Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Xung đột quân sự giữa Mỹ - Israel và Iran bùng phát từ cuối tháng 2 từng làm dấy lên lo ngại giá dầu thế giới có thể vượt mốc 200 USD/thùng. Tuy nhiên, sau gần 5 tháng giao tranh, thị trường năng lượng toàn cầu vẫn duy trì trạng thái tương đối ổn định.
Theo Vietnam+, giá dầu tăng nhưng chưa rơi vào kịch bản sốc như nhiều dự báo trước đó. Phiên 20/7, giá dầu thô Brent đã có lúc tăng tới 3,8%, vượt mốc 91 USD/thùng, ghi nhận mức cao nhất kể từ ngày 11/6.
Giá dầu thô ngọt nhẹ Mỹ (WTI) giao dịch gần mức 85 USD/thùng. Mặc dù giao dịch hợp đồng tương lai đã phục hồi từ giữa tháng 7, quy mô các vị thế đầu cơ vẫn thấp hơn đáng kể so với giai đoạn cao điểm của cuộc xung đột hồi tháng 3.
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Giá dầu Brent (phiên 20/7) | Vượt 91 USD/thùng (+3,8%) | Vietnam+ |
| Giá dầu WTI | Gần 85 USD/thùng | Vietnam+ |
| Sản lượng khai thác dầu Mỹ (tháng 4) | Gần 14 triệu thùng/ngày | Vietnam+ |
| Lượng dầu IEA xả kho | Khoảng 400 triệu thùng | Vietnam+ |
| Nhập khẩu dầu Trung Quốc (tháng 6) | Thấp nhất gần một thập kỷ | Vietnam+ |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Yếu tố đầu tiên giúp hạn chế đà tăng của giá dầu là sự sụt giảm nhu cầu nhập khẩu từ Trung Quốc. Trong bối cảnh kinh tế tăng trưởng chậm lại, Bắc Kinh đã cắt giảm đáng kể lượng dầu nhập khẩu, đưa mức nhập khẩu trong tháng 6 xuống thấp nhất trong gần một thập kỷ.
Trung Quốc đồng thời giảm xuất khẩu nhiên liệu, thúc đẩy sử dụng xe điện và điều chỉnh hoạt động của ngành hóa dầu. Điều này làm giảm nhu cầu tiêu thụ dầu trên thị trường quốc tế.
Ở chiều ngược lại, nguồn cung được bổ sung đáng kể từ Mỹ. Sản lượng khai thác dầu của nước này đạt gần 14 triệu thùng/ngày trong tháng 4, mức cao nhất từ trước đến nay, củng cố vị thế là nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới.
Mỹ và các nước thành viên IEA cũng phối hợp xuất kho khoảng 400 triệu thùng dầu từ các kho dự trữ chiến lược. Hành động này nhằm bù đắp phần nguồn cung bị gián đoạn do căng thẳng tại Trung Đông.
Tâm lý thận trọng trên thị trường tài chính cũng góp phần kiềm chế biến động giá. Theo các chuyên gia, những tuyên bố trái chiều của Tổng thống Mỹ Donald Trump về khả năng đạt được thỏa thuận hòa bình hoặc mở lại Eo biển Hormuz khiến giới đầu tư khó dự báo xu hướng thị trường.
Điều này hạn chế các hoạt động đầu cơ quy mô lớn. Sau nhiều tháng liên tục xuất hiện các thông tin về chiến sự, thị trường dần thích nghi với các rủi ro địa chính trị.
Những diễn biến quân sự mới không còn tạo ra tác động tâm lý mạnh như thời điểm xung đột mới bùng phát. Phản ứng của giá dầu trở nên ôn hòa hơn.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Mặc dù hoạt động vận chuyển qua Eo biển Hormuz nhiều lần bị gián đoạn, thị trường vẫn tránh được tình trạng thiếu hụt nguồn cung nhờ các tuyến vận tải thay thế. Saudi Arabia đã tăng mạnh lượng dầu xuất khẩu qua cảng Yanbu trên Biển Đỏ để bù đắp một phần lượng dầu không thể vận chuyển qua Vịnh Persian.
Việc điều chỉnh mạng lưới logistics cùng với nguồn dầu sẵn có trên thị trường châu Âu đã góp phần ổn định nguồn cung trong ngắn hạn.
Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo sự ổn định hiện nay vẫn mang tính tạm thời. Nếu xung đột tiếp tục kéo dài, Eo biển Hormuz tiếp tục bị phong tỏa hoặc nhu cầu nhập khẩu dầu của Trung Quốc phục hồi mạnh trong khi lượng dự trữ chiến lược của các nước tiêu thụ lớn suy giảm, thị trường dầu mỏ toàn cầu có thể phải đối mặt với sức ép mới về nguồn cung.
Thị trường năng lượng thế giới vẫn đứng trước nhiều rủi ro, trong bối cảnh các yếu tố địa chính trị tiếp tục chi phối triển vọng cung-cầu dầu mỏ trong những tháng tới.