Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Ngày 5-6-2026, báo Tuổi Trẻ đưa tin giao dịch DPPA (Direct Power Purchase Agreement) đầu tiên tại Việt Nam chính thức vận hành qua lưới điện quốc gia.
Bên mua là Samsung Thái Nguyên, bên bán là Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 tại Tây Ninh. Khoảng cách địa lý giữa hai đơn vị lên tới gần 1.800 km.
Ông Nguyễn Quốc Trung, Phó tổng giám đốc NSMO, xác nhận giao dịch này không chỉ là DPPA đầu tiên được đưa vào vận hành thực tế, mà còn đánh dấu sự chuyển giai đoạn từ xây dựng chính sách sang triển khai thương mại.
| Yếu tố | Chi tiết |
|---|---|
| Bên mua | Samsung Thái Nguyên |
| Bên bán | Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 (Tây Ninh) |
| Khoảng cách | Gần 1.800 km |
| Ngày vận hành chính thức | 1-6-2026 |
| Cơ chế | DPPA qua lưới điện quốc gia |
| Đơn vị vận hành thị trường | NSMO (Công ty TNHH MTV Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia) |
Theo Tuổi Trẻ, giao dịch này được kỳ vọng mở ra cơ hội cho doanh nghiệp mua điện sạch trực tiếp, không qua Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN).
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Cơ chế DPPA qua lưới quốc gia không phải mô hình "truyền điện vật lý" từ nhà máy đến khách hàng. Đây là mô hình giao dịch thị trường kết hợp hợp đồng tài chính/kỳ hạn giữa bên mua và bên bán.
Ông Nguyễn Quốc Trung giải thích: các bên cần hiểu rõ thị trường, quy định về hóa đơn, thuế và chứng nhận điện xanh. Đây là lý do quá trình chuẩn bị mất nhiều thời gian.
Để tham gia DPPA, nhà máy phải đáp ứng nhiều điều kiện kỹ thuật đồng thời:
- Đủ điều kiện tham gia thị trường điện.
- Hệ thống đo đếm điện năng, SCADA, dữ liệu vận hành và thanh toán sẵn sàng.
- Khách hàng sử dụng điện phải là khách hàng lớn.
- Thống nhất cơ chế giá, sản lượng, xử lý chênh lệch, rủi ro biến động giá thị trường và nghĩa vụ thanh toán.
NSMO kiểm tra các điều kiện kỹ thuật tham gia thị trường điện và DPPA trên cơ sở hồ sơ, tài liệu, dữ liệu do đơn vị cung cấp. Sau đó thông báo thời điểm chính thức vận hành cơ chế DPPA khi các điều kiện được đáp ứng.
Đối với trường hợp TTC Đức Huệ 2 - Samsung Thái Nguyên, NSMO đã thẩm định hồ sơ và thông báo nhà máy chính thức tham gia thị trường điện và vận hành DPPA từ ngày 1-6.
Yêu cầu kỹ thuật không phải là "ưu tiên đặc biệt" cho DPPA. Nhà máy tham gia DPPA vẫn phải tuân thủ lệnh điều độ, quy định an toàn hệ thống điện, quy định thị trường điện và các ràng buộc vận hành như các đơn vị phát điện khác.
DPPA không làm phát sinh quyền ưu tiên huy động riêng ngoài quy định.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ông Nguyễn Quốc Trung cho biết DPPA là cơ chế mới, có tính phức tạp vì liên quan đồng thời đến pháp lý, hợp đồng, vận hành hệ thống điện, thị trường điện, đo đếm, thanh toán, hóa đơn - thuế và quản trị rủi ro giá.
Các bên có thể mua bán điện trực tiếp qua lưới điện kết nối riêng hoặc lưới điện quốc gia. Để có một giao dịch DPPA vận hành được, các bên không chỉ ký một hợp đồng thương mại song phương mà còn phải đáp ứng nhiều điều kiện.
Bài báo không đưa ra dự báo cụ thể về số lượng hợp đồng DPPA tiếp theo. Tuy nhiên, việc giao dịch đầu tiên được vận hành thực tế mở ra cơ hội cho các doanh nghiệp sản xuất xanh muốn mua điện trực tiếp từ nguồn năng lượng tái tạo.
Các doanh nghiệp sản xuất xanh luôn mong muốn mua được điện trực tiếp từ các nguồn năng lượng tái tạo, theo ghi nhận của Tuổi Trẻ.