Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo số liệu từ CFTC do Financial Times dẫn lại, giới đầu tư đang đổ xô đặt cược vào sự mạnh lên của đồng USD. Quy mô đặt cược trên thị trường tương lai ghi nhận mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2018 và đạt đỉnh trong hơn một năm trở lại đây.
Diễn biến này diễn ra bất chấp giá dầu hạ nhiệt và xung đột Iran có dấu hiệu hạ nhiệt. Động lực chính đến từ kỳ vọng vào nền kinh tế Mỹ vượt trội nhờ AI và lập trường diều hâu của Fed.
Các dữ kiện định lượng đáng chú ý:
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Đặt cược tăng USD (hợp đồng tương lai) | Cao nhất kể từ 2018, đỉnh 1 năm | CFTC/Financial Times |
| Dollar Index (đóng cửa 17/06) | 100,39 điểm, tăng 0,85% | Thị trường |
| USD YTD so với rổ 6 đồng tiền | Tăng hơn 2% | Dollar Index |
| Thành viên FOMC ủng hộ tăng lãi suất 2026 | 9/19 phiếu (dot plot) | Fed |
JPMorgan Chase nhận định sự gia tăng đặt cược này phản ánh niềm tin vào "sự đặc biệt của Mỹ" (US exceptionalism). Trong khi đó, Standard Chartered cho rằng nền kinh tế Mỹ đang hoạt động tốt, những lo ngại về thị trường lao động trước đó bị thổi phồng quá mức.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Dòng tiền đầu cơ USD tăng mạnh phản ánh hai yếu tố cốt lõi: kỳ vọng tăng trưởng kinh tế vượt trội của Mỹ và chính sách tiền tệ phân hóa với các nền kinh tế lớn khác.
Sự bùng nổ AI, cùng với đợt IPO đình đám của SpaceX, đã thu hút vốn trở lại thị trường Mỹ. Điều này tạo lực đỡ cho USD bất chấp các yếu tố địa chính trị.
Cuộc họp Fed ngày 17/06 dưới sự chủ trì của tân Chủ tịch Kevin Warsh đã củng cố kỳ vọng này. Ông Warsh nhiều lần nhấn mạnh cam kết "ổn định giá cả", báo hiệu thiên hướng tăng lãi suất để chống lạm phát thay vì hạ lãi suất theo mong muốn của Tổng thống Donald Trump.
Biểu đồ dấu chấm (dot plot) cho thấy 9/19 thành viên FOMC tin rằng Fed cần tăng lãi suất trong năm 2026. Tín hiệu diều hâu này trái ngược hoàn toàn với xu hướng nới lỏng của các ngân hàng trung ương lớn khác.
Phản ứng tức thì, Dollar Index bật tăng 0,85% lên 100,39 điểm. USD đã tăng hơn 2% từ đầu năm, phần lớn thành quả đạt được kể từ khi cuộc chiến ở Iran bắt đầu, nhờ dự đoán nền kinh tế Mỹ chống chịu giá năng lượng tốt hơn châu Âu và châu Á.
Trước phiên bật tăng ngày 17/06, USD từng suy yếu nhẹ sau thỏa thuận ngừng bắn Mỹ - Iran. Tuy nhiên, mức giảm bị giới hạn bởi niềm tin đầu tư vào triển vọng kinh tế Mỹ.
Ông Steven Englander (Standard Chartered) nhận định có một câu chuyện tích cực về USD vượt ra ngoài cuộc chiến Iran. Nền kinh tế Mỹ đang hoạt động tốt, những lo ngại về thị trường lao động thời gian qua đã bị thổi phồng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Bức tranh hiện tại cho thấy USD đang được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố đồng thời, nhưng rủi ro tiềm ẩn vẫn hiện hữu. Các dữ kiện cần theo dõi bao gồm:
- Diễn biến lạm phát Mỹ và quyết định lãi suất của Fed trong các cuộc họp tiếp theo. Tín hiệu từ dot plot cho thấy khả năng tăng lãi suất còn cao.
- Đà tăng của thị trường chứng khoán Mỹ, đặc biệt là cơn sốt AI và các thương vụ IPO lớn như SpaceX, có tiếp tục thu hút dòng vốn toàn cầu.
- Diễn biến địa chính trị tại Iran và Trung Đông: bất kỳ leo thang nào cũng có thể tạo biến động ngắn hạn cho USD nhưng phần lớn đã được phản ánh.
- Chính sách thương mại của Mỹ: năm ngoái các chính sách thất thường của ông Trump làm suy giảm niềm tin vào USD với tư cách đồng tiền dự trữ. Năm nay, câu chuyện "ngoại lệ Mỹ" đã đảo ngược tâm lý.
- So sánh với chu kỳ 2018: lần cuối đặt cược USD tăng mạnh như hiện tại, Fed cũng ở pha thắt chặt, nhưng sau đó chính sách đảo chiều vào năm 2019. Cần theo dõi độ trễ chính sách (policy lag) có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng Mỹ.
Các nhà phân tích lưu ý rằng mức độ đầu cơ hiện tại đã rất cao, tiềm ẩn rủi ro điều chỉnh nếu dữ liệu kinh tế Mỹ bất ngờ yếu đi hoặc Fed chuyển hướng ôn hòa. Tuy nhiên, với dữ liệu hiện có, xu hướng USD mạnh vẫn đang được củng cố.
Theo JPMorgan, niềm tin vào "sự đặc biệt của Mỹ" đã thay thế tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) của năm trước. Sự thay đổi này có thể kéo dài nếu tăng trưởng Mỹ tiếp tục vượt trội so với châu Âu và châu Á.