Eo biển Hormuz và cú sốc nguồn cung: Phân tích định lượng cho nhà đầu tư đa tài sản

Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin

Ngày 19/7, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright lên tiếng trấn an thị trường dầu mỏ khi căng thẳng với Iran tái bùng phát. Ông cho biết gần 7 triệu thùng dầu mỗi ngày được vận chuyển qua eo biển Hormuz và thêm gần 7 triệu thùng qua đường ống. Tổng cộng khoảng 14 triệu thùng/ngày, tương đương 2/3 lượng vận chuyển trước xung đột, tăng mạnh so với tháng Ba.

Tuy nhiên, dữ liệu từ công ty nghiên cứu Kpler cho thấy số tàu qua eo biển ngày 16/7 chỉ còn 8 tàu. Con số này phản ánh mức độ gián đoạn nghiêm trọng, bất chấp lời trấn an từ phía Mỹ.

Phản ứng trước tình trạng bất ổn, giá dầu tăng mạnh trong phiên 17/7. Hợp đồng dầu thô Brent chuẩn quốc tế giao tháng 9 tăng 4,6% lên 88,10 USD/thùng. Dầu WTI của Mỹ giao tháng 8 tăng 4,5% chốt ở 82,49 USD/thùng. Đây là mức cao nhất của cả hai loại dầu kể từ giữa tháng 6.

Tính chung trong tuần, cả hai loại dầu chuẩn đều tăng khoảng 16%. Mức tăng này thuộc hàng mạnh nhất trong nhiều tháng, cho thấy mức độ định giá lại rủi ro.

Tại Mỹ, giá xăng trung bình toàn quốc theo Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA) đã vượt 3,99 USD/gallon vào ngày 19/7, tăng từ mức 3,87 USD/gallon một tuần trước. Điều này tác động trực tiếp đến người tiêu dùng và có thể ảnh hưởng đến lạm phát.

Diễn biến leo thang đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh đạt được hồi tháng trước giữa Mỹ và Iran. Ngày 18/7, Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi tuyên bố nước này đình chỉ các cam kết theo Bản ghi nhớ Islamabad, với cáo buộc Mỹ vi phạm thỏa thuận. Tổng thống Mỹ cảnh báo sẽ tiến hành hoạt động quân sự nhằm vào cầu và nhà máy điện của Iran nếu Tehran không quay lại đàm phán.

Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao

Sự chênh lệch giữa dữ liệu chính thức từ Bộ trưởng Năng lượng Mỹ và dữ liệu từ Kpler tạo ra tâm lý không chắc chắn trên thị trường. Trong khi ông Wright khẳng định dữ liệu công khai không chính xác, số tàu giảm mạnh cho thấy hoạt động vận tải qua Hormuz đang bị thu hẹp đáng kể. Thị trường dường như đặt niềm tin nhiều hơn vào dữ liệu độc lập.

Giá dầu tăng 16% trong tuần phản ánh việc giới đầu tư đang định giá lại rủi ro địa chính trị. Mức tăng này đưa cả Brent và WTI lên vùng giá cao nhất kể từ giữa tháng 6, cho thấy kỳ vọng nguồn cung thắt chặt. Đợt tăng giá này diễn ra trong bối cảnh thị trường đã trải qua nhiều biến động từ đầu năm.

Việc Iran đình chỉ cam kết theo Bản ghi nhớ Islamabad và Mỹ đe dọa hành động quân sự làm gia tăng khả năng eo biển Hormuz bị đóng cửa hoàn toàn. Nếu điều đó xảy ra, chi phí năng lượng toàn cầu sẽ tăng vọt, tác động đến chuỗi cung ứng và lạm phát. Các nước nhập khẩu dầu lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và châu Âu sẽ chịu áp lực nặng nề.

Giá dầu tăng mạnh đặt ra áp lực lên lạm phát và chính sách tiền tệ. Các ngân hàng trung ương, vốn đang thận trọng trong việc cắt giảm lãi suất, có thể phải duy trì lập trường hawkish lâu hơn. Điều này ảnh hưởng đến chi phí vốn và định giá tài sản tài chính trên diện rộng.

Trên thị trường ngoại hối, đồng USD thường hưởng lợi từ dòng tiền trú ẩn an toàn trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng. Các đồng tiền hàng hóa như CAD, NOK có thể biến động mạnh do giá dầu tăng nhưng cũng chịu áp lực từ tâm lý risk-off.

Đối với thị trường chứng khoán, nhóm năng lượng thường hưởng lợi từ giá dầu cao, nhưng các ngành nhạy cảm với nhiên liệu như hàng không, vận tải biển có thể bị ảnh hưởng tiêu cực. Thị trường tiền điện tử, vốn được xem là kênh đầu tư rủi ro, có thể chịu áp lực bán khi dòng tiền dịch chuyển sang tài sản an toàn.

Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi

Thỏa thuận ngừng bắn Islamabad đang đứng trước nguy cơ đổ vỡ hoàn toàn. Iran đã đình chỉ các cam kết và tập trung vào bảo vệ đất nước. Mỹ cảnh báo sẽ tiến hành không kích nhằm vào cơ sở hạ tầng của Iran nếu nước này không quay lại đàm phán. Cánh cửa ngoại giao đang thu hẹp.

Dữ liệu vận chuyển qua eo biển Hormuz sẽ tiếp tục được theo dõi sát sao. Các báo cáo từ Kpler và các cơ quan năng lượng quốc tế là nguồn tham chiếu quan trọng. Sự khác biệt giữa dữ liệu chính thức và độc lập cần được giải thích rõ ràng.

Giá dầu Brent và WTI duy trì ở mức cao, với biên độ dao động lớn. Mức 88 USD/thùng đối với Brent và 82 USD/thùng đối với WTI là các ngưỡng kỹ thuật quan trọng. Giá xăng Mỹ đã vượt 3,99 USD/gallon, tác động trực tiếp đến người tiêu dùng.

Phản ứng từ các nước tiêu thụ dầu lớn như Trung Quốc, Ấn Độ và các thành viên IEA sẽ là yếu tố cần quan sát. Khả năng giải phóng dầu từ kho dự trữ chiến lược có thể được xem xét nếu giá tiếp tục leo thang.

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ khẳng định Washington đang làm mọi cách để đảm bảo dầu mỏ, khí đốt và các sản phẩm khác có thể lưu thông qua eo biển Hormuz, dù có hay không có sự hợp tác của Iran. Tuy nhiên, hiệu quả của cam kết này vẫn đang bị thị trường thử thách.