Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Liên minh châu Âu (EU) chính thức áp dụng mức phí 3 euro (tương đương 90.000 VND) đối với hàng thương mại điện tử (TMĐT) giá trị thấp nhập khẩu từ Trung Quốc, bắt đầu từ ngày 1-7-2026. Trước đó, các mặt hàng này được miễn thuế hải quan.
Mức phí được tính theo từng mã phân loại hải quan trong một lô hàng. Ví dụ: một kiện hàng gồm ba loại sản phẩm khác nhau chịu phí 9 euro (270.000 VND), trong khi kiện chỉ gồm nhiều sản phẩm cùng loại chỉ chịu 3 euro.
| Chỉ số | Giá trị |
|---|---|
| Phí mới | 3 euro/kiện (~90.000 VND) |
| Ngưỡng miễn thuế cũ | 150 euro (từ 2008) |
| Số kiện TMĐT miễn thuế năm 2022 | 1,4 tỉ |
| Số kiện TMĐT miễn thuế năm 2025 | 5,8 tỉ |
| Dự báo giảm vận chuyển hàng không vào EU (tuần đầu) | 10-35% |
| Thời điểm thay thế bằng thuế theo nhóm hàng | 01/07/2028 |
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Động thái này tiếp nối việc Mỹ chấm dứt miễn thuế "de minimis" cho hàng Trung Quốc từ tháng 5-2025 và mở rộng ra toàn cầu từ cuối tháng 8-2025. Như vậy, hai thị trường tiêu thụ lớn nhất là Mỹ và EU đồng loạt siết chặt kẽ hở thuế quan đối với hàng TMĐT giá rẻ.
Nghị sĩ EU Dirk Gotink nhận định: "Việc miễn trừ đã bị lạm dụng trên quy mô công nghiệp, tạo lợi thế cạnh tranh không lành mạnh, gây thiệt hại cho doanh nghiệp EU."
- Dòng tiền từ các nền tảng như Shein, Temu, AliExpress đang bị thu hẹp biên lợi nhuận.
- Chi phí vận hành tăng do phải chịu phí hải quan và áp lực từ nhà cung cấp.
- Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) gia tăng trong ngành logistics và TMĐT xuyên biên giới.
Chuyên gia Derek Lossing (Cirrus Global Advisors) dự báo lượng hàng vận chuyển hàng không vào EU giảm 10-35% trong những tuần đầu. Ông cho rằng các nền tảng sẽ chuyển một phần chi phí sang nhà cung cấp để giảm tác động lên người tiêu dùng.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
Shein đã có động thái chuẩn bị: mở rộng kho hàng tại Wroclaw (Ba Lan) và tăng vận chuyển số lượng lớn vào EU. Điều này cho thấy các nền tảng đang tìm cách thích ứng với môi trường thuế mới.
Mức phí 3 euro chỉ là biện pháp tạm thời. Dự kiến từ ngày 01/07/2028, EU sẽ thay thế bằng thuế theo từng nhóm hàng hóa, khi Cơ quan Hải quan EU (EUCA) chính thức hoạt động.
- Mỹ đã tiên phong bãi bỏ de minimis từ tháng 5-2025.
- EU hiện không có lựa chọn thay thế rõ ràng cho các nền tảng TMĐT sau khi Mỹ đóng cửa.
- Rủi ro chính sách leo thang: các quốc gia khác có thể noi theo.
Thông tin từ bài báo gốc: Tuổi Trẻ Online (nguồn: Reuters, AFP).