Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo báo cáo tài chính hợp nhất kiểm toán năm 2025 của Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), doanh thu thuần đạt 645.658 tỉ đồng, tăng 11% so với năm 2024. Lợi nhuận sau thuế đạt 51.881 tỉ đồng, gấp 6,3 lần năm trước.
Đáng chú ý, EVN có gần 20.056 tỉ đồng tiền và các khoản tương đương tiền cùng 132.389 tỉ đồng tiền gửi có kỳ hạn ngắn hạn tại các ngân hàng. Tổng cộng, lượng tiền EVN gửi ngắn hạn tại ngân hàng đạt khoảng 152.445 tỉ đồng.
So sánh với các tập đoàn lớn khác dựa trên báo cáo tài chính quý 1-2026 và năm 2025:
| Doanh nghiệp | Tiền & tương đương tiền (tỉ đồng) | Tiền gửi có kỳ hạn ngắn hạn (tỉ đồng) | Tổng tiền gửi ngân hàng (tỉ đồng) | % so với EVN |
|---|---|---|---|---|
| EVN | 20.056 | 132.389 | 152.445 | 100% |
| Vingroup (VIC) | 72.227 | 8.393 | 80.620 | 53% |
| Vinhomes (VHM) | 49.087 | 2.259 | 51.356 | 34% |
| BSR (Lọc hóa dầu Bình Sơn) | 7.626 | 36.136 | 43.762 | 29% |
| FPT | 10.522 | 29.631 | 40.153 | 26% |
| PV GAS | — | — | 39.766 | 26% |
| Viettel Global | — | — | 36.013 | 24% |
| Hòa Phát (HPG) | — | — | 28.203 | 19% |
| Thế giới di động (MWG) | — | — | 25.957 | 17% |
| Petrolimex (PLX) | — | — | 24.441 | 16% |
| Vinamilk (VNM) | — | — | 23.686 | 16% |
Nguồn: Báo cáo tài chính đã kiểm toán năm 2025 và quý 1-2026 của các doanh nghiệp (qua Tuổi Trẻ).
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
EVN khẳng định việc duy trì số dư tiền gửi lớn nhằm đảm bảo khả năng thanh toán ngắn hạn. Cụ thể, dòng tiền này phục vụ mở thư tín dụng (L/C) thanh toán cho các đơn vị cung cấp nhiên liệu (than, dầu, khí) và đảm bảo thanh toán hàng tháng cho các nhà đầu tư bán điện.
Tổng nợ ngắn hạn của EVN tại cùng thời điểm là hơn 227.000 tỉ đồng. Như vậy, số tiền gửi 152.445 tỉ đồng mới chỉ đáp ứng khoảng 67% nợ ngắn hạn, chưa thể trang trải toàn bộ nghĩa vụ thanh toán tới hạn.
Điều này cho thấy dòng tiền tại các tập đoàn lớn đang vận hành trong trạng thái thận trọng cao. Rủi ro thanh khoản ngắn hạn tiềm ẩn khi nợ ngắn hạn vượt xa lượng tiền mặt nắm giữ. Ở Vingroup, nợ ngắn hạn gần 587.455 tỉ đồng, gấp hơn 7 lần số tiền gửi 80.620 tỉ đồng. Ở Vinhomes, nợ ngắn hạn 343.090 tỉ đồng, gấp 6,7 lần số dư tiền gửi 51.356 tỉ đồng.
Tình trạng này không chỉ diễn ra ở nhóm năng lượng hay bất động sản. Nhiều doanh nghiệp sản xuất và thương mại khác như Hòa Phát, Thế giới di động, Petrolimex, Vinamilk đều duy trì lượng tiền mặt lớn, song vẫn không đủ bù đắp nợ ngắn hạn. Đây là dấu hiệu của chi phí vốn cao và tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) trong bối cảnh lãi suất chưa hạ nhiệt.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Lợi nhuận EVN tăng đột biến lên 51.881 tỉ đồng, gấp 6,3 lần năm trước, tạo dư địa giảm giá điện theo dư luận. Tuy nhiên, việc giảm giá điện hay không phụ thuộc vào quyết định điều hành của cơ quan chức năng, chứ không chỉ dựa trên lợi nhuận.
Các yếu tố cần theo dõi trong thời gian tới bao gồm:
- Biến động lãi suất tiền gửi ngân hàng ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập tài chính của EVN và các tập đoàn. Nếu lãi suất giảm, dòng tiền gửi lớn sẽ bị ảnh hưởng lợi suất.
- Khả năng tái cấu trúc nợ ngắn hạn của nhóm doanh nghiệp có tỷ lệ nợ/vốn chủ sở hữu cao, đặc biệt là Vingroup và Vinhomes.
- Độ trễ chính sách từ các quyết định điều chỉnh giá điện hoặc thuế năng lượng tác động đến dòng tiền EVN và các đơn vị thành viên.
- Diễn biến giá nguyên liệu đầu vào (than, dầu, khí) trên thị trường toàn cầu ảnh hưởng đến chi phí sản xuất và nhu cầu mở L/C của EVN.
Nguồn bài viết: Tuổi Trẻ (09/06/2026).