Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Tuần giao dịch cuối tháng 5 chứng kiến giá dầu thế giới giảm mạnh. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), giá dầu WTI chốt tuần ở 87,36 USD/thùng, giảm 9,6% so với tuần trước. Giá dầu Brent giảm 11,1% xuống 92,05 USD/thùng. Cả hai mặt hàng đều lùi về vùng giá thấp nhất kể từ giữa tháng 4.
Nguyên nhân chính được MXV dẫn giải là những tín hiệu tích cực từ tiến trình đàm phán giữa Mỹ và Iran. Đoàn đàm phán Iran tới Qatar để thảo luận về khả năng kéo dài lệnh ngừng bắn. Giới đầu tư kỳ vọng các bên có thể đạt được thỏa thuận gia hạn ngừng bắn thêm 60 ngày, qua đó hạ nhiệt căng thẳng tại Trung Đông.
Bảng dưới đây tổng hợp các mức giá chính:
| Mặt hàng | Giá cuối tuần | Thay đổi so với tuần trước |
|---|---|---|
| Dầu WTI | 87,36 USD/thùng | -9,6% |
| Dầu Brent | 92,05 USD/thùng | -11,1% |
Bên cạnh yếu tố địa chính trị, nguồn cung tại Mỹ gia tăng cũng gây áp lực. Báo cáo của Baker Hughes cho thấy số lượng giàn khoan dầu đang hoạt động tăng thêm 4 giàn trong tuần, lên 429 giàn – mức cao nhất trong 11 tháng. Đây là tuần tăng thứ năm liên tiếp, phản ánh các doanh nghiệp năng lượng Mỹ đẩy mạnh khai thác khi giá dầu duy trì ở vùng tương đối cao.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Đợt giảm giá này phản ánh sự thu hẹp của phần bù rủi ro địa chính trị (geopolitical risk premium) vốn được tích hợp vào giá dầu từ đầu tháng 4. Khi xung đột Trung Đông leo thang, dòng tiền chảy mạnh vào hàng hóa năng lượng như một kênh phòng thủ. Nay khi kỳ vọng hòa bình xuất hiện, dòng vốn rút khỏi vị thế mua ròng, kéo giá giảm.
Đồng thời, dữ liệu từ Baker Hughes cho thấy nguồn cung thực tế đang gia tăng. Số giàn khoan tăng liên tiếp 5 tuần là tín hiệu về sự đáp ứng nhanh của nhà sản xuất Mỹ trước mức giá cao. Điều này tạo thêm sức ép lên giá trong bối cảnh nhu cầu toàn cầu chưa có đột biến.
Trên thị trường trong nước, kỳ điều hành ngày 28/5 chứng kiến Liên Bộ Công Thương – Tài chính giảm giá xăng dầu. Xăng RON95-III giảm gần 1.400 đồng/lít (~5,5%), xăng E5RON92 và dầu diesel giảm khoảng 1.100 đồng/lít. Mức giảm này phù hợp với biến động giá thế giới, nhưng độ trễ chính sách (policy lag) khiến người tiêu dùng chỉ được hưởng lợi sau khi giá dầu đã giảm sâu.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Ngoài dầu, thị trường nông sản cũng chịu tác động. Giá ngô kỳ hạn tháng 7 trên sàn CBOT giảm 3,6% xuống khoảng 176 USD/tấn. Nguyên nhân đến từ cả phía cầu và cung:
- Giá dầu giảm làm suy yếu triển vọng tiêu thụ ethanol tại Mỹ, qua đó giảm nhu cầu ngô cho nhiên liệu sinh học.
- Tiến độ gieo trồng tại Mỹ thuận lợi: tính đến 24/5, nông dân Mỹ đã hoàn thành 86-89% diện tích, cao hơn mức trung bình 5 năm (83%).
- Nguồn cung từ Nam Mỹ dồi dào: Argentina thu hoạch thuận lợi, chuyên gia Michael Cordonnier nâng dự báo sản lượng lên kỷ lục 63 triệu tấn; vụ ngô safrinha của Brazil phát triển tích cực.
Tại thị trường nội địa, số liệu từ Cục Hải quan cho thấy tính đến 15/5, Việt Nam đã nhập khẩu gần 4,7 triệu tấn ngô. Lượng nhập khẩu lớn này, kết hợp với giá thế giới giảm, có thể giúp giảm chi phí thức ăn chăn nuôi trong nước.
Nhìn chung, các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới bao gồm: (1) Diễn biến đàm phán Mỹ – Iran và khả năng kéo dài ngừng bắn; (2) Số liệu giàn khoan Mỹ hàng tuần; (3) Tốc độ thu hoạch ngô tại Nam Mỹ và điều kiện thời tiết tại vùng Midwest của Mỹ. Các dữ liệu này sẽ quyết định liệu giá dầu có tiếp tục giảm sâu hay chỉ là điều chỉnh kỹ thuật.