Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 30-6, Chính phủ ban hành Nghị quyết 34/2026, kéo dài thời hạn áp dụng chính sách thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN), thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng đối với mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu và nhiên liệu bay.
Theo Nghị quyết, thời gian áp dụng các chính sách ưu đãi này kéo dài thêm 3 tháng, từ ngày 1-7 đến hết ngày 30-9. Các quy định giảm thuế bảo vệ môi trường và không tính thuế GTGT tiếp tục được duy trì.
| Loại thuế | Chính sách mới | Thời hạn áp dụng |
|---|---|---|
| Thuế bảo vệ môi trường (xăng, dầu diesel, nhiên liệu bay) | 0 đồng/lít | Đến hết 30-9 |
| Thuế giá trị gia tăng (VAT) | Không thu, vẫn khấu trừ thuế đầu vào | Đến hết 30-9 |
| Thuế nhập khẩu ưu đãi (MFN) | Giảm theo quy định | Đến hết 30-9 |
| Thuế tiêu thụ đặc biệt (xăng) | 0% (theo Luật Thuế TTĐB 2025) | Đã áp dụng từ tháng 3 |
Trước đó, từ cuối tháng 3, Chính phủ đã áp dụng hàng loạt biện pháp giảm thuế với xăng dầu. Các chính sách này ban đầu được áp dụng đến hết ngày 30-6. Bộ Tài chính đã trình đề xuất kéo dài, được Chính phủ thông qua.
Bộ Công Thương có thể đề xuất rút ngắn hoặc kéo dài thời gian áp dụng nếu cần đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh năng lượng.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc kéo dài ưu đãi thuế xăng dầu tác động trực tiếp đến chi phí vận hành của nhiều ngành. Với mức thuế bảo vệ môi trường về 0 đồng/lít và thuế GTGT bằng 0%, áp lực chi phí đầu vào cho logistics, vận tải, sản xuất giảm đáng kể.
Xét trên góc độ vĩ mô, chính sách này giúp kiểm soát chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong ngắn hạn. Giá xăng dầu là yếu tố đầu vào lan tỏa, ảnh hưởng đến giá cả hầu hết hàng hóa và dịch vụ.
Đối với thị trường chứng khoán, các doanh nghiệp ngành vận tải biển, hàng không, nhựa, hóa chất hưởng lợi trực tiếp từ biên lợi nhuận được cải thiện. Ngược lại, cổ phiếu năng lượng như dầu khí có thể chịu áp lực điều chỉnh nếu giá dầu thế giới giảm do kỳ vọng nhu cầu yếu hơn.
Trên thị trường hàng hóa, giá dầu Brent và WTI biến động phụ thuộc vào cung cầu toàn cầu. Chính sách ưu đãi thuế trong nước không thay đổi giá dầu thế giới, nhưng làm giảm biên độ lợi nhuận của các nhà máy lọc dầu do giá bán lẻ trong nước thấp hơn.
Đối với thị trường ngoại hối, việc duy trì thuế nhập khẩu ưu đãi MFN giúp giảm áp lực nhập khẩu xăng dầu, qua đó hỗ trợ cán cân thương mại và giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND trong ngắn hạn.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bộ Tài chính cho biết việc gia hạn nhằm ổn định thị trường xăng dầu trong nước, bảo đảm an ninh năng lượng, hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô. Bối cảnh thị trường năng lượng thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều biến động.
Đối với ngành hàng không, chính sách ưu đãi thuế với nhiên liệu bay được kỳ vọng giảm áp lực chi phí khai thác cho các hãng bay trong bối cảnh giá dầu thế giới biến động. Điều này có thể cải thiện báo cáo tài chính quý 3 của các hãng hàng không niêm yết.
Nhà đầu tư cần theo dõi một số yếu tố:
- Biến động giá dầu Brent và WTI: nếu giá thế giới tiếp tục tăng, mức ưu đãi thuế sẽ không đủ bù đắp chênh lệch.
- Quyết định của OPEC+ về sản lượng khai thác trong nửa cuối năm 2026.
- Chính sách tiền tệ của FED và ECB: đồng USD mạnh gây áp lực lên giá hàng hóa định giá bằng USD.
- Tình hình địa chính trị tại Trung Đông và Đông Âu, ảnh hưởng trực tiếp đến chuỗi cung ứng năng lượng.
Chính phủ có thể xem xét rút ngắn hoặc kéo dài thời gian áp dụng nghị quyết dựa trên diễn biến thực tế. Bộ Công Thương sẽ đề xuất Bộ Tài chính để trình Chính phủ quyết định. Khả năng điều chỉnh chính sách bất ngờ là một rủi ro cần được phòng ngừa trong chiến lược giao dịch.