Hiện tượng thực tế và những mảnh ghép thông tin
Theo dữ liệu từ Bộ Năng lượng Mỹ (DOE), tính đến ngày 29/5, dự trữ dầu mỏ chiến lược (SPR) của Mỹ chỉ còn 357,1 triệu thùng. Con số này giảm khoảng 8 triệu thùng dầu thô so với một tuần trước đó.
Tốc độ rút dầu hàng tuần từ SPR vẫn duy trì ở mức tương đương vài tuần trước. Nguyên nhân chính được Vietnam+ dẫn lại là cuộc xung đột tại Trung Đông tiếp tục gây gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu.
| Chỉ số | Giá trị | Nguồn |
|---|---|---|
| Dự trữ SPR Mỹ (29/5) | 357,1 triệu thùng | Bộ Năng lượng Mỹ |
| Mức giảm so với tuần trước | ~8 triệu thùng | DOE |
| Mức thấp nhất kể từ | Tháng 1/2024 | DOE |
Song song với diễn biến tại Mỹ, một số quốc gia châu Á - Thái Bình Dương đã công bố các biện pháp tăng cường dự trữ năng lượng quốc gia.
Bản chất dòng tiền đang vận hành ra sao
Việc SPR của Mỹ giảm xuống mức thấp nhất trong năm 2024 phản ánh trực tiếp áp lực từ phía nguồn cung. Xung đột Trung Đông làm gia tăng rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng dầu thô, buộc các nhà hoạch định chính sách phải sử dụng kho dự trữ chiến lược để bình ổn thị trường.
Dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực năng lượng hiện đang chịu tác động kép: một mặt là chi phí vốn tăng do lãi suất cao, mặt khác là biến động địa chính trị làm gia tăng mức bù rủi ro (risk premium). Tâm lý phòng thủ tài sản (risk-off) vẫn chiếm ưu thế trong ngắn hạn.
Độ trễ chính sách (policy lag) từ các quyết định của OPEC+ và FED càng khiến dòng tiền khó dự báo. Trong khi đó, các quốc gia nhập khẩu dầu như New Zealand và Philippines đang chủ động xây dựng kho dự trữ quốc gia để giảm thiểu rủi ro.
Bối cảnh và các dữ kiện cần theo dõi
- New Zealand: Chính phủ nước này thông báo 2 lô hàng dầu diesel dự trữ bổ sung đầu tiên đang được vận chuyển. Lô thứ nhất dự kiến đến Northland từ ngày 16-18/6, lô thứ hai vào đầu tháng 7. Hai lô hàng này sẽ cung cấp đủ lượng dầu diesel cho khoảng 9 ngày tiêu thụ thông thường trong nước.
- Dung lượng lưu trữ tại Marsden Point: Hai bể chứa dầu thô cũ đang được tân trang lại, cung cấp khoảng 93 triệu lít dung tích lưu trữ. Nguồn dự trữ này do chính phủ kiểm soát và không được tính vào nghĩa vụ dự trữ tối thiểu của các công ty nhiên liệu.
- Philippines: Bộ trưởng Năng lượng Sharon Garin ngày 1/6 cho biết kho dự trữ quốc gia do chính phủ điều hành sẽ bổ sung ít nhất lượng dự trữ sản phẩm dầu mỏ đủ dùng trong 30 ngày. Mức này được cộng thêm vào dự trữ 30-60 ngày mà chính phủ quy định cho các công ty dầu khí trong nước.
- Quy mô đầu tư của Philippines: Kho dự trữ có bể chứa duy nhất sức chứa 500.000 thùng dầu - tương đương lượng tiêu thụ hàng ngày của cả nước. Chi phí xây dựng lên tới 5 tỷ peso (81 triệu USD). Nguồn tài trợ dự kiến từ Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Philippines và quỹ đầu tư quốc gia Maharlika Investment Corp.
- Hàn Quốc: Chính phủ Hàn Quốc chưa nhận thấy nhu cầu cấp thiết phải giải phóng dầu dự trữ nhờ các nỗ lực bảo đảm nguồn cung thay thế và cơ chế hoán đổi dầu thô với doanh nghiệp tư nhân.
Những diễn biến trên cần được đặt trong bối cảnh Goldman Sachs từng cảnh báo dự trữ dầu thô và các sản phẩm dầu mỏ toàn cầu đang sụt giảm với tốc độ kỷ lục trong tháng 5, và IEA ghi nhận dự trữ dầu toàn cầu giảm thêm 117 triệu thùng trong tháng 4.