép (Pomina 1, 2, 3) trong 6 tháng cuối năm 2026, đặc biệt là biên lợi nhuận gộp và dòng tiền hoạt động.
- Diễn biến giá thép thế giới và chính sách phòng vệ thương mại tác động đến thị trường thép Việt Nam.
Khoản nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn lên tới 7.428 tỉ đồng là mức rất lớn so với tổng tài sản (8.860 tỉ đồng). Ngay cả khi sản xuất phục hồi, Pomina vẫn phải đối mặt với nguy cơ mất khả năng thanh toán nếu không thu xếp được nguồn vốn dài hạn hoặc tái cơ cấu nợ thành công.
Theo báo cáo kiểm toán, ban tổng giám đốc Pomina đã lập báo cáo tài chính trên cơ sở giả định hoạt động liên tục. Tuy nhiên, các điều chỉnh có thể cần thực hiện đối với tài sản và nợ phải trả trong trường hợp Pomina không thể tiếp tục hoạt động vẫn chưa được trình bày đầy đủ.