Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 10/7, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) công bố báo cáo hàng tháng, cho thấy nhu cầu dầu mỏ toàn cầu đã bắt đầu hồi phục từ mức đáy ghi nhận hồi tháng 5. Động lực chính đến từ việc các nguồn cung qua Eo biển Hormuz đang dần được khơi thông, cùng với giá dầu hạ nhiệt.
Trước đó, do ảnh hưởng từ cuộc chiến Trung Đông, IEA từng dự báo nhu cầu dầu năm 2026 sẽ sụt giảm khoảng 1,1 triệu thùng/ngày. Trong đánh giá mới nhất, cơ quan này đã điều chỉnh mức giảm xuống còn 1 triệu thùng/ngày.
Về phía cung, nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 6 đã ghi nhận mức tăng mạnh 4,1 triệu thùng/ngày, đạt ngưỡng 98,8 triệu thùng/ngày. Sự phục hồi này chủ yếu nhờ việc nối lại các dòng chảy qua Eo biển Hormuz, tạo điều kiện cho sản lượng tại vùng Vịnh phục hồi một phần.
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Nhu cầu dầu 2026 (dự báo giảm) | 1 triệu thùng/ngày (điều chỉnh từ 1,1 triệu) | IEA |
| Nguồn cung toàn cầu tháng 6 | 98,8 triệu thùng/ngày (+4,1 triệu so với tháng 5) | IEA |
| Xuất khẩu từ vùng Vịnh tháng 6 | 16,1 triệu thùng/ngày (+6,5 triệu so với tháng 5) | IEA |
| Tổng cung thế giới tháng 6 | 102,6 triệu thùng/ngày | IEA |
| Sản lượng trước chiến tranh (so sánh) | Thấp hơn 9,4 triệu thùng/ngày | IEA |
| Dự trữ dầu thế giới | Tăng lần đầu tiên kể từ ngày 28/2 | IEA |
Lưu ý: Dự trữ tại các quốc gia giàu nhất thế giới vẫn sụt giảm do hoạt động nhập khẩu duy trì ở mức thấp, bất chấp khối lượng dầu vận chuyển bằng đường biển đang gia tăng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dữ liệu từ IEA cho thấy dòng tiền đang có sự phân hóa rõ rệt giữa các khu vực. Tại vùng Vịnh, việc nối lại dòng chảy qua Eo biển Hormuz đã kích hoạt một đợt tăng cung đột biến, phản ánh tâm lý risk-off đang dần được thay thế bởi kỳ vọng hòa bình ngắn hạn.
Tuy nhiên, sản lượng toàn cầu hiện vẫn thấp hơn 9,4 triệu thùng/ngày so với mức trước chiến tranh. Điều này cho thấy độ trễ chính sách (policy lag) vẫn còn hiện hữu, khi các nhà sản xuất chưa thể khôi phục hoàn toàn công suất.
Xét trên góc độ chi phí vốn, việc giá dầu giảm sâu trong tháng 6 có thể làm giảm động lực đầu tư mới, đặc biệt tại các mỏ dầu đá phiến ở Mỹ. Ngược lại, các quốc gia vùng Vịnh với chi phí khai thác thấp hơn đang hưởng lợi từ việc tăng sản lượng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
IEA dự báo nếu lưu lượng quá cảnh qua các tuyến hàng hải được cải thiện, nguồn cung dầu mỏ có thể mở rộng thêm 7,5 triệu thùng/ngày vào năm tới.
Tổng cung thế giới đã cải thiện lên mức 102,6 triệu thùng/ngày trong tháng 6. Triển vọng sẽ tiếp tục khả quan hơn nếu các xung đột mới phát sinh sớm hạ nhiệt nhanh chóng.
Dù giá dầu đã giảm sâu trong tháng 6, IEA cảnh báo các cuộc giao tranh mới trong tuần này đang phủ bóng đen lên triển vọng thị trường. Các chuyên gia phân tích nhận định các căng thẳng vừa qua đã làm nổi bật rủi ro khi các bên không đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài – vốn là điều kiện tiên quyết để thị trường dầu mỏ trở lại trạng thái bình thường.
Trong bối cảnh đó, các nhà đầu tư cần theo dõi chặt chẽ các yếu tố sau:
- Diễn biến xung đột tại Trung Đông và khả năng đạt thỏa thuận hòa bình.
- Biến động giá dầu WTI/Brent và tác động đến chi phí năng lượng toàn cầu.
- Dữ liệu dự trữ dầu thế giới, đặc biệt tại các quốc gia giàu nhất.
- Chính sách tiền tệ của FED và ECB, ảnh hưởng đến nhu cầu hàng hóa.